Çalışanların kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı işyerinde bir yıl ve daha üzerinde çalışıyor olması gerekiyor. Ayrıca iş akdinin işveren tarafından sonlandırılması gerekiyor. Milyonlarca çalışanı ilgilendiren kıdem tazminatı almak için istisnalar var. SGK yazısı ile tazminat alınıyor. 1999 sonrası için 25 yıl gerekirken 2008 sonrası için ise prim yeterli sayılıyor. Üstelik 4600 gün yetiyor… İşte kıdem tazminatı hakkında merak edilen detaylar...
Emeklilik tarihini yakından merak eden milyonlarca çalışanların bir diğer araştırdıkları konu ise kıdem tazminatı. Bilindiği gibi ülkemizde kıdem tazminatı alabilmek için son işyerinde en az 1 yıl çalışmış olmak gerekiyor. Bununla birlikte tazminat alabilmek için kendi istek ve kusuru dışında işten çıkartılmış olmak da isteniyor.
Dolayısıyla istifa ederek tazminat almak mümkün değil. Fakat istisnaları da var. 1475 sayılı yasanın 14. Maddesi gereğince bu istisnalardan birisi de emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlamış olmak. Dolasıyla prim ve varsa yıl şartını tamamlayanlar isterlerse istifa ederek son işyerlerinden en az 1 yıl çalışmış olma koşuluyla kıdem tazminatlarını alabiliyor.
Bu noktada emeklilikte yaş dışındaki şartları işe giriş tarihi belirliyor. Bu tarihlere baktığımızda ise üç dönem karşımıza çıkıyor. Sabah'tan Faruk Erdem detayları yazdı.
8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar için kıdem tazminatı almak için en az 3600 gün primin olması isteniyor. 10 yıllık primi olanlar istifa ederek son işyerlerinden kıdem tazminatlarını alabiliyor.
İlk defa sigortalı olunan 8 Eylül 1999 tarihi ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasını kapsayan bu dönemde ise iki farklı şart bulunuyor. Birincisi kadın ya da erkek çalışan fark etmeden 7 bin günü dolduranlar istifa ederek kıdem tazminatı alabiliyor.
İkincisi ise 7 bin günü tamamlayamayanlar için geçerli. Bu durumda 4500 günü tamamlayan ve ilk sigortalı olduğu tarihten itibaren 25 yıl geçmiş olanlar ( 1999 girişliler için 25 yıl bu yıl 9 Eylül'de dolacak) yine istifa ederek kıdem tazminatlarını talep edebiliyor.
01.05.2008 sonrasında ilk kez sigortalı olanlar bu dönem kapsamına giriyor. Burada kıdem tazminatı alabilmek için prim şartı 7200 güne çıkıyor. Kadın erkek fark etmeden tüm sigortalılar 7200 günü doldurduklarında kıdem tazminatını alabiliyor.
Bu kadar primi olmayan ancak 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar için yeni şartlar oluşuyor. 2008 tarihinden 2016 yılına kadar her yıl 100 gün artarak primler hesaplanıyor. Bu durumda 4600 gün ile 5400 gün arasında primi tamamlayanlar kıdem tazminatı alabiliyor.
Burada işe girişe göre prim şartı da belirleniyor. Buna göre şartlar şöyle oluşuyor
Bu şart aynı zamanda kısmi emeklilik için de geçerli oluyor.
2008 yılı içinde ilk kez sigortalı olanlar 4600 gün tamamlamak zorunda.
2009 yılında sigortalı olanlar için prim şartı 4700 gün
2010 yılında sigortalı olanlar için prim şartı 4800
2011 yılı içinde sigortalı olanlar için 4900 gün şartı bulunuyor.
2012 yılında sigortalı olanlar için prim şartı 5000 güne çıkarken 2013 yılında sigortalı olanlarda 5100 gün oluyor. 2014'de bu şart 5200 güne, 2015 yılı için 5300 güne ve 2016 yılı ile sonrası için 5400 güne çıkıyor.
Bakıldığında kıdem tazminatı için gerekli prim şartlarındaki alt sınırlar kısmi emeklilik sınırları olarak karşımıza çıkıyor. 1999 öncesi için kısmi emeklilik şartları 15 yıl ve 3600 gün iken, 1999/2008 orasında 25 yıl 4500 gün oluyor.
2008 sonrasında ise her yıl kademeli artan ve 4600 günle başlayıp 5400 güne çıkan kısmi emeklilik şartları oluşuyor. Bu primler kıdem tazminatı için yeterli olsa da emeklilik için ayrıca yaş şartının da yerine getirilmesi gerekiyor.
Yukarıda anlattığımız prim şartlarını ve kıdem tazminatı alabilmek için gerekli en az 1 yıllık çalışma süresini tamamlayanlar SGK'ya giderek bu şartları sağladıklarına dair yazı alabiliyor. Bu yazı olmadan istifa ederseniz kıdem tazminatı alamazsınız. O yüzden önce bu yazıyı almalı ve sonrasında da işyerine vereceğiniz istifa dilekçesine eklemelisiniz. Dilekçeye de istifa sebebi olarak yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlamanız olarak belirtmelisiniz.