Şu anda nükleer silah üretiminin engellenmesi için “Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesine İlişkin Antlaşma (NPT)” adından bir oluşum var. Bu anlaşma, ilk nükleer testini 1 Ocak 1967 tarihinden önce yapmış olan ülkelerin bu silahları bulundurma hakkının olduğunu söylüyor. 1967’den önce nükleer füze denemesi yapan ülkeler ise Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) daimi ülkeleri Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya, Birleşik Krallık, Fransa ve Çin.

İsrail, Hindistan ve Pakistan hiçbir zaman bu anlaşmayı imzalamadı. Fakat Kuzey Kore 1985’te imzaladığı bu anlaşmadan 2003 yılında çekildi. Bu açıdan bakıldığında nükleer silahların engellenmesi için yapılan anlaşmanın dünya ülkeleri tarafından pek de karşılığı olmadığı görülüyor.

Amerikan yönetimi Rusya'nın Orta Menzilli Nükleer Silah Antlaşması'nın bazı kurallarına uymadığı gerekçesiyle 2 Ağustos 2019'da bu anlaşmadan resmen çekildi. 1987 yılında imzalanan anlaşma, 500 - 5 bin 500 kilometre menzili olan füzelerin karadan fırlatılmasını yasaklıyor. Füzelerin savaş uçaklarından ya da denizden fırlatılması anlaşma kapsamında bulunmuyor.

ABD ve NATO, Moskova'nın orta menzilli füzeler geliştirerek ve bunları karaya yerleştirerek anlaşmayı ihlal ettiğini savunuyor.

Rusya'nın başta Ukrayna olmak üzere Doğu Avrupa ülkelerini bu füzelerle tehdit ettiği eleştirileri yapılıyor. Moskova ise ABD'yi anlaşmayı uzun yıllar önce ihlal etmeye başlamakla suçluyor.

ABD'nin Çin Denizi'nde askeri varlığını artıran Pekin'e karşı yeni orta menzilli füzelere ihtiyacı olduğunu dile getiren bazı uzmanlar, anlaşmadan çekilmenin iki süper güç arasında yeni bir silahlanma yarışına yol açabileceği görüşünde.

Dünya üzerinde ne kadar nükleer silah olduğu tam bilinmiyor. Farklı araştırma kurumları birbirine yakın farklı sayılar sunuyor. Bunlar derlendiğinde nükleer silah sayısının 14 bin 995'e kadar çıktığı tahmin ediliyor. Bu silahlar genelde 'caydırıcı güç' olarak görülüyor ve elinde bu silahları bulunduran ülkeler askeri güç olarak diğer ülkeler üzerine ciddi baskı ve hakimiyet kuruyor.Peki, kaç ülke nükleer silah sahibi? Hangi ülkede ne kadar nükleer silah var? Stockholm Uluslararası Barış Enstitüsü (SIPRI) ve Amerikan Biliminsanları Federasyonu'na (FAS) göre 9 ülkede nükleer silah bulunuyor.

Listenin başında 6 bin 850 nükleer başlığa sahip Rusya var. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ülkenin nükleer cephaneliğini tek başına kullanmaya karar verme yetkisine sahip.

Ülkenin nükleer silah programının ayrıntılarıyla ilgili çok az bilgi var. Ancak açık kaynakların verdiği bilgilere göre, Putin, Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı ile birlikte yaklaşık 11 kg ağırlığında bir "Cheget" (nükleer çanta) taşıyor.

Putin’in hiç ayırmadığı ve nereye giderse beraberinde götürdüğü ‘nükleer çantası’ (nuclear briefcase) adı verilen çantada nükleer saldırılara karşı erken uyarı sistemi ve nükleer saldırı emrinin verileceği şifreler yer alıyor. Çanta olası bir nükleer saldırıya karşı çabuk ve etkili bir şekilde cevap verebilmek için geliştirildi.

İkinci sıradaki ABD'nin 6 bin 450 nükleer silahı bulunuyor. ABD Başkanı'nın Kongre'ye danışmadan nükleer füze fırlatma yetkisi bulunuyor.

Trump'ın “Benim masamda onunkinden (Kim Jong-Un) çok daha büyük ve güçlü bir buton var ve daha iyi çalışıyor.” ifadeleri ABD senatosunda tartışmalara yol açmıştı.

Bazı senatörler, askeri yetkililerin 'körü körüne her emri yerine getiremeyeceğini' belirtirken bir başka senatör şöyle konuştu: "Hiç kimse, insanlığın yarattığı en tehlikeli silahı tek başına kullanma gücüne sahip olmamalı."

İlk nükleer denemesini 13 Şubat 1960 tarihinde yapan Fransa, 24 Ağustos 1968’de de hidrojen bombası elde etti. Yine aynı sene Amerika’nın yardımı olmadan ilk hidrojen bombasını üretti. Halen yaklaşık 300 adet nükleer başlığa sahip olduğu sanılıyor.

Fransa’da da nükleer saldırı kararı Fransız Cumhurbaşkanı’nın elinde. Cumhurbaşkanı aynı Rusya’da ve ABD'de olduğu gibi nükleer kodlarıın içinde bulunduğu bir çanta taşıyor ve olası ciddi bir tehdit karşısında bu silahları kullanma yetkine sahip.

İlk nükleer denemesini 3 Ekim 1952'de gerçekleştiren Birleşik Krallık, 8 Kasım 1957’de de hidrojen bombası elde etti. Son verilere göre İngiltere’de yaklaşık 225 adet nükleer başlık bulunuyor.

İngiltere'nin nükleer cephanesine 'Trident' deniliyor ve füzelerin atılmasına ilişkin karar verme yetkisi ülkenin başbakanına veya onun belirlediği milletvekiline ait.

Yeni bir başbakanın göreve başladığında yazdığı dört "son çare mektubu" Birleşik Krallık'ın nükleer cephaneliğinin bir bölümünü oluşturan Vanguard denizaltılarına veriliyor.

Söz konusu denizaltıların ülke ile irtibatlarının kesilmesi ve ülkenin saldırıya uğraması halinde, o mektupta verilen talimatlar takip ediliyor. Mektupların içeriği çok gizli ve her seçimde yok ediliyor.

Çin'in nükleer lansman protokolü hakkında fazla bilgi bulunmuyor. Çin, 16 Ekim 1964’te ilk füzyon, 17 Haziran 1967’de ise ikinci füzyon denemesini başarıyla gerçekleştirdi. 1964 ile 1996 yılları arasında 45 nükleer test yapan ülkenin şu anda 280 adet nükleer başlığa sahip olduğu tahmin ediliyor.

İlk nükleer testini 1998'de gerçekleştiren Pakistan'ın 140-150 civarında nükleer silaha sahip olduğu sanılıyor. Pakistan’da başbakan, Nükleer Komuta Makamı’na başkanlık yapıyor ve dolayısıyla nükleer silahı kullanma yetkisi de ona ait.

Hindistan'ın 130 ila 140 nükleer sliah başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor. İlk nükleer test ülkede 1974'te gerçekleştirildi. Hindistan’da 'nükleer düğmeye basma’ yetkisi başbakana ait. Ülkenin başbakanı, düşmana karşı bir nükleer saldırı yetkisine sahip tek organ olan Nükleer Komuta Makamının (NCA) "siyasi konseyine" başkanlık ediyor.

İsrail’de nükleer başlık sayısının yaklaşık 80 adet olduğu düşünülüyor. İsrail'in nükleer politikaları hakkında çok az bilgi var. Ancak çok sayıda uzman ülkenin nükleer cephaneliğinin tek bir kişi tarafından kontrol edilmediğini ve "sıkı bir sivil kontrol sistemine" tabi olduğunu öne sürüyor.

Uluslararası toplum, bu ülkenin nükleer silahlara sahip olduğundan şüphe etmiyor. Ancak İsrail, nükleer silahlara sahip olup olmadığı hakkında hiçbir zaman resmi açıklama yapmadı.

Sık sık yaptığı füze denemeleriyle gündeme gelen Kuzey Kore'nin ise 10 ila 20 nükleer silah başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor.

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) nükleer paylaşım programı çerçevesinde, ABD Soğuk Savaş döneminde Türkiye dahil olmak üzere bazı Avrupa ülkelerine nükleer silah yerleştirdi. Bazıları için ‘efsane’ olarak kalan bu durumu 1962’de yaşanan ve ‘Küba Füze Krizi’ olarak bilinen olay ile hatırlayabiliriz. İki nükleer gücü savaşın eşiğine getiren bu kriz, ABD'nin Türkiye'ye, SSCB'nin ise Küba'ya nükleer füze yerleştirmesiyle başlamıştı. Peki şu anda Türkiye’de nükleer silah var mı?

Daha önce çeşitli araştırma örgütleri ve askeri kaynaklardan alınan bilgiye göre NATO şemsiyesi çerçevesinde ABD'ye ait nükleer silahların Türkiye’de İncirlik Üssü’nde konuşlandırıldığı ve Türkiye’deki nükleer silah sayısının 50 ila 90 adet B61 tipi atom bombası olduğu belirtiliyordu. Konu ile ilgili en güncel ve resmi araştırma TBMM Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından geçtiğimiz ay yapıldı. 'Nükleer Silahlara İlişkin Veriler' başlıklı araştırma raporunda Temmuz 2017 itibarıyla 14 ülkede 107 sahada 15 bin civarında nükleer silah bulunduğu bilgisine yer verildi.

Raporda ABD’nin 5 ülkede bulunan 6 hava üssünde nükleer silah bulundurduğu belirtildi. Belçika, Almanya, İtalya, Hollanda ve Türkiye’de bulunan bu nükleer silahların sayısının 150 olduğu bildirildi. NATO kapsamında Türkiye’de bulunan ABD’ye ait nükleer silahların sayısı konusunda kesin bir ifade raporda yer almadı. Ancak genel olarak yapılan araştırma sonuçlarına göre Türkiye’de en az 50 nükleer silah bulunduğu belirtiliyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19 Şubat’ta stratejik nükleer silahlarla tatbikat başlatarak Batı’ya karşı şimdiye kadarki en büyük gövde gösterisini yapmıştı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin “Gök Gürlemesi-2022” adı verilen nükleer tatbikatı başlatmıştı.

Rusya, Soğuk Savaş döneminden bu yana ilk defa kara, deniz ve havadan “nükleer üçlü” olarak bilinen stratejik kuvvetleri harekete geçirirken komuta merkezinde Putin’in yanında bir numaralı müttefiki Belarus lideri Aleksander Lukaşenko da hazır bulunmuştu. Nükleer savaş provası anlamına gelen bu tatbikatta ilk olarak Rusya’nın “Plisetsk” uzay üssünden kıtalararası “Yars” balistik füzesi ateşlendi. 12 bin km menzilli füzenin hedefi Rusya’nın Kamçatka yarımadasındaki poligondu. Yars füzesi tipine göre ayrılabilen 3 veya 4 nükleer başlığı hedefe ulaştırabiliyor. Rusya Savunma Bakanlığı füzenin dün savaş başlığı olmaksızın ateşlendiğini belirtti.

Tatbikatın ikinci deniz ayağı kuzeyde Barents Denizi’nde sualtı konumundaki “Karelya” nükleer denizaltısıyla gerçekleştirilmişti. “Sineva” adı verilen 10 bin km menzilli ve 4 nükleer savaş başlığı taşıyabilen füze yine Kamçatka yarımadasındaki “Kura” poligonuna düştü. Tatbikatın hava kuvvetleri bölümünde TU-95MS uzun menzilli bombardıman uçağı nükleer başlık taşıyabilen seyir füzesi atışı gerçekleştirdi. Ayrıca MİG-31 uçakları havadan hipersonik “Kinjal” füzeleri ateşledi. Rusya ayrıca Suriye’deki Hmeymim hava üssünden TU-22M3 bombardıman uçağı havalandırıp Akdeniz’de de gövde gösterisini sürdürmüştü.

Nükleer başlıklar hedefinde azami yıkıma yol açmak üzere tasarlanmış silahlar.

Bu yıkımın boyutları bir dizi faktöre bağlı. Bunlar arasında şunlar da var:

Başlığın büyüklüğü

Yerin ne kadar üzerinde patladığı

Hedef alınan yerin özellikleri

Fakat en küçük bir nükleer savaş başlığı bile çok büyük can kaybına ve devasa kalıcı etkilere yol açabilir.

1945'te Japonya'nın Hiroşima kentine Amerikan savaş uçakları tarafından İkinci Dünya Savaşı'nın bitiminde atılan 15 kilotonluk atom bombası 146 bin kişinin ölümüne yol açmıştı.

Bugünün savaş başlıkları ise 1000 kilotondan ağır olabiliyor.

Dolayısıyla nükleer bir patlamanın meydana geldiği bölgede hiç bir canlı kalması mümkün görünmüyor.

Kör edici bir ışık patlamasından sonra meydana gelen dev ateş topu ve patlama dalgası kilometrelerde mesafedeki binalar ve yapıları yerle edebilir.

Çok büyük miktarda düşmanı tamamen yok edebilecek kapasitede nükleer silah bulundurmanın, size saldırılmasını engellediği düşüncesi nükleer caydırıcılık fikrinin temelini oluşturuyor.

Bu kısacası birbirini karşılıklı yok etme gücüne sahip olmak demek. Dünya çapında çok sayıda nükleer deneme yapılmasına ve ülkelerin ellerindeki nükleer silahları geliştirmeyi sürdürmelerine rağmen, 1945'ten bu yana hiç bir çatışmada nükleer silah kullanılmadı. Rusya da nükleer silahları sadece "caydırıcı" olarak bulundurduğunu kabul ediyor ve bunların sadece dört durumda kullanılabileceğini söylüyor.

Rusya Federasyonu veya müttefiklerinin topraklarını hedefleyen balistik füze ateşlenmesi

Rusya Federasyonu veya müttefiklerine karşı nükleer silah ya da başka tür kitle imha silahları kullanılması

Rusya Federasyonu'nun hayati siyasi ya da askeri tesislerine nükleer kapasitesini tehdit eden bir saldırı yöneltilmesi

Rusya Federasyonu'na konvansiyonel silahlarla saldırıldığı ve bizzatihi devletin varlığının tehlikeye düştüğü durumlar (BBC Türkçe-euronews-gzt)