Litvanya'nın başkenti Vilnius'taki NATO Zirvesi ikinci gününe girerken, tarihi buluşma ve öncesindeki 24 saatte Türkiye öne çıktı. İsveç'e ittifakın kapılarını açan Ankara NATO adına en ciddi adımı atarken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan zirvede başdöndüren bir diplomasi trafiğini hayata geçirdi.

Erdoğan, Fransa lideri Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, Almanya Başbakanı Olaf Scholz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve ABD lideri Joe Biden'la baş başa görüştü.

Milliyet.com.tr'nin aktardığı habere göre; Türkiye'nin İsveç kararı ve özellikle Erdoğan-Biden buluşması beklendiği gibi uluslararası medyanın odak noktası oldu. CNN International, Biden yönetiminin İsveç'in dünyanın en büyük askeri ittifakına dahil olabilmesi için zirveye günler kala tam saha pres uyguladığını, öncesinde ise aylarca devam eden bir diplomasi trafiği yaşandığını bildiriyor.

Diplomasi trafiğinin perde arkasında ise Türkiye'nin satın almak istediği F-16 savaş uçakları vardı. 2021'de Washington'a talebini ileten Ankara, 40 adet yeni F-16 jeti ve 79 modernizasyon kitiyle hava kuvvetlerini yenilemeyi hedefliyor. Füzeler ve diğer silahlarla birlikte toplam 20 milyarlık bir doları bulan bir paket söz konusu.

Biden yönetiminin bitirmeye çalıştığı satışa en fazla muhalefet eden isimlerden biri, Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Bob Menendez. CNN International'a konuşan Menendez, Türkiye'ye F-16 sevk edilmesine 'şimdilik' karşı olduğunu söyledi.

Nitekim, Erdoğan-Biden randevusundan hemen sonra Washington'dan F-16 savaş uçaklarına dair olumlu mesajlar gelmeye devam etti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, Bakan Anthony Blinken’ın son haftalarda ABD Kongresi Dış İlişkiler Komisyonu üyeleriyle konuyu görüştüğünü söyledi. Bakan Blinken'ın görüştüğü kişiler arasında, Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Menendez’in de yer aldığını aktardı.

Türkiye'ye F-16 satışında ABD Kongresi'nin kilit bir rolü bulunuyor ve Kongre'nin söz konusu siparişe onay vermesi gerekiyor.

Altı muhabirin imzasının yer aldığı CNN International haberinde, Türkiye karşıtı çıkışlarıyla tanınan New Jersey Senatörü Menendez'in tutumunu değiştirmek için harcanan çabanın etkisini gösterdiğine dair belirtiler olduğu kaydedildi. CNN'ne göre, aylarca devam eden istikrarlı diplomasi Türkiye'ye savaş uçağı gönderilmesi ve İsveç'in NATO'ya katılımını destekleyen Biden yönetimi için büyük bir dış politika başarısı haline gelebilir.

Şu anda tüm gözlerin Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis arasında bugün gerçekleşecek görüşmeye çevrildiğini yazan CNN, Türk ve Yunan liderlerin 'yüksek riskli' toplantıda verecekleri mesajların Bob Menendez'in kalan endişelerini de giderebileceği yorumunu yaptı.

Günlük basın toplantısında konuyla ilgili açıklama yapan Miller, Dışişleri Bakanı Antony Blinken'in Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'la geçen altı günde üç kez ve geçtiğimiz ay boyunca aralarında Londra'da yüz yüze gerçekleşen görüşme de olmak üzere toplam beş kez konuştuğunu kaydetti.

İsveç'in NATO'ya katılabilmesi için bir yılı aşkın süredir devam eden diplomasi trafiğinde ABD'nin Ankara Büyükelçisi Jeff Flake'in de kilit bir rol oynadığını kaydeden CNN International, Büyükelçi Flake'in birçok kez Washington'a seyahat ettiği bilgisini verdi. ABD Büyükelçisi'nin Bob Menendez'le geçmiş yıllara dayanan bir arkadaşlığı vardı. CNN'ne konuşan bir kaynak, Büyükelçi Flake'in F-16 satışında Menendez'den 'evet' yanıtı elde edilebilmesinin yollarını aradığını söyledi.

CNN'e göre, NATO Zirvesi'ne doğru hem İsveç hem de F-16 diplomasisi zirve yaptı. ABD Başkanı Biden'ın İngiltere'nin başkenti Londra'ya uçarken Air Force One'dan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a telefon açtığını belirten televizyon, iki ülkenin dışişleri bakanları Hakan Fidan ve Antony Blinken'ın ise geride kalan beş günde üç kez konuştuğunu yazdı. Hakan Fidan ve Antony Blinken, ayrıca Londra'da yüz yüze bir araya geldi.

Amerikan Time dergisi de, 'NATO Zirvesi'nde Biden İsveç'e ittifaka hoş geldiniz diyor ancak Ukrayna'ya beklemesini söylüyor' başlığıyla sunduğu haberine, çarpıcı bir cümleyle giriş yaptı:

"Başkan Biden, Pazar günü Atlas Okyanusu'nun 30 bin feet (yaklaşık 9 bin 100 metre) üstünde uçan Air Force One'in güvenli hattından Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı aradı.

45 dakika süren görüşmede Biden, Türk mevkidaşına Rusya'nın kapı eşiğinde iyi silahlanmış bir müttefik olan İsveç'in Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne girişine izin vermesi için fazlasıyla uzun bir nedenler listesini arka arkaya sıraladı."

Time'a göre, ABD lideri Biden söz konusu telefon konuşmasında Türkiye'ye F-16 sevkiyatı için senatörlerle bağlantı halinde olduğunu Erdoğan'a iletti.

Al Jazeera ise, 'Türkiye, İsveç'in NATO üyeliği için tutumunu neden değiştirdi?' başlıklı haberinde Ankara'nın F-16 savaş uçağı satın almaktan Schengen bölgesine vizesiz seyahat etmeye kadar birçok konuda destek elde ettikten sonra Stockholm'e yeşil ışık yaktığını bildiriyor.

Avusturya merkezli Der Standard gazetesi gelişmeyi, 'Erdoğan, İsveç'in NATO üyeliği için Biden'la nasıl poker oynadı?' başlığı ile okuyucularına sundu. Gazetede yer alan analizde Erdoğan için "Türk cumhurbaşkanı oyalama taktikleriyle güç siyaseti açısından çok iyi bir gol attı" ifadeleri kullanıldı.

Fransız Le Monde gazetesi, 'Erdoğan kendini diplomatik oyunun merkezine yerleştiriyor' dedi. Gazete haberinin spotunda ise gelişmelerden 'Ankara'nın diplomatik tempoyu belirlediği çılgın günün hikayesi' diyerek bahsetti.