Türkiye'de ikinci el çevrim içi binek ve hafif ticari araç pazarında satışlar nisanda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 düşüşle 157 bin 463 adede geriledi. Satışlar bir önceki aya göre yüzde 16 oranında düşüş gösterdi.

Geçtiğimiz yılın sonlarına doğru sıfır araçlarda yapılan kampanya sonrası bu yılın ilk aylarına kadar özellikle sıfır araç piyasasında bir hareketlilik hakimdi. Ancak ikinci el piyasasında yaşanan durgunluk halen sürüyor.

Peki satışlarda daralmanın nedeni ne? İkinci el ilan sitelerinde en hızlı satılan modeller belli oldu. Konuyla ilgili merak edilenleri milliyet.com.tr’ye açıklayan İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye ikinci el çevrim içi binek ve hafif ticari araç piyasası Nisan ayı verilerine göre yaklaşık 157.500 satış gerçekleşti. Bu alanda geçen yılın aynı dönemine oranla %9, bir önceki aya oranla ise %16’lık bir daralma kayda geçmiş oldu. Otomotiv piyasasında yaşanan genel daralma, sektör içerisindeki tüm satış kanallarında olduğu gibi online binek ve hafif ticari pazarında da negatif etkisini gösteriyor.

Rakamlar aydan aya farklılık gösterse de genel tabloda benzinli araçlar neredeyse %70 pazar payına sahip. Buna karşın dizel araçların pazar payı ise %15 civarında.

Bu noktada en büyük etken son yıllarda pek çok markanın dizel üretimine son vermesi. Öte yandan daha uygun bakım maliyetleri ve yakıt giderlerinin denk seviyelerde olması sebebiyle son yıllarda benzinli araçlar daha fazla tercih ediliyor.

Geçtiğimiz aylarda 60 güne kadar yükselen ikinci el ortalama otomobil satış hızı, 45 gün seviyesine gerilemiş durumda. Geçtiğimiz yıl bu 25 gün seviyesindeydi. Dolayısı ile 45 gün satış hızının beklentinin oldukça altında olduğunu söyleyebiliriz.

Öte yandan ortalama satış hızının 1 aydan fazla olması aylık ticari kredi maliyetleri ve genel giderler gibi yüksek sermaye maliyetleri noktasında sadece piyasa verilerini değil, otomobil satıcısı meslektaşlarımızı da olumsuz etkileyebiliyor.

Ülkemizde en çok tercih edilen otomobil markaları genel olarak Fiat, Renault, Toyota, Ford ve Volkswagen. Bu markalara Opel, Nissan gibi diğer tercih edilen markalar da eklenebilir. Sıralama zaman zaman değişse de genel olarak bu markalar ilk 5’i oluşturuyor. Son yıllarda Çin menşeli markaların otomotiv sektöründe ciddi atılımlar yapması ve kullanıcılarda karşılık bulması ile beraber Chery markasını da üst sıralarda görmeye başladık.

Geçtiğimiz yıl yakaladığı yüksek satış adetlerini 2024 yılında da devam ettiren marka, 2024 aylık verilerinde ilk 5 içerisinde. Gerek sıfır gerekse ikinci el piyasasında en hızlı satılan otomobiller bu verilere paralel olarak yine bu markalardan oluşuyor. Özellikle Fiat Egea ortalama 39 gün satış hızı ile en hızlı satılan otomobil. Renault Clio ve Megane gibi modeller de en hızlı satılan araçlar arasında.

Mevcut bilgiler ve piyasa koşulları çerçevesinde sıfır otomobilde daralma etkisinin Nisan ayı ve sonrasında başlayacağını öngörmekteydik. Bu süreçte ikinci el piyasasında halihazırda devam eden daralma söz konusuydu. Sıfır otomobilde düşen talebin ikinci ele kayabileceği ve yaz aylarında ikinci el satış adetlerinin artabileceğini belirtmiştik.

Bu noktada Nisan ayı sıfır otomobil satış adetlerinde %25 daralma yaşanırken, ikinci el otomobil satış adetlerinde sınırlı oranlarda artış söz konusu. Ancak öngörülerimizin doğruluğu noktasında kesin kanaat için Mayıs ve Haziran verileri belirleyici olacaktır.

Benzer veriler geldiği takdirde sıfır otomobilde daralmanın yıl sonuna kadar süreceğinden söz edebiliriz. Yıl sonu gerçekleştirilecek sene sonu kampanyaları ile bir miktar hareketlilik yaşanacaktır. Bu döneme kadar geçecek 4-5 aylık süreçte ise ikinci el satış adetlerinde artış görülebilir. Ancak dönemsel hareketlilikler yaşansa da her iki pazarda da %25 ila 30 oranında daralma öngörmekteyiz.

Bu noktada düşük talep fiyatları belirleyen ana unsurlardan bir tanesi olacaktır. Talep düşük seyretse de maliyetler göz önünde bulundurulduğunda otomobil fiyatlarında düşüş beklemiyoruz. Öte yandan enflasyon ve bu sebebe bağlı maliyetler neticesinde sene içerisinde bir miktar artış yaşanabilir. Ancak düşük talep, Ticaret Bakanlığımızın aldığı etkili tedbirler ve mevcut koşullar itibarıyla fiyat artışları yaşansa dahi sınırlı oranlarda olacaktır.”