Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin en kaliteli petrolünün üretildiği Gabar’dan Ramazan Bayramı’nda önemli bir haber verdi.

Milliyet'ten Didem Özel Tümer'in yazısına göre; İlk kez 33 kuyuda 40 bin varil üretimin üzerine çıkılarak Cumhuriyet tarihinin rekoru kırıldı. Daha önce yıl sonuna kadar 100 bin varile ulaşma hedefi olduğu açıklanmıştı. Sadece rakamlar üzerinden anlatılınca belki bunun aynı zamanda ne kadar zorlu ve emek yoğun bir hedef olduğu gözden kaçabilir. O yüzden biraz daha ayrıntıya girmekte fayda var.

Türkiye Petrolleri’nin Şehit Aybüke Yalçın ve Şehit Esma Çevik petrol sahalarında kuyu başı ortalama üretim 1200 varili geçmiş durumda. Günlük 100 bin varile ulaşılabilmesi için toplamda da kuyu sayısının 95’e çıkması gerekiyor. Bakanlık yetkilileri çok yakın bir zamanda 4 kuyunun daha devreye alınmasının plandığını belirtiyor.

Yol haritasına göre, üretimin yılın ilk yarısında, yani yaz aylarında 50 bin varile ulaşılması öngörülüyor. Dolayısıyla yaza kadar yaklaşık 10 kulenin daha faaliyete geçmesi için çalışılıyor. Hali hazırda 15’in üzerinde sondaj kulesinde de sondaja devam ediliyor.

Kule sayısı artmaya devam edecek. Yetkililer, her bir sondajın inilecek derinliğe bağlı olarak ortalama 3 ay kadar sürebildiğini söylüyor. Bakan Bayraktar, yer yer 2500, 2800 metreye varan hatta Şehit Teğmen Akdeniz sahasında 4500 metrelere varan derinlikte üretim gerçekleştirildiğini açıklamıştı.

Kazılan kuyuların üretime hazırlama aşaması tamamlandıktan sonra kuleler sökülüyor ve başka lokasyonlarda tekrar kurularak hemen yeni sondaja başlanıyor. Hedefe ulaşmak için 62 kuyuda daha üretime geçilmesi gerektiği hatırlandığında emek yoğunluğu tahayyül edilebilir.

Hali hazırda 3 bin kişinin 7 / 24 esasına göre çalıştığı üretim sahalarında kuyu sayısı ile birlikte elbette istihdamın da artması gerekiyor. Bakan Bayraktar, “Şırnak açık ara Türkiye’nin artık net bir şekilde petrol şehridir, petrol başkentidir” ifadesini kullanmıştı.

Bunun bir kaç anlamı var aslında... Şırnak hem Türkiye’nin hem de dünyanın önemli bir petrol geçiş güzergahında. Irak - Türkiye petrol boru hattı buradan geçiyor. Buradaki petrol üretiminin artışı aynı zamanda istihdamın da artması ve onun önemli bir kısmının da Şırnak’tan karşılanması demek.

Yetkililer, sadece işçi değil, ihtiyaç duyulan mühendis ve teknik personel için de Şırnak’ın bir eğitim merkezi haline getirileceğini vurguluyor. Şırnak Üniversitesi Mühendislik Fakültesi bünyesinde Petrol Mühendisliği Bölümü açılması için çalışmaların başladığını kaydeden yetkililer, ayrıca Meslek Yüksekokulunda Sondaj Teknolojisi Programı veya Rafineri ve Petro-Kimya Teknolojileri Programı açmak için de alt yapı hazırlıklarının yapıldığını ifade ediyor.

Diğer petrol sahaları ile birlikte, ki bu yıl içinde Hakkari ve Van sınırında yeni kuyuların açılacağı duyuruldu, Türkiye’nin toplam petrol üretimini günlük 200 bin varile çıkarmak temel amaç. Bu; Türkiye’nin günlük ihtiyacının yüzde 20’si demek.

Son dönemde artan petrol fiyatları üzerinden yapılacak bir hesaplama ile günlük 18 milyon dolarlık, yıllık ise yaklaşık 6.5 milyar dolarlık petrolü Türkiye yerli kaynaklardan karşılayabilecek.

Edinilen bilgilere göre, TPAO geçen yıl, Türkiye’nin çeşitli bölgelerindeki karasal alanlarda 200’e yakın sondaj yaptı. Bu yıl da 200’den fazla sondajla rekor hedefleniyor. Şırnak, Siirt, Diyarbakır, Hakkari, Van; petrol sondajlarında odaklanılan bölgeler. Bunun yarı sıra, deniz sahalarında da petrol arama çalışmaları yürütülüyor.

Filyos açıkları dışındaki alanlarda arama kuyuları açılırken; Trabzon, Rize, Ordu, Giresun kıyılarının açıklarında da petrol aranıyor. TPAO’nun yurtiçindeki petrol üretimi günlük 100 bin varile ulaşırken, yurtdışıyla birlikte toplam üretim 250 bin varili buluyor.

TPAO’nun yurtdışı petrol üretiminde başı Irak ve Azerbaycan çekerken, birkaç noktada üretim yapılan Azerbaycan’ın, yurtdışı faaliyetlerde ağırlığı bulunuyor.

Şırnak, petrol üretiminin yanı sıra önemli maden yataklarına da ev sahipliği yapıyor. Kuzey Irak sınırına sıfır noktasında bulunan Şırnak’ın Uludere ilçesindeki yüksek rakımlı dağlarda çinko çıkıyor. Şırnak’ın yanı sıra Hakkari ve Siirt’ten çıkarılan çinkonun, önemli miktarda ithalata da alternatif oluşturduğu belirtiliyor. Şırnak’ta ayrıca birinci, ikinci ve üçüncü kalite kömür çıkartılırken, bu kömürler tüm Türkiye’ye dağıtılıyor.

Türkiye’deki krom yataklarının önemli bir bölümü de Şırnak’ta bulunuyor. Türkiye’nin bilinen en önemli asfaltit yatakları da Şırnak’ın Merkez ve Silopi ilçelerinde yer alıyor. Uludere ilçesinde fosfata rastlanırken, Merkez ve Cizre ilçelerinde ise çimento hammadddesi olarak kullanılmaya elverişli kil ve kireçtaşı potansiyeli bulunuyor.

Önümüzdeki dönemde jeotermal kaynakları, güneş ve rüzgâr santralleri ile Şırnak’ta yenilenebilir enerji üretiminin geliştirilmesi, Kato Dağı’nda, Cudi Dağı’nda rüzgâr santralleri kurulması hedefleniyor.

Yenilenebilir elektrik üretiminde yeni bir rekor kırıldı, 12 Nisan’da günlük elektrik üretiminin yüzde 78.5’ini yenilebilir kaynaklardan sağlandı. Özellikle yılın ilk 3 ayında yaşanan etkili yağışlar, barajlardaki doluluk oranlarını yükseltince elektrik üretiminde hidrolik kaynakların payı arttı. Tüm yurtta güneşli geçen bayram tatilinde bazı bölgelerde rüzgarın da etkili olması, elektrik üretiminde rekoru getirdi. Bayram tatili haftası boyunca da elektriğin yüzde 74.8’ini, yenilenebilir kaynaklar sağladı.

Yenilenebilir enerjiden sağlanan elektrik üretiminin 12 Nisan günü tüm zamanların en yüksek düzeyine ulaştığını belirten Bakan Alparslan Bayraktar, “Bayramın üçüncü günü günlük elektrik üretiminin yüzde 78.5’ini yenilenebilir kaynaklardan sağladık. Üretimde barajlar, yüzde 24.52 ile ilk sırayı alırken onu rüzgar (yüzde 20.93) akarsu (yüzde 12.80) ve güneş (yüzde 11.27) takip etti. Yenilenebilir enerji, enerjide tam bağımsızlığımızın anahtarı olacak. 2035 yılı hedefimiz yenilenebilir enerjinin üretim içindeki payını yüzde 55’e yükseltmek” dedi.