Engelli aylığı, evde bakım parası, işsizlik maaşı, kıdem tazminatı, 65 yaş aylığı, rapor parası, doğum, askerlik ve yurt dışı borçlanması, GSS primi! Asgari ücret ile birlikte hepsine zam geldi… İşte asgari ücrete ilişkin her şey ve yeni ücretler...

Yeni asgari ücret 2022 yılı için geçerli olacak. bu durumda Ocak ayı maaşları yeni asgari ücretten yatırılacak. Peşin ücret alanlar 1 Ocak'ta peşin almayanlar ise 1 Şubat'ta maaşlarını 4.253,4 TL'lik yeni asgari ücret üzerinden alacaklar.

Asgari ücretin net rakamına yüzde 50.,4 zam yapılarak 4.253,4 TL'ye yükseltildi. Brüt ücretteki artış ise yaklaşık yüzde 40 olarak gerçekleşti. Böylece 5.366,25 TL olması gereken brüt ücret 5.004 lira olarak açıklandı. Bu durum asgari ücretteki vergi yükünün kaldırılması ile ortaya çıktı. Böylece hem işveren için SSK prim matrahı düşerken hem de borçlanma ile kendi primini ödeyen Bağ-Kur'lular için 10 puanlık bir avantaj oluştu. İşçiye yapılan yüksek artış sonrası işverene de 10 puanlık matrah desteği yapıldı.

İşçiler net ücretten anlaşmışlarsa brüt ücret üzerindeki vergi ve prim ödemelerini işveren gerçekleştiriyor. O yüzden işçiler net ücretten maaşlarını almaya devam edecekler. Buradaki vergi avantajı işverene bir katkı yapacak. Ancak işyerleri bunu çalışanlarıyla paylaşmak isterlerse ek bir artış imkanı da doğmuş olacak.

Çalıştıkları yerde ücretlerini brüt olarak anlaşanlar vergi ve primlerini ödedikten sonra kalan miktarı alıyorlardı. Bu çalışanlar için Eylül ayından sonra vergi dilimi değiştiğinden maaşlarında da düşme oluyordu. Asgari ücretteki bu düşüş AGİ ile çözülmüştü. Şu anda brüt ücretten anlaşanlar yine brüt olarak hesaplanacak maaşları üzerinden vergi ödemeyecekleri için bir avantaj elde edecekler. Asgari ücretin üzerinde maaşları varsa asgari ücret kadar kısımdan vergi ödemeyip kalan kısım için vergi ödeyecekler.

Sigortalılara (memurlar hariç) yapılan geçici iş göremezlik ödeneği; iş kazasının veya doğumun olduğu tarihten, meslek hastalığı veya hastalık halinde ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki oniki aydaki son üç ay içinde, sigortalı adına SGK’ya bildirilmiş olan prime esas kazançlarının, bu süredeki gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama günlük kazanç esas alınarak hesaplanır. Dolayısıyla asgari ücret artışı SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği tutarını arttıracaktır. Ayakta tedavi günlük en düşük 111 lira, en yüksek 834 lira, yatarak tedavi günlük 83 lira en fazla ise 625 lira ödenecek.

İşsizlik maaşı da asgari ücretle birlikte yükseliş yaşayacak. Çalışanın ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı kadar işsizlik maaşı ödeniyor. En fazla işsizlik ödeneği ise aylık brüt asgari ücretin yüzde 80’ini geçemiyor. Buna göre; 2021’de işsizlik maaşı en düşük 1.420,14 liraya, orta kademede 1.640 liraya, en yüksek de 2 bin 840.28 liraya çıkmıştı. 2022 yılında ise en düşük işsizlik maaşı 2 bin lira, en yüksek işsizlik maaşı da 4 bin lira olacak.

Bütün çalışanlar ve özelde de memurlar ve sözleşmeli personel için uygulanacak asgari geçim indirimi, asgari ücrete göre belirlendiği için memur ve sözleşmeli personel maaşları asgari ücretten doğrudan etkilenmektedir. Asgari geçim indirimi 01.01.2022 - 31.12.2022 (Ocak) için belirlenen asgari ücretin mükellefin durumuna göre belirlenen oranın ücretliler için belirlenen 1’inci ücret dilimi (%15) ile çarpılmak suretiyle bulunmaktadır. Memurlar ve sözleşmeli personel de ücretli olduğu için asgari geçim indiriminden yararlanmaktadır. Dolayısıyla 01.01.2022 - 31.12.2022 (Ocak) için belirlenen 5.004 TL tutarındaki asgari ücret çalışanlar açısından önem arz etmektedir.

65 yaş aylığı bağlanabilmesi için 65 yaş üstü kişinin ve varsa eşinin gelirine bakılıyor. Gelirin net asgari ücretin (vergi iadesi-AGİ hariç) üçte birinden düşük olması gerekiyor. Bu tutar şu anda 852 lira. Asgari ücret 4 bin 253 lira olunca gelir şartı 1.416 lira seviyesine çıkacak. Böylece gelir nedeniyle aylık almak kolaylaşacak. 600 binden fazla vatandaş bu haktan yararlanıyor. Bu yıl için yaklaşık 865 lira olan yaşlılık aylığı 1301 liraya, engellilere aylık ödenen 1036 lira da 1559 liraya yükseldi.

Bakıma muhtaç engelli ve bakıma muhtaç engelliye evde bakım hizmeti veren kişilere Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından ödenmekte olan evde bakım ücretleri maaş katsayısına göre belirlendiği için asgarî ücret artışı evde bakım ücretini etkilemez. Ancak, asgari ücret evde bakım parası alacakların belirlenmesinde etkili olmaktadır. 1 Ocak sonrası hane halkının kişi başına düşen gelirinin 2.835,6 TL’nin altında olması yeterli olacaktır. Kişi başına gelirinden dolayı başvurusu reddedilenler asgari ücret artışı sonrasında yeniden başvurabilirler. 65 yaş aylığı bağlanabilmesi için ise 1 Ocak’tan itibaren 1705 TL’nin altında olması yeterli kabul edilecektir. Asgari ücretin artması birçok yeni kişiye maaş bağlanması anlamına gelmektedir. Engelli ve yaşlılara evde bakım maaşına da zam geldi ve 1798'den 2706'ya yükseldi.

Emekli olmak isteyen ancak primi yeterli olmayanlar için tanınan doğum ve askerlik borçlanması tutarı da asgari ücret zammı kadar artacak. 2021’de doğum ve askerlik borçlanması günlük en düşük 38.16 liraydı. Yeni rakamlar ise en düşük 53.37 lira olacak. En yüksek ise 400 lira 32 kuruş oldu. Yurt dışı borçlanması ise 75 lira 6 kuruş, en yüksek ise 562 lira 95 kuruş oldu.

Kıdem tazminatı senede iki kere, bakanlık tarafından yayımlanan genelge ile belirleniyor. Kıdem tazminatının 2021'de tavanı 8 bin 651,62 liraya yükselmişti. 2022 yılına ait asgari ücrete bağlı olarak bu kalemde de artış yaşandı ve 12 bin 976 liraya yükseldi.

Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri de asgari ücret zammı kadar arttı. ödemeleri de yeni asgari ücretle birlikte yükselecek. Geliri brüt asgari ücretin 3'te birinin altında olan kişilerin primlerini devlet karşılıyor. Geliri bunun üzerinde olanlar ise primlerini kendisi ödüyor. Ödenen aylık prim tutarı ise brüt asgari ücretin yüzde 3’ü kadar oluyor. GSS primi 2021'de 107,32 liraya çıkmıştı. 2022’de 160 lira olarak uygulanacak.

Asgari ücretin yıllık miktarı olan 60.048 TL için vergi dilimi sıfır olarak hesaplanacak. Bunun üzerindeki yıllık kazanç için yeni bir vergi dilimi oluşturulacak. Böylece çalışanlar daha az vergi ödeyecekler. Örneğin 8 bin lira brüt ücreti olan bir çalışanın 5 bin liralık brüt ücretinden vergi alınmazken 3 bin liralık brüt ücreti üzerinden vergi matrahı oluşturulup vergi hesaplanacak. Bunun için yasal düzenleme gerekiyor. Gelir vergisi dilimleriyle ilgili yasanın detaylarını beklemek gerekiyor.

Vergi dilimleri için hızlı bir yasal düzenleme yapılacak. Bu düzenleme ile yeni vergi dilimleri 2022 yılı ile birlikte uygulanacak. Aralık sonuna kadar 2021 vergi dilimleri geçerli olacak.

Ocak ayından itibaren kıdem tazminatları son brüt maaş üzerinden hesaplanacağı için işten ayrılanlar için hesaplamada yeni asgari ücretin brüt rakamı olan 5.004 lira geçerli olacak.

Asgari ücret üzerinde bir vergi kalmadı. Dolayısıyla vergi ödendiği için yapılan iade anlamına gelen Asgari Geçim İndirimi de ortadan kalkmış oldu. Böylece asgari ücretli için AGİ ve vergi olmayacak. Ancak bunu üzerinde maaş alanlar için aldıkları fazla miktar üzerinden vergi ve AGİ hesaplanabilecek.

Asgari ücretten 'Damga ve Gelir Vergisi'nin kaldırılmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM'ye sunuldu. Çalışanların ekonomik durumlarına katkı sağlanması amacıyla asgari ücret vergi dışı bırakılarak, Gelir Vergisi ve Damga Vergisi istisnası sağlanıyor. Ayrıca, brüt asgari ücretin üzerinde olan ücretlilerin, ücretleri üzerinden yapılan vergi kesintisi nedeniyle ücretlerinin asgari ücretin net tutarının altında kalmaması amacıyla ilave asgari geçim indirimi getiriliyor.

Asgari ücret vergi dışı bırakıldığı için bir vergi ödemesi olmayacak. Dolayısıyla vergi iadesi anlamına gelen Asgari Geçim İndirimi de uygulanmayacak. Yani vergi iadesi ödemesi AGİ yapılmayacak. Şu anda apartman görevlileri için uygulanan vergisiz asgari ücrette de sadece prim kesintileri yapılıyor ve vergi bulunmuyor. Dolayısıyla apartman görevlileri AGİ almıyor. Şimdi tüm asgari ücretliler için bu geçerli olacak.

Şu anda yapılan açıklamaya göre tüm maaşlarda Asgari Ücret kadar kısım vergiden muaf tutuluyor. Dolayısıyla bunun üzerindeki maaşlardan bir vergi matrahı oluşturularak vergi belirlenecek. Burada vergi ödeneceği için iadesi de mümkün olacak. Yani asgari ücretin üzerindeki kısım için AGİ hesaplanabilecek.

Bütün çalışanlar ve özelde de memurlar ve sözleşmeli personel için uygulanacak asgari geçim indirimi, asgari ücrete göre belirlendiği için memur ve sözleşmeli personel maaşları asgari ücretten doğrudan etkilenmektedir. Asgari geçim indirimi 01.01.2022 - 31.12.2022 (Ocak) için belirlenen asgari ücretin mükellefin durumuna göre belirlenen oranın ücretliler için belirlenen 1’inci ücret dilimi (%15) ile çarpılmak suretiyle bulunmaktadır. Memurlar ve sözleşmeli personel de ücretli olduğu için asgari geçim indiriminden yararlanmaktadır. Dolayısıyla 01.01.2022 - 31.12.2022 (Ocak) için belirlenen 5.004 TL tutarındaki asgari ücret çalışanlar açısından önem arz etmektedir.

Asgari Geçim İndirimi daha önce nasıl hesaplanıyorsa aynı yöntem uygulanacak. Dolayısıyla asgari ücretin üzerindeki kısım için ödenen vergiden iade edilecek tutar işçinin medeni durumu ve çocuk sayısına göre değişecek.

Daha önce apartman görevlileri vergisiz asgari ücret alıyorlardı ve onların ücreti daha fazla oluyordu. Örneğin 2021 yılında 2.825 lira olan asgari ücret apartman görevlilerine 3.040 TL olarak ödeniyordu. Şimdi tüm çalışanlar için vergi kalktığından apartman görevlileri için ayrı bir hesap yapılmayacak.

Doğru değil. İki türlü destek olacak. birincisi brüt ücretin artırılmasında 10 puanlık (yüzde 40 arttı) bir destek söz konusu. Dolayısıyla primler hesaplanırken 10 puanlık avantaj sağlanacak. Buda işverenin maliyetini aşağıya çekecek. Ayrıca vergi kalktığı için işveren kişi başı 700 liraya yaklaşan bir gelir vergisinden de muaf olacak. ayrıca bu vergi desteği asgari ücretin üstünde maaş alanlar için de geçerli olacağından destek tüm çalışanları kapsayacak.

Eğer sözleşmede her yıl zam yapılacak diye bir madde varsa işveren buna uymak zorunda. Eğer yoksa yasalarımızda işverenin zam yapma mecburiyeti yok. Sadece asgari ücretin altında maaş veremiyor.

İsteğe bağlı sigortalılıkta ödenecek prim tutarını kişi kendi belirlese de primin üst ve alt sınırı var. En az brüt asgari ücretin yüzde 32’si, en çok da brüt asgari ücretin 7,5 katının yüzde 32’si kadar prim ödenebiliyor.2021 yılında isteğe bağlı sigorta yaptıracaklar en az 1.144,8 lira ödedi. Primlerini yüksekten ödemek isteyenler ise en çok 2021’de 8 bin 586 lira yatırdı.2022 yılında en düşük prim 1722 lira, en yüksek prim de 12 bin 925 lira oldu.

Çalışanların her ay brüt maaşlarından yüzde 3 kesilerek, Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) aktarılıyor. 45 yaş altı çalışanların işverenleri tarafından sisteme dahil edilmesine imkan tanıyan otomatik BES’te maaşlardan yapılan kesinti tutarı da artacak.