Finlandiya ve İsveç'in NATO üyeliği! Türkiye'nin tavrı belli oldu dünyaya Cumhurbaşkanı Erdoğan duyurdu...

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinden sonra paniğe kapılan İskandinav ülkeleri Finlandiya ve İsveç NATO üye olabilmek için harekete geçti. Finlandiya 77 yılık ‘tarafsızlık politikası’na son verip NATO’ya üyelik başvurusu kararı aldı. Kremlin gelişmeyi “Rusya’ya doğrudan tehdit” olarak niteledi. Batılı ülkeler iki ülkeyi NATO şemsiyesine almak için nabız yoklamaya başladı.

Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinisto ve Başbakanı Sanna Marin dün yaptıkları ortak açıklama ile NATO üyeliğine başvurmaktan yana olduklarını duyurmuştu.Yapılan ortak açıklamada, “NATO üyeliği Finlandiya'nın güvenliğini ve tüm savunma ittifakını güçlendirecektir. Finlandiya, gecikmeden NATO üyeliğine başvurmalıdır. Bu kararın alınması için gereken ulusal adımların önümüzdeki birkaç gün içinde hızla atılacağını umuyoruz" ifadeleri kullanılırken NATO Genel Sekreteri Stoltenberg ise Finlandiya'nın başvuru yapması durumunda katılım sürecinin 'sorunsuz ve hızlı' olacağını duyurdu.

Expressen gazetesi ülkenin başvurusunu önümüzdeki hafta göndermeyi planladığını iddia etti. İsveç Dışişleri Bakanı Ann Linde dün Finlandiya'nın açıklaması sonrası ülkesinin hareketsiz durmayacağını belirterek başvuru için bütün hazırlıkların yapıldığını belirtmişti. İsveç tarafından yapılan güvenlik incelemesi basın toplantısında açıklandı. Raporda "İsveç'in NATO üyeliği askeri çatışma eşiğini yükseltecek ve bu nedenle kuzey Avrupa'da caydırıcı bir etkiye sahip olacaktır." denildi.

Rusya Finlandiya'yı da İsveç'i de daha önce de NATO konusunda uyarmış ve üye olmaları halinde Rusya'nın kendi önlemlerini alacağını duyurmuştu. Finlandiya'nın kararına tepki gösteren Kremlin dün yaptığı açıklamada NATO'yu uyardı ve 'Finlandiya'nın NATO'ya girmesi kesinlikle Rusya'ya tehdittir' ifadesine yer verdi. Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov ise gazetecilere verdiği demeçte, 'NATO'nun genişlemesi ve ittifakın sınırlarımıza yaklaşması dünyayı ve kıtamızı daha istikrarlı ve güvenli kılmıyor' dedi.

Askeri uzmanlara göre, halihazırda Ukrayna'nın NATO üyeliğine karşı çıkan Rusya için bir başka komşusu Finlandiya'nın üyeliği olabilecek en kötü senaryolardan birisi. NATO yetkilileri, İskandinav ülkelerinin üyelik kriterlerinin çoğunu halihazırda karşılaması nedeniyle, ülkelerin ittifaka kabulünün nispeten basit olacağına inanıyor.

NATO ittifakı içinde en büyük merak ise Türkiye’nin oyunun ne olacağı. İttifaka üyelik için 30 üye ülkenin de oy birliği gerekiyor.

Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaşta, her iki ülkeyle güçlü ikili ilişkileri nedeniyle denge ve barış için çaba sergileyen bir pozisyon üstlenen Türkiye açısından her iki ülkenin NATO üyeliklerine verilecek oyu Türkiye ile ilişkileri belirleyecek.

İddiaların aksine, NATO üyesi olarak Türkiye’nin oyuna Rusya ile ilişkilerin etkisi olması beklenmiyor.

Rusya’nın NATO üyeliği konusunda tehdit ettiği Finlandiya ve İsveç’in üyeliği için Ankara’nın kararını, geçmişte olduğu gibi, iki ülke ile ilişkiler ve NATO’ya katkılarına ilişkin değerlendirmeler belirleyecek.

Bu doğrultuda Türkiye’nin Finlandiya’nın NATO üyeliğine oyunun olumlu yönde olabileceği belirtilirken, İsveç’in üyeliği söz konusu olduğunda ise teröre destek veren bir ülkenin üyeliğine karşı çıkılacağı yaklaşımı ağırlık kazanıyor. NATO’nun kuzeye doğru genişlemesi Rusya’yı rahatsız etse de Türkiye, bu konudaki değerlendirmelerini Baltık bölgesindeki güvenliğe olası etkilerini göz önünde tutmak suretiyle, NATO’nun yapısını bozmayacak ve Türkiye’nin ulusal güvenlik gerekliliklerini karşılayacak bir çizgide yapacak.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya üyeliği ile ilgili olarak, "Biz şu anda İsveç ve Finlandiya ile ilgili gelişmeleri takip ediyoruz ama olumlu düşünce içinde değiliz" dedi.

Cumhurbaşkanı Edoğan yaptığı açıklamada, "Biz şu anda İsveç ve Finlandiya ile ilgili gelişmeleri takip ediyoruz ama olumlu düşünce içinde değiliz. Daha önce Yunanistan'la ilgili NATO konusunda yanlış yaptılar önceki yönetimler, Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı takındığı tavrı biliyorsunuz. İkinci, yanlışı işlemek istemiyoruz. İskandinav ülkeleri terör örgütleri için misafirhane gibi. Oraların hatta daha da ileri gidiyorum parlamentolarında da yer alıyorlar" ifadelerini kullandı.

Ancak burada da Türkiye ile NATO ittifakı arasında uzun yıllardır ihmal edilen güvenlik iş birliği ve diyaloğun arttırılması ve özellikle teröre verilen desteğe ilişkin güvenlik kaygılarının giderilmesi gerekecek. Türkiye’nin çekincelerini giderme yönünde çağrılar şimdiden Batılı ülkelerden gelmeye başladı. Batılı ülkeler, bu konudaki diplomatik temaslar ve Türkiye’nin oyu için atılacak adımların, Türkiye’nin AB üyeliği ve başta ABD olmak üzere NATO üyesi ülkeler ile ilişkilerinin normalleşmesi yolunda bir fırsat olacağı değerlendirmeleri yapıyor.

İsveç ile Türkiye arasında, İsveç’in uzun yıllardır terör örgütü PKK ve Suriye uzantısı PYD/YPG’ye destek politikaları nedeniyle güvensizlik bulunuyor. İsveç’te siyasetçiler, PKK’nın AB terör örgütleri listesinden çıkarılması önerileri, PKK’nın İsveç’te artan etkinlikleri, personel ve finansman çabalarının desteklenmesi ve buna bakanların açık destek vermeleri iki ülke arasında büyük yaralar açmış durumda.

İsveç Dışişleri Bakanı Ann Linde 2019’da terör örgütü PKK’nın İsveç’te düzenlenen etkinliğine katılarak örgüte desteğini “Ben sizin dağınızım” sözleriyle dile getirmiş, PYD’nin sözde yöneticileriyle verdiği pozu da Instagram hesabından paylaşmıştı.

Yine Linde geçtiğimiz yıl terör örgütü PYD üyeleriyle bizzat görüşmesinde 10 milyon avro yardım sözü vermiş, Türkiye’nin Suriye kuzeyinden çekilmesi çağrısı yapmıştı.

Daha önce de İsveç Savunma Bakanı Peter Hultqvist, terör örgütü YPG/PKK’nın sözde genel komutanı “Mazlum” lakaplı Abdi Şahin ile görüşerek desteklerini iletmişti. PYD/YPG’ye şimdiye kadar 210 milyon dolar destek veren İsveç’in bu desteği 2023’e kadar 376 milyon dolara çıkarması planlanıyor.