Çalışan, emekli olmak isteyen, işveren milyonlarca kişiyi çok yakından ilgilendiriyor. Vatandaşların kafasında bazı soru işaretleri bulunuyor. Erken emeklilik prim borçlanması ne kadar, nasıl yapılır? Borçlanmadan vazgeçilmesi halinde borçlanılan tutar iade alınabilir mi? Askerlik borçlanmasına hangi süreler dâhildir? İŞKUR kursiyerleri sigortalı sayılırlar mı? Emeklilik borçlanması için ödenecek prim tutarı ne kadar? Emeklilik ve sigortalılıkla ilgili en çok merak edilen 14 soruya yanıt verildi...

Türkiye'de yaklaşık 22 milyon kişi sigortalı çalışırken, doğum, askerlik gibi sigortasız doktora, tıp uzmanlık dönemi, grev ve lokavtta geçen süreler de borçlanma kapsamında yer alıyor.. Meslek edindirme, geliştirme eğitimi alan İŞKUR kursiyerler, Nisan 2017 itibariyle güvenlik korucusu olarak çalışanlar sigortalı sayılıyor. Dalgıçlar da fiili hizmet zammından yararlanıyor.

Sabah'tan Hazal Ateş'in haberine göre, Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalılık, borçlanma, işe giriş ve çıkış konusunda tüm kesimleri ilgilendiren merak edilen sorulara yanıt verdi. İşte, sigortalılık, borçlanma, fiili hizmet zammı, işe giriş ve çıkışla ilgili bazı soruların yanıtları:

Sigortalı çalışmaya başlanılan tarihe göre değişen asgari prim gün sayısını tamamlayarak emekli olunabilir. Ücretsiz doğum ya da analık süreleri hangi statüde çalışılırsa çalışsın borçlanma yapılarak prim günlerine eklenmesine olanak sağlıyor. Memurların aylıksız izin süreleri, doktora süresi (yurtiçi yurtdışı), yurt dışındaki öğrenim süreleri, , tutukluluk süreleri, sendikalı işçilerin grev ve lokavtta geçen süreleri, hekimlerin fahri asistanlıkla geçen süreleri borçlanma kapsamında yer alıyor.

Seçimlerde aday olmak için görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden aybaşına kadar açıkta geçirdikleri süreler kapsamda bulunuyor. Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, 25 Şubat 2011 tarihinden sonraki dönemde kısmi süreli çalıştıkları aylara ait 30 günden eksik süreler için borçlanma mümkün.

Kadın çalışanlar, statülerine bakılmaksızın üç çocuk için, her birinde 2'şer yıldan toplam 6 yıla kadar doğum borçlanması yapabilirler. Doğum borçlanması, çocuğun yaşaması şartıyla doğumdan sonra sigorta primi ödenmemiş günler için yapılabilir. İki yıllık süre dolmadan çalışmaya başlayanlar, çalışmaya başladıkları tarihe kadar olan süreyi borçlanabilirler.

Günlük borçlanma primi günlük asgari ücretin yüzde 32'si ile bunun 7.5 katı arasında değişen tutarda hesaplanıyor. Bu yıl borçlanmaya gideceklerin ödemeleri gereken günlük asgari prim tutarı 38.16 lira. Sigortalılar günlük 38.16 lira ile 286.20 lira arasında günlük prim ödemek suretiyle borçlanma yapabilirler.

Yurtdışında iş üstelen işverenlerin çalıştırdıkları Türk işçiler için 4A kapsamında kısa vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanıyor. Yurtdışındaki Türk işçiler uzun vadeli sigortaya tabi olmak isterse Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor.

Hizmet akdi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli, belirli olmayan süreyle iş görmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmeyi ifade ediyor. Bunun için işverenin gösterdiği yerde belirli ya da belirsiz sürede çalışılması, ücret alınması gerekiyor.

Gençleri spora teşvik etmek, gelecek vadeden sporculara sahip çıkmak, belli spor branşlarını güçlendirmek için bazı sporculara, kulüpleri tarafından düzenli ödemeler yapılıyor. Sporcularla yapılan sözleşmelerde aylık ödenecek ücretin asgari ücret veya üzerinde belirlenmesi durumunda sigortalı sayılıyorlar.

Nisan 2017 tarihi itibariyle güvenlik koruculuğu yapanlar ile bu tarihten sonra güvenlik korucusu olarak işe alınanlar sigortalı sayılıyor ve haklarında uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanıyor.

Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren sigortalı kabul ediliyor. Bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanıyor.

Er veya erbaş olarak silahaltında geçen süreleri, yedek subay okulunda geçen süreleri, Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına okuyanların, istekleri dışında, disiplinsizlik veya başka bir nedenle ayrılmaları halinde, harp okulu veya yüksekokulda geçen süreleri, kendi hesabına okuduktan sonra TSK veya Emniyet mensubu olanların, normal öğrenim süreleri askerlik borçlanması kapsamında bulunuyor.

Avukatlar sigortalı olmaksızın ilk altı ay mahkemelerde kalan altı ay da avukat yanında olmak üzere toplam 1 yıllık staj sürelerini gösteren onaylı baro belgesi ve borçlanma talep dilekçesi ile Kuruma başvurmaları halinde bu süreleri borçlanabilir.

Aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanma tutarının tamamı sigortalının talebi halinde herhangi bir sınırlama olmaksızın iade edilir. Yeniden borçlanmak istemesi halinde yeni talep alınarak borç tutarı hesaplanır.

İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından en geç sigortalıların çalışmaya başladığı gün Kuruma verilmesi gerekiyor.

Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi veren işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe alınacakların sigortalı işe giriş bildirgesi en geç işyerinin tescil tarihinden itibaren bir ay içinde verilmesi gerekiyor.