SGK'dan işçi, memur milyonlara güzel haber. Toplu para ödemesi yapılıyor.

Yıllarca emeklilik hayali kuranlar yaş ve prim şartını tamamlayarak hayallerine kavuşmak istiyor. Ancak hayat şartları nedeniyle bazen hayal edilen emeklilik gerçekleşmeyebiliyor. Emekli olmak için emeklilik şartlarını yerine getiremeyen vatandaşlar ise prim ödemelerini geri almak istiyor.

Bu durumdaki kişiler için SGK büyük kolaylık sağlıyor. Vatandaşlar isterlerse Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvurarak prim iadesi isteyebiliyor.

SGK tarafından yapılan prim iadeleri ile ilgili ve çalışmanların merak ettiği diğer birçok konu ile ilgili sorulara Hürriyet'ten Noyan doğan yanıt verdi. İşte o sorular ve cevapları...

Soru: 1.5.1984 yılında SSK’lı oldum, 48 yaşında emekliliğe hak kazandım, ancak primim sadece 1450 gün. Bu primlerimi geri alabilir miyim? 1969 doğumluyum, emeklilik yaşım geçti bile? Erdal D.

Cevap: Emeklilik yaşını dolduran, hatta geçen çalışanlar, eğer emeklilik için gerekli prim gün sayısını ve çalışma yılını doldurmayıp, emekli maaşı almaya hak kazanamıyorlarsa ödedikleri primleri SGK’dan toplu olarak alabiliyor. Erkek çalışanların prim iadesi alabilmesi için 60 yaşını doldurması gerekiyor. 8 yıl sonra prim iadesini alabilirsiniz.

Soru: Temmuz maaşımın üzerine zam oranı kadar emekli maaşı aldım. Sizin emekli maaşları yazı dizisinde ek ödemeden söz ediyorsunuz, o ödeme bana yansımadı. Bu ek tutar nedir, kimlere verilir? Güneş Ş.

Cevap: Vergi iadesi kaldırılarak, yerine ek ödeme uygulamasına geçildi. Maaşın yüzde 4’ü, ek ödeme adı altında tüm emeklilerin her ay hesabına yatırılıyor. Her ay bankaya yatan emekli maaşınızın içinde ek ödeme de var. Maaş zammı ise ek ödemeli maaşınız üzerinden değil, çıplak maaşınız üzerinden hesaplanıyor.

Soru: Belediye iştirakinde temizlik görevlisi olarak çalışıyorum. Kronik rahatsızlığımdan dolayı 4 ay idari izinliydim. Şimdi de ücretsiz izine çıkarmak istediler. Şirket beni ücretsiz izine çıkarabilir mi? Dursun F.

Cevap: İşveren isterse sizi ücretsiz izne gönderebilir, yasa bu hakkı işverene tanıyor. Bu durumda da devletin ödediği nakdi ücret desteğinden yararlanabilirsiniz.

Soru: Bir hanede zihinsel engelli oğlunun maaşını eşi (kadın) alırken, aynı hane içinde diğer eş 65 yaş üzeri yaşlılık aylığı alabilir mi? Şenay K.

Cevap: Yaşlılık aylığı alabilmek için kişinin kendisinin ve eşinin kişi başına düşen ortalama aylık gelirinin asgari ücretin aylık net tutarının üçte birinden az olması gerekiyor. Önceleri 65 yaş üzeri olanların aynı hanede birlikte yaşadıkları çocuklarının da gelirlerine bakılıyordu, bu durum değişti.

Soru: Şirketim geçen yıl nisan, mayıs, haziranda kısa çalışmaya gitmişti. 8 gün çalışıldı göstermişti, geriye kalan eksik günlerini tamamlamıştı. Bu senede aralık, ocak, şubat için başvurdu. Yine geriye kalan ücretli tamamlamıyor. Baştan beri uzaktan çalışmama rağmen kısa çalışmaya benim adıma gidiliyor. Ayrıca şirketin kısa çalışmada olmadığını öğrendim. Ne yapabilirim? Sevim Ş.

Cevap: Evden çalışanlar için de gerekli şartların sağlanması halinde kısa çalışmaya başvurulabiliyor. Şirket tamamen kapalı değilse ve çalışılıyorsa, çalışılan günlerin ödemesinin işverence yapılması gerekiyor. Şirket kısa çalışmaya müracaat etmediyse ve etti gibi gösteriyorsa da işveren suç işliyor demektir. İŞKUR’a şikayet edebilirsiniz.

Soru: Nakdi ücret alırken garsonluk işi buldum. İş sahibi kısmi sigorta yaptı. Artık nakdi destek almıyorum. İşe de gitmiyoruz. İş sahibine çıkışımı ver, paramı almaya devam edeyim dedim; o zaman işe gelmezsin dedi. Ne yapmam lazım? Ayşe Y.

Cevap: Bu durumda işverenden sizi ücretsiz izne çıkarmasını isteyebilirsiniz. O zaman nakdi ücret desteğinden yeniden yararlanabilirsiniz. Ayrı işveren kısa çalışma ödeneği için de başvurabilir.