Yedieminlerdeki hacizli malların tasfiyesine ilişkin süreç bugün başlıyor. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, uzun yıllardır haciz nedeniyle yediemin otoparklarında bulunan araçların 1 Kasım 2023 tarihinde satışa çıkacağını duyurmuştu. Ekonomiye kazandırılacak bu otomobillerle fiyatlarda büyük düşüş bekleniyor.

Bugün Türkiye'deki yediemin otoparklarında 2,2 milyon adet hacizli araç bulunuyor. Ancak şartlara uyan ve ihale ile satılacak olan araç sayısı bir milyon civarında. Bu bir milyon adetlik rakamın 300 bini 20 yaş üzerinde ve yaşlı durumda. 700 bini ise satılabilir durumda olanlar. Ayrıca bu 700 binlik rakamın 200 bini 5 yaş altında, yani genç araçlar.

En düşük ihtimalde 700 bin civarında bir ikinci el aracın piyasaya girmesi bekleniyor. İnternette satışta olan toplam bir milyon adetlik ikinci el otomobil bulunduğu düşünüldüğünde, bunun yarısı kadar bir aracın piyasaya girmesinin fiyatları ciddi anlamda düşüreceği anlamına geliyor. Öte yandan yapılacak olan ihalede araçların piyasa fiyatının yüzde 10-15 altında satılacağı belirtiliyor.

Yapılacak olan düzenleme ile hem hurda araçların değerlendirilmesi hem de kullanılabilir durumdaki araçların satışı sağlanacak. Böylece devlet icraya verilen araçların üzerinde biriken yüksek miktardaki Motorlu Taşıtlar Vergisi'ni, borçlu da alacağını tahsil etmiş olacak. Piyasa hareketliğinden dolayı yastıkaltı tabir edilen birikimler ekonomiye kazandırılacak, tamir, bakım ve yedek parça gibi ihtiyaçlar sebebiyle de oto sanayi sektörü canlanacak.

Araçların Uyap e-Satış platformu üzerinden ihale edilmesi bekleniyor. Bu ihalelere girmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve ihaleye konu olan mal için belirlenen tutarın teminat olarak yatırılması yeterli. Aracın satın alınamaması durumunda ise bu teminatlar iade edilebiliyor. Satın alınması durumunda ise kanunun belirttiği şekilde ödemeler gerçekleştirilerek devir alınacak.

Sektör temsilcileri 700 bin ikinci el otomobilin piyasaya gireceğini ve ikinci el otomobil fiyatlarını yüzde 30 düşüreceğini söylüyor. Öte yandan ihale ile satılacak olan araçların piyasa fiyatının altında olacağı ifade ediliyor.

Yedieminlerde bulunan ve online ihale yöntemi ile satışa sunulan araçlarda otomobil detayları belirtilmiyor. Örneğin aracın değişen/boya bilgileri, varsa mekanik veya elektronik arızaları tespit edilemediğinden bu konudaki bilgiler sunulmuyor.

Sektör temsilcileri bu nedenle ihale ile araç alacak olan vatandaşların satış sonrası mutlak bir ekspertize gitmesi gerektiğini ifade ediyor. Bu bilinmezlik sebebiyle satılan araçların fiyatlarının piyasa şartlarına göre düşük olacağı belirtiliyor.

İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel merak edilenleri anlattı. Ertemel açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "Adalet Bakanımız Yılmaz Tunç geçtiğimiz günlerde yedieminlerde bulunan ancak hukuken artık muhafazasına gerek kalmamış malların kamu ve tarafların menfaatleri gözetilerek tasfiyesine dair 1 Kasım 2023 tarihi itibarıyla hayata geçirilecek bir uygulama getirildiğini açıkladı.

Düzenlemeyle birlikte muhafaza tedbirine hukuken gerek kalmamış malların bir takım hukuki istisnalar hariç ilk olarak borçlu, borçlu almadığı takdirde ise rehin hakkı sahibine imkan tanınarak tarafların haklarının korunması olduğunu açıkladı.

Rehin işlemine taraf olan tüm hak sahiplerinin tanınan imkanları kullanmaması durumunda rehin işlemine konu olan mallar, tüm tarafların hakları korunarak elektronik satış ortamında yani internet üzerinden ihale yöntemi ile satışa sunulacak. 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girecek düzenleme 2 uygulamayı da kapsıyor olacak.

Bu kapsamda belirlenen yöntemlerle de alıcı bulmayan malların MKE A.Ş.'ye mülkiyet devri yapılarak, devir bedeli hak sahiplerine ödenecek. Öte yandan tüm bu süreç içerisinde mülkiyet devri yapılamayan mallar ise Türk Kızılay Derneği'ne bedelsiz olarak devredilecek.

Düzenleme değerlendirildiğinde yedieminlerde nedensiz şekilde çürüyen milli değerlerimizin ihale yöntemi ile satılması bu araçların sisteme geri dönmesini sağlayacaktır.

Anlaşmazlık durumunda MKE'ye devri ise geri dönüşüm, kazanım ve ekonomi noktasında yararlı olacağı gibi son olarak Kızılay'a devri ise çürüyen bu değerlerin toplumsal fayda olarak geri dönüşünü sağlayacaktır.