İsveç'in iktidar partisi, ülkenin NATO'ya katılıp katılmayacağını tartışmaya başladı, komşu Finlandiya NATO konusunda haftalar içinde bir karara varmayı bekliyor. Her iki ülke de şimdiye kadar NATO'ya karşı mesafeli bir tavır izliyordu ancak Ukrayna'ya başlatılan işgal sonrası NATO üyeliğine verilen halk desteği neredeyse ikiye katlanarak İsveç'te yaklaşık yüzde 50 ve Finlandiya'da ise yüzde 60'a ulaştı.

İsveç'in başbakan Magdalena Andersson savaşın patlak vermesiyle birlikte NATO'ya yeşil ışık yakarak katılımı tartışmaya hazır olduğunu belirtti. İktidar partisinden “Rusya Ukrayna'yı işgal ettiğinde, İsveç'in güvenlik pozisyonu temelden değişti” açıklaması yapılırken katılım kararının parti üyelerinin desteği olmadan bile alınabileceği vurgulandı.

İsveç muhalefet partilerinin de NATO uygulamasını destekleyeceklerini söylemesi ile katılım kararı 11 Eylül'de yapılacak parlamento seçimlerinde önemli bir konu olacak gibi görünüyor.

AB ülkeleri içinde Rusya ile en uzun sınıra (1.340 kilometre) sahip olan ve Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana askeri olarak tarafsız kalan Finlandiya'nın da NATO kararını yaz öncesi vermesi bekleniyor. Ülkenin başbakanı Sanna Marin geçen hafta yaptığı açıklamada konuyu gereğinden fazla uzatmayacaklarını belirterek "Sanırım tartışmayı yaz ortasından önce bitireceğiz" dedi.

Washington'un NATO ittifakının 32 üyeye ulaşmasını sağlayacak hareketi desteklediğine inanılıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilileri geçtiğimiz hafta NATO liderleri ile Helsinki ve Stockholm'den dışişleri bakanları arasında görüşmeler yapıldığını açıkladı.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg'in Finlandiya ve İsveç’in ittifaka dahil olmayı istemeleri durumunda, bu talebin hızlı biçimde gerçekleştirileceğini söylemesi ve ittifak üyesi ülkelerden peş peşe gelen destek mesajları sonrası Kuzey ülkelerinin kararının 'katılım yönünde' olması beklenirken Rusya cephesi şimdiden tehditler savurmaya başladı.

Rus milletvekili Vladimir Dzhabarov, özellikle Finlandiya'yı hedef alarak, "Finlandiya NATO'ya katılırsa Rusya'nın 'meşru hedefi' olur ve ülkelerinin yok edilmesini güvence altına alır" dedi. Finlandiya'nın Rusya ile yakın ticari ve ekonomik ilişkileri sayesinde uzun yıllardır geliştiğini iddia eden milletvekili Dzhabarov, "Sonuç Finlandiya halkı için büyük bir trajedi olur" ifadelerini kullandı.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov ise olası bir katılımın Rusya tarafından provokasyon olarak görüleceğine dikkat çekti ve katılımının Avrupa kıtasına istikrar getirmeyeceğini belirtti.

Peskov İsveç ve Finlandiya'nın NATO'ya katılması durumunda Rusya'nın kendi önlemleriyle durumu yeniden dengeleyeceğini belirtirken, Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zakharova, katılım kararının askeri ve siyasi sonuçları olacağını söyledi.

Rusya, Ukrayna işgalini başlatmadan önce NATO'nun genişlemeyi durdurmayı kabul etmesini istemişti ancak verilen savaş kararı ittifakın doğu kanadına daha fazla NATO askerinin konuşlandırılmasına ve İsveç ve Finlandiya üyeliğine yönelik halk desteğinin artmasına neden oldu.