Elazığ’ın Salkaya Köyü’nde bir çiftçinin tarlasına fidan diktiği sırada tesadüfen bulduğu mozaik, bölgede tarihin akışını değiştiren dev bir arkeolojik kazının fitilini ateşledi. 2023 yılında başlayan ve 84 metrekarelik devasa boyutuyla Türkiye’nin en büyük mozaik alanlarından biri olarak tescillenen yapının ardından, alanda derinleştirilen kazılarda adeta yeni bir Roma şehri açığa çıkarıldı!
Elazığ'da tarlada fidan dikerken tesadüfen bulunan mozaiğin ardından yürütülen kazılarda Salkaya'nın bir Roma villa alanı olduğu tespit edildi. Ayrıca alanda hamam, kilise ve kilisede sürdürülen kazılarda çocuk mezarı açığa çıkarıldı. Elazığ merkeze bağlı Salkaya Köyü'nde bir çiftçinin tarlasına fidan diktiği sırada tesadüfen bir mozaik kalıntısına denk gelerek durumu Elazığ Müze Müdürlüğü'ne bildirmesiyle bölgedeki arkeolojik süreç başladı.
İhbar üzerine Müze Müdürlüğü ekipleri tarafından 2023 yılında başlatılan kurtarma kazısı neticesinde, 84 metrekarelik dev mozaik yapısı 2024 yılında tamamen açığa çıkarıldı. 2024 yılı sonunda kurtarma kazısı statüsünden çıkarılan alan, 2025 yılı itibarıyla resmi bir müze kazısına dönüştürüldü.
Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü koordinesinde Elazığ Müzesi başkanlığında ve Salkaya Kazısı Bilimsel Danışmanı Doç. Dr. Mehmet Kayhan Murat'ın danışmanlığında sürdürülen çalışmalarda, alanın sadece tekil bir mozaikten ibaret olmadığı, geniş bir "Salkaya Roma Villa Alanı" olduğu belirlendi.
Kazılarda Geç Roma ve Erken Bizans dönemine ait villa yapısının yanı sıra kilise (şapel), hamam, tahıl deposu ve kilise yakınlarında aynı döneme ait çocuk mezarı açığa çıkarıldı. Son olarak Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, İl Kültür ve Turizm Müdürü Kadir Atıcı, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Cemil Yatkın ve Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müze Müdürü Ziya Kılınç ile birlikte kazı alanını yerinde inceleyerek yetkililerden bilgi aldı.
"84 METREKARELİK MOZAİĞİN ARDINDAN ROMA VİLLASI VE ÇOCUK MEZARI ÇIKTI"
İncelemelerin ardından yürütülen çalışmalara ilişkin açıklamalarda bulunan Elazığ Valisi Numan Hatipoğlu, "Salkaya Köyü'nde başlatmış olduğumuz kazılar her gün daha heyecan verici sonuçları ortaya çıkartıyor. Bu bölgede ilk önce 84 metrekare genişliğinde, ülkemizdeki en büyük mozaik alanlarından birisini bulmuştuk.
Şimdi yapılan kazılarda ise bir tahıl deposu, hamam kalıntısı, şu anda kazısını sürdürdüğümüz bir kilise ve hemen civarında aynı döneme ait bir çocuk mezarı gün yüzüne çıktı. Bilimsel çalışmalar, buranın Geç Roma ve Erken Bizans ile Hristiyanlığın ilk yayılış yıllarına ait alanlar olduğunu gösteriyor. Burası tek başına bir parça değil, villaların yer aldığı bir yerleşim alanı. Bu yapıların bir maden tüccarına, bölgesel bir beye ya da bir komutana ait olabileceğini değerlendiriyoruz" dedi.
"HEM ALTYAPIYI YAPIYORUZ HEM 4 KAZIYA DESTEK VERİYORUZ"
Alanın ziyaret edilebilmesi için çalışma yaptıklarını ifade eden Vali Hatipoğlu, "Biz Salkaya Köyü'nde bulunan bu mozaiğin ziyaret edilebilmesi için gerekli yol ve altyapı çalışmalarını epeyce yapıyoruz, bu anlamda çalışmalarımız devam edecek.
İl Özel İdaresi olarak ilimizde bulunan 4 ayrı kazıya da gerekli her türlü desteği vermeye bundan sonra da devam edeceğiz. Çalışmalar derinleştikçe daha farklı sonuçlar elde edilecek. Bölgenin tarihine ışık tutan bu yerleşimi Elazığ turizmine ve tarihine kazandırmak için tüm kurumlarımızla birlikte tüm çalışmalarımızı devam ettireceğiz" şeklinde konuştu.