OKULLARDA SINAV KURALLARI DEĞİŞTİ! MEB'den yapay zekâ ve ortak yazılı sınav düzenlemesi
NSosyal
Facebook
Twitter
Whatsapp
Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), okullarda sınavların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine ilişkin kurallarda değişikliğe gitti. 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle ülke geneli ortak yazılı sınavların esasları yeniden düzenlenirken, soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde yapay zekâ kullanımının da önü açıldı. Okul öncesi ve ilkokullarda sınav yapılmamasına ilişkin hüküm korunurken, sınav sonuçlarının öğrencileri veya okulları sıralamak amacıyla kullanılamayacağı açıkça belirtildi. İşte öğrencileri, velileri ve öğretmenleri ilgilendiren yeni düzenlemenin ayrıntıları...
Millî Eğitim Bakanlığının Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde yaptığı değişiklikler yürürlüğe girdi. 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme, yalnızca okullarda yapılan yazılı sınavları değil, ülke genelindeki ortak sınavları ve öğrencilerin akademik gelişimlerini izlemek amacıyla yürütülen araştırmaları da kapsıyor.
Yeni yönetmelikte en dikkat çekici başlıklardan biri yapay zekâ oldu. Bakanlık, soru hazırlama ve değerlendirme çalışmalarında uygun gördüğü yapay zekâ araçlarının kullanılabilmesine imkân tanıdı. Ortak yazılı sınavların hangi sınıf ve derslerde uygulanacağına ilişkin kurallar da yeniden belirlendi.
SINAV SORULARININ HAZIRLANMASINDA YAPAY ZEKÂ KULLANILABİLECEK
Yönetmelikte yapılan değişiklikle yapay zekâ, ölçme ve değerlendirme süreçlerine ilişkin mevzuata açıkça girdi.
Buna göre Millî Eğitim Bakanlığının uygun gördüğü yapay zekâ araçları, sınav sorularının hazırlanmasını ve değerlendirme çalışmalarını desteklemek amacıyla kullanılabilecek.
Ancak bu düzenleme, öğretmenlerin hazırladığı bütün sınavların artık yapay zekâ tarafından oluşturulacağı veya öğrenci notlarının tamamen otomatik sistemlerle verileceği anlamına gelmiyor.
Yönetmelik, yapay zekâ araçlarının kullanımına Bakanlığın uygun görmesi şartıyla izin veriyor. Hangi araçların kullanılacağına ve uygulamanın nasıl yürütüleceğine ilişkin ayrıntılar ise düzenlemede tek tek belirtilmiyor.
ORTAK YAZILI SINAVLARDA KURALLAR YENİDEN DÜZENLENDİ
MEB, ülke genelinde gerçekleştirilen ortak yazılı sınavların usul ve esaslarını yeniden belirledi.
Bakanlık, uygun gördüğü sınıf düzeylerinde ve derslerde ülke geneli ortak yazılı sınav yapabilecek. Hangi sınıfların hangi derslerden bu sınavlara katılacağı ise öğretim yılı başında ilan edilecek.
Bakanlığın ülke genelinde ortak yapılmasına karar vermediği sınavlar, okul geneli ortak yazılı sınav olarak uygulanacak.
Yönetmeliğin önceki hâlinde yer alan il ve ilçe geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin hükümler ise kaldırıldı.
Ülke geneli ortak sınavların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine yönelik iş ve işlemler MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecek.
İLKOKULLARDA SINAV YAPILACAK MI?
Yeni yönetmelikte okul öncesi eğitim kurumları ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacağı hükmüne yer verildi.
Buna göre bu kademelerde öğrencilerin başarıları klasik yazılı sınavlarla değil, öğrenme sürecindeki gelişimleri esas alınarak değerlendirilecek.
Öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimleri takip edilerek ihtiyaç duydukları alanlarda desteklenmeleri amaçlanıyor.
Ancak ilkokullarda sınav yapılmaması ilk kez getirilen bir uygulama değil. MEB'in 2023 yılında yürürlüğe koyduğu ölçme ve değerlendirme yaklaşımında da bu kademelerde süreç odaklı değerlendirme esas alınmıştı.
14 Kasım'da yayımlanan değişiklikle söz konusu uygulama yönetmeliğin genel esasları arasında açıkça düzenlendi.
SINAV SONUÇLARIYLA ÖĞRENCİ VE OKULLAR SIRALANAMAYACAK
Yönetmelikte öğrencilerin sınav sonuçlarının nasıl kullanılacağına ilişkin de bir hüküm bulunuyor.
Buna göre ölçme ve değerlendirme uygulamalarından elde edilen sonuçlar; öğrencileri, sınıfları, okulları veya illeri sıralamak ve birbirleriyle karşılaştırmak amacıyla kullanılamayacak.
Düzenlemede ölçme ve değerlendirmenin temel amacı, öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki gelişimlerinin izlenmesi ve eksiklerinin belirlenmesi olarak tanımlanıyor.
Sınav sonuçlarının, öğrencilerin hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduğunu ortaya koymak ve öğretim süreçlerini geliştirmek için kullanılması öngörülüyor.
Bu hüküm, öğrencilerin ders başarılarının ölçülmeyeceği veya notlandırma uygulamalarının tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor.
YAZILI SINAVLARIN TARİHLERİ E-OKUL'DAN DUYURULACAK
Yeni düzenlemeye göre okullardaki sınavlar, Millî Eğitim Bakanlığının belirlediği takvim doğrultusunda gerçekleştirilecek.
Okullar, bu takvime uygun olarak hazırladıkları sınav tarihlerini öğretim yılı başında e-Okul üzerinden ilan edecek.
Ancak zorunlu nedenlerle sınavların belirlenen tarihlerde yapılamaması durumunda valilikler sınav tarihlerini değiştirebilecek.
Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında yoğunlaştırılmış eğitim uygulanan sınıflar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ve mesleki eğitim merkezleri için sınav tarihleri ilgili okul veya kurum tarafından belirlenecek.
ORTAK SINAVLARIN SORULARI NASIL HAZIRLANACAK?
Okullarda yapılacak ortak yazılı sınavların soruları, konu soru dağılım tablolarına göre hazırlanacak.
MEB, her dönem için bu tabloları yayımlayacak. Bakanlığın tablo yayımlamadığı sınıf ve derslerde ise tablolar, ölçme ve değerlendirme merkezi müdürlüklerinin görüşü alınarak il sınıf veya alan zümreleri tarafından oluşturulacak.
Uygulamalı sınavlar dışında, birden fazla şubede okutulan derslerin sınavlarının ortak yapılması esas olacak.
Sınav sonuçları şube ve sınıf düzeyinde incelenecek. Belirli konularda öğrenme eksikliği görülen öğrencilerin durumları, ders öğretmenleri ve ilgili zümreler tarafından yeniden değerlendirilecek.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar dışında okullarda yapılan sınavlar, öğrencilerin kendi cevaplarını oluşturduğu yazılı yoklama şeklinde uygulanacak.
Bu yaklaşımda öğrencilerin yalnızca bilgiyi hatırlaması değil, farklı düşünme ve öğrenme becerilerini ortaya koyabilmesi de önem taşıyor.
TÜRKÇE VE YABANCI DİL SINAVLARINDA DÖRT BECERİ ÖLÇÜLECEK
Yönetmelikte Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavlarına ilişkin esaslar da yeniden düzenlendi.
Bu derslerde öğrencilerin dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri ölçülecek.
Sınavlar hem yazılı hem de uygulamalı olarak gerçekleştirilecek.
Ülke genelinde ortak yazılı sınav yapılması durumunda uygulamalı bölüm okul tarafından yapılacak. Yazılı sınav ile uygulamalı sınav birlikte değerlendirilerek öğrencinin başarısı belirlenecek.
Dört temel dil becerisinin ölçülmesine ilişkin uygulamalar önceki mevzuatta da bulunuyordu. Yeni düzenleme, ülke geneli ortak sınavlarla okulda gerçekleştirilecek uygulamalı bölümlerin nasıl ilişkilendirileceğini açıkça belirliyor.
ÖZEL EĞİTİM İHTİYACI OLAN ÖĞRENCİLER NASIL DEĞERLENDİRİLECEK?
Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim gören öğrencilerin ölçme ve değerlendirme işlemlerinde Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) esas alınacak.
Bu öğrencilerin değerlendirilmesinde kendi eğitim ihtiyaçları ve bireysel öğrenme hedefleri dikkate alınacak.
Söz konusu uygulama, yeni yönetmelikte hem genel ölçme ve değerlendirme esasları hem de ülke geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin hükümler arasında yer alıyor.
ÖĞRENCİLERİN GELİŞİMİ DÜZENLİ ARAŞTIRMALARLA İZLENECEK
MEB, yeni yönetmelikle ulusal ve uluslararası öğrenci izleme araştırmalarına ilişkin esasları da ayrıntılı biçimde düzenledi.
Bu kapsamda öğrencilerin akademik gelişimlerini ve farklı alanlardaki becerilerini değerlendirmeye yönelik araştırmalar belirli aralıklarla gerçekleştirilecek.
Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) Araştırması, illeri temsil edecek öğrenci örneklemleri üzerinden iki yılda bir uygulanacak.
Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması da ülke genelini temsil eden örneklem üzerinden iki yıllık dönemlerle yapılacak.
Okul Tabanlı İzleme Araştırması ise Bakanlığın belirlediği sınıf düzeyleri ve derslerde her yıl gerçekleştirilecek.
Okuryazarlık becerilerine yönelik izleme araştırmaları da iki yılda bir uygulanacak.
Bu araştırmaların sonuçları, eğitim politikalarının geliştirilmesine veri sağlamak amacıyla kullanılacak.
Uluslararası düzeyde ise PISA ve TIMSS araştırmaları yürütülecek. Bu araştırmaların Türkiye sonuçlarına ilişkin ulusal raporlar, uluslararası raporlarla eş zamanlı olarak yayımlanacak.
YENİ SINAV KURALLARI NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRDİ?
Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Düzenlemenin yürürlük maddesine göre değişiklikler 14 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
Yönetmelik; Bakanlığa bağlı resmî ve özel okul öncesi eğitim kurumları, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarındaki ölçme ve değerlendirme faaliyetlerini kapsıyor.
