Artvin’de Deriner Barajı'nın inşası sırasında yol güzergahının değişmesiyle kaderine terk edilen ve 2019 yılında teknik nedenlerle tamamen kapatılan tarihi Oruçlu Tüneli, ezber bozan bir dönüşüm hikayesine ev sahipliği yaptı. Tünelin sahip olduğu eşsiz doğal sıcaklık ve nem dengesini avantaja çeviren üreticiler, devasa yapıyı yüksek katma değerli istiridye mantarı üretim merkezine dönüştürdü. Protokolün katılımıyla ilk hasadın yapıldığı tesiste, Artvin'in toplam mantar üretim kapasitesinin yıllık 360 tona çıkarılması hedefleniyor.
Artvin merkeze bağlı Zeytinlik Köyü'nde bulunan ve Deriner Barajı'nın yapımı sırasında yol güzergahının değiştirilmesiyle kullanım dışı kalan Oruçlu Tüneli, mantar üretimi için yeniden düzenlendi. Teknik nedenlerle 2019 yılında tamamen kapatılan tünel, sahip olduğu doğal sıcaklık ve nem dengesi sayesinde istiridye mantarı üretim merkezi haline getirildi.
Tesisin ilk hasat programına Artvin Valisi Dr. Turan Ergün, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Dr. Yılmaz Boz, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Katip Çiçek, İl Jandarma Komutanı Albay Uğur Başkonak, İl Emniyet Müdür Yardımcısı Levent Çetinkaya, Tarım ve Orman İl Müdürü Neşat Ulutaş, siyasi parti temsilcileri, muhtarlar, üreticiler ve vatandaşlar katıldı.
Programda bilgi veren Artvin İli Mantar Üreticileri Birliği Başkanı Ali Fuat Beyaz, tesisin tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle birlikte yıllık yaklaşık 196 ton istiridye mantarı üretiminin hedeflendiğini söyledi.
İlk hasadı yerinde gerçekleştiren Artvin Valisi Dr. Turan Ergün ise tesisin kent tarımı açısından önemli bir yatırım olduğunu belirterek "Artvin'de seralarda yıllık yaklaşık 150-160 ton civarında olan mantar üretimi, buranın sadece 150 metrelik kısmının tam kapasiteye girmesiyle yıllık 190 ton daha artacak. Böylece kent genelinde toplamda 300-360 ton civarında bir mantar üretme kapasitesine ulaşmış oluyoruz" dedi.
Tünelin üreticilere önemli avantajlar sunduğunu ifade eden Ergün, "Bu tesisin faaliyete geçmesiyle birlikte ilimizde seralarda yıllık yaklaşık 150-160 ton civarında olan mantar üretimine ilave olarak yalnızca bu alanın 150 metrelik bölümünden yılda yaklaşık 190 ton üretim sağlanacak. Böylece Artvin'in toplam mantar üretim kapasitesi 300 ila 360 ton seviyelerine ulaşacak.
Tünelde üretim yapmanın en önemli avantajlarından biri enerji maliyetlerini büyük ölçüde düşürmesidir. Seralarda kışın ısıtma, yazın ise soğutma için ciddi elektrik harcanırken, tünelde sıcaklık yıl boyunca sabit kaldığı için üreticiler yaklaşık yüzde 80 oranında elektrik tasarrufu sağlayabiliyor. Bu da maliyetlerin önemli ölçüde azalması anlamına geliyor. Ayrıca üreticilerimizin mantar kompostunu da kendilerinin üretebilecek olması ayrı bir avantaj.
Hedefimiz, ilerleyen süreçte tünelin tamamını üretime açarak bu yüksek katma değerli ürünü Artvin tarımının önemli bir parçası haline getirmektir" ifadelerini kullandı.
Katılımcılar daha sonra kompost üretim, paketleme ve kurutma alanları ve tesisin çalışma sistemi hakkında bilgi aldı. Program, ilk hasadın gerçekleştirilmesi ve hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.