Asgari ücrette temmuz zammı artık kesinleşti. Bu kapsamda önümüzdeki hafta Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun göreve çağrılması ve sürecin başlaması bekleniyor. Burada 3 yöntem üzerinde durulurken, belirlenen yeni rakam 1 Temmuz itibarıyla geçerli olacak.

Geçen hafta içinde yaşanan gelişmelerle birlikte asgari ücrette temmuz ayı itibarıyla bir artış olacağı netleşti. Bu artışın gerçekleşmesi için Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından göreve çağrılması ve sonrasında yeni bir asgari ücret belirlemesi gerekiyor

Önümüzdeki hafta bu sürecin başlaması bekleniyor. Komisyonun göreve çağrılması sonrası Türk-İş ve TİSK'in temsilcileriyle bakanlık ve kamu adına komisyonda yer alanlar çalışmalara başlayacak. Yeni bir rakam üzerinde mutabakata varılırsa, 30 Haziran'a kadar Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek yeni asgari ücret 1 Temmuz'dan itibaren geçerli olacak.

Asgari ücretteki artış diğer çalışanları da etkileyecek. Komisyonda işçiler adına yer alan Türk-İş, asgari ücretin artırılması konusunda komisyonda işçinin kayıplarını ortaya koyacağını ifade etmişti. Türk-İş, oranının yüksek olması için gerekli adımları atacaktır.

Pek çok işyerinde asgari ücretteki artışa bağlı olmaksızın enflasyondaki artışa bağlı olarak çeyreklik olarak ücret artışlarının gerçekleştirildiği, işverenlerin düşük ücretler nedeniyle işçi bulmakta zorlandığı bir dönemde TİSK'in de tavrının olumlu olacağını öngörmek mümkün.

Bu noktada konu artışın ne kadar olacağı ve doğrudan bir artış şeklinde mi yoksa farklı yöntemlerle mi sağlanacağı olacak. Akşam gazetesinden Okan Güray Bülbül yazdı. İşte olası yöntemler...

Tarafların katılımıyla gerçekleşecek görüşmeler sonrasında asgari ücretin yıl sonuna ya da Temmuz 2023'e kadar belirlenmesi söz konusu olabilir. Yönetmelik uyarınca asgari ücretin en geç iki yılda bir olmak üzere belirlenmesi söz konusu. Dolayısıyla komisyon 1 Temmuz 2022 ila 1 Temmuz 2023 arasında geçerli olacak bir asgari ücret belirleyebilir.

Diğer yandan yalnızca 1 Temmuz 2022 ila 31 Aralık 2022 arasında geçerli asgari ücret belirlenerek Aralık ayında yeniden komisyonun toplanması da sağlanabilir. Bu şekilde asgari ücrette belirlenecek oranda bir artışın hayata geçirilmesi söz konusu olacaktır.

İkinci yöntem ise yeni asgari ücretin doğrudan enflasyon oranındaki artışa endekslenmesi olabilir. Eşel-mobil olarak bilinen bu yöntem hayata geçerse daha önce kamu işçileri için 1997-1998 yılları arasında uygulanan eşel-mobil sisteminin, yıl sonuna kadar hayata geçirilmesi söz konusu olacaktır.

Belirlenecek tarihe kadar aylık ya da üç aylık enflasyon oranında asgari ücretin güncellenmesinin sağlanacağı sistemin hayata geçmesi sonrası 1 Temmuz itibarıyla geçerli olacak yeni asgari ücretin belirlenen aralıklarla enflasyon oranında artırılması söz konusu olacaktır.

Bu yöntemin fiyatlarda artışı körükleme ihtimali de olduğu için özellikle ekonomi yönetimini çekinceleri ortaya çıkacaktır.

Komisyon asgari ücrette gerçekleşecek artışın yöntemini, işçiden kesilen sigorta primlerinin azaltılması ya da belirli bir süre için kaldırılması şeklinde de belirleyebilir.

Hali hazırda brüt asgari ücret 5.004 TL, ancak sigorta primi işçi hissesi olan 700,56 TL ve işsizlik sigortası primi işçi hissesi olan 50,04 TL'nin kesilmesi sonrası işçinin eline geçen net rakam 4.253,4 TL oluyor.

Bu kesinti yıl sonuna kadar tamamen kaldırılırsa asgari ücretlinin eline geçen net rakam yüzde 17.64 artacaktır.

Bu şekilde yapılacak artış, devletin prim gelirlerinden vazgeçmesi suretiyle asgari ücretlinin eline geçen net rakamın artması anlamına gelecektir. Ancak bu yöntem SGK'nın prim gelirlerinin azalmasına neden olacaktır.

Net asgari ücret artışı ile ilgili bekleyiş sürerken hükümet kanadından art arda olumlu mesajlar geliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, TİM Meclisi Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada temmuz zammı ve asgari ücreti değerlendirdi:"Asgari ücreti yüzde 200'e yakın, dolar cinsinden ise yüzde 100'e yakın artırdık. Rasyonel gerçeklerle izah edilemeyecek fiyat artışlarına karşı hukuki ve idari tedbirler geliştiriyoruz. Temmuz ayında da enflasyon farkları ile milletimizin her kesimini rahatlatacağız"

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin Çalışma Ekonomisi Araştırma Topluluğu'nun 35'inci Yıl Programı'nda konuştu. Bakan Bilgin asgari ücret ek zam konusunda;"Türkiye ekonomik dalgalanmalara, enflasyonlara rağmen büyümeyi sürdürüyor. O halde enflasyonun tahribatına karşı çalışanları ve emeği korumak bizim vazifemiz. Biz emeği, çalışanlarımızı enflasyona ezdirmeyeceğiz. Yani önümüzde Temmuz dönemi var.

Çalışanlarımızla bizim sadece kamu emeklileri ile kamu çalışanları ile değil, özel sektör emeklileri ile, Bağ-Kurlularla, çeşitli konumda bulunan emekliler de dahil hepsini kapsayan, sadece enflasyon farkını değil onların sosyal konumlarını destekleyecek bir çalışmayı sürdürüyoruz. Yani Temmuz ayında bütün çalışanların yüzünü güldürecek, hiç olmazsa enflasyona karşı 'Benim devletim benim yanımdadır' dedirtecek bir düzenlemeyi de Türkiye gerçekleştirecek durumdadır'' şeklinde konuştu.

AK Parti Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş, ekonomi gündemine ilişkin yaptığı açıklamada asgari ücret konusuna da değindi.

Numan Kurtulmuş, bakanlığın konuyla ilgili çalışmalarının sürdüğünü, tamamlandığında Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kamu ile paylaşılacağını söyledi.

Kurtulmuş "Asgari ücrette ikinci zam üzerinde çalışılıyor. Bunları bakanlık kamuoyuna paylaşacaktır. Sonrasında Cumhurbaşkanı Erdoğan paylaşacaktır. Sayın Cumhurbaşkanımız neredeyse her hükümet toplantısından sonra kamuya seslenişinde bir şekilde alım gücünü artırmaya dönük ilave tedbiri paylaşıyor. Elimizdeki bütün imkanları vatandaşımızın alım gücünü artırmak için seferber etmekteyiz" dedi.

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de asgari ücret artışı ile ilgili, "AK Parti açısından emeklimiz, esnafımız, çiftçimiz genç arkadaşlarımız bunlardan gelen talepleri takip ediyor ve değerlendiriyoruz. Vatandaşımızın ezilmemesi için stratejiler üretiyoruz. Onların zamanlaması içeriklendirilmesi için erken. Onlar olgunlaştığı zaman bizdeki bilgileri paylaşırız." diye konuştu.

Ak Parti'de gündem asgari ücret. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Erkan Kandemir de konu ile ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi;

Esasında rutini içerisinde devam eden bir çalışma zaten derde deva olacak bir çalışma. Ama bunun dışında ekstra önlem alınması gerekiyorsa bununla alakalı da ilgili bakanlarımız çalışmalarını yapmaya devam ediyorlar. Cumhurbaşkanımıza arz ettiler, arz ediyorlar. Bir yol haritası üzerinde mutlaka çalışılıyor. Milletimizin sokakta vatandaşımızın derdi bizim derdimiz. Orada bir problem varsa bu problem bizim problemimiz. İlgili bakanlarımız konuyla ilgili çalışmalarını yapıyorlar.

Önümüzdeki süreç içerisinde atılan adımları bunları hep beraber göreceğiz. Fakat bunu yaparken popülist bir söylemin içerisine girmeyi de doğru bulmuyoruz. AK Parti milletine uzun vadede bedel ödetecek hiçbir şeyi yapmamakla zaten istikrarı sağlamış bir siyasi hareket. Bunun bir dengesi var o denge içerisinde hükümet olmanın gereğini de yerine getirerek adımlar atmaya devam edeceğiz.

Hükümet tarafından yapılan açıklamalar asgari ücrete zam geleceği beklentisini güçlendirirken işçi sendikaları da art arda açıklamalarda bulunuyor.

DİSK'ten yapılan açıklamada asgari ücretin günden güne eridiğine dikkat çekilerek asgari ücrete zam yapılması talep edildi.

DİSK Yönetim Kurulu adına Genel Başkan Arzu Çerkezoğlu açıklamalarda bulundu. Çerkezoğlu, "Başta asgari ücret olmak üzere tüm ücretler artırılmalıdır. Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun derhal toplanarak yeni asgari ücret belirlemesinin önünde hiçbir mevzuat engeli yoktur. "diye konuştu.

TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay Uluslararası Çalışma Örgütü’nün 110. ILO Konferansı’nda yaptığı konuşmada asgari ücret ve alım gücünün düşmesi ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Atalay, "Asgari ücretlinin, emeklilerin ve tüm işçilerin alım gücünün korunması, emeklilikte yaşa takılanların durumu, taşeron işçilerin kadroya alınması, geçici işçilerin çalışma süreleri ile ilgili sorunlar acil çözüm beklemektedir. Ayrıca,kamu çalışanlarının işçiler gibi toplu pazarlık yapabilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. " ifadelerini kullandı.

Hürriyet gazetesinden Ahmet Karabıyık köşesinden asgari ücrete yapılacak zam ile ilgili detayları yazdı. İşte olası net asgari ücret ile ilgili ayrıntılar...

Yandaki tabloda 4 farklı olası asgari ücret için; ‘net ücret’, ‘brüt ücret’ ve ‘işveren maliyeti’ kalemleri görülebilir.

Örneğin; asgari ücret net 5 bin 750 lira olarak açıklanırsa, bu ücrete karşılık işverenin üstleneceği maliyet 7 bin 949 lira olarak gerçekleşecek. Net ücretteki artış (1.497 TL) bu durumda yüzde 35 olarak gerçekleşmiş olacak.

Brüt ücret (6 bin 765 lira) üzerinden kesilecek sigorta primleri (1.015 TL) sonrası net ücret 5 bin 750 lira olarak kesinleşmiş olacak. 2022 Ocak ayından itibaren asgari ücretten gelir vergisi ve damga vergisi kesilmediğinden, brüt ücretten yalnızca işçi sigorta primleri (SGK primi ve işsizlik sigortası primi) kesilerek net ücret hesaplanacak.

Yatırım teşvik sahibi firmalara 7394 Sayılı Kanun’la yeni bir imkân tanındı. Yatırımcı firmalar önceden; yalnız makine teçhizatlarını KDV’siz olarak tedarik edebilirlerken, artık inşaat yatırımlarını da KDV’siz olarak temin edebilecekler. Böylece yatırımcılara kesilen faturalarda KDV yer almayacak. KDV Kanunu’ndaki değişiklik (Geçici Madde 37) 15 Nisan 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.

Uygulamayı tarif eden KDV Tebliği (No:42) ise 28 Mayıs 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Teşvik belgesi kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal ve hizmet teslimleri için, 01 Mayıs 2022- 31 Aralık 2025 tarihleri arasında KDV hesaplanmayacak. Mevzuat tarafı tamamlanmış olsa da, halen inşaat yatırımı yapan firmalara kesilen faturalar KDV’siz düzenlenemiyor. Çünkü tebliğde; ilgili bilgilerin sisteme girileceğinden ve vergi dairesince gerekli kontroller yapıldıktan sonra elektronik olarak sisteme girilen mal ve hizmetle sınırlı olmak üzere ‘istisna belgesi’ verileceğinden bahsediliyor.

Ancak henüz bu sistem kullanıma açılmış değil. İlgili yatırımcılar vergi dairelerine aksaklığı anlatmış olsalar da şu anda sisteme giriş yapamıyorlar. Mal/hizmet faturası kesecek işletme için de, faturayı kayıtlarına alacak yatırımcı işletme için de, mevzuatın uygulanamaması en başta finansal yükler getiriyor. İşletmeler, sistemin birkaç gün içinde aktif hale getirilerek mağduriyetlerinin giderilmesini bekliyor.

Özel sektör asgari ücret zammı için harekte geçti. Açıklamalar art ada geldi. İş dünyası çalışanlarını enflasyonun altında ezdirmemek için elini taşın altına koymaya hazır. Konuyla ilgili işverenler şu mesajı verdi:

Mahmut Asmalı (Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı):

Asgari ücretin revize edilerek çalışanların hak ettikleri ücreti alması gerektiğini her fırsatta söylüyoruz. Asgari ücretteki artışı gerekçe göstererek birçok işveren ürünlerine zaten zam yaptı. İş insanları, oda ve borsa başkanlarıyla da görüştük. Onlar da ‘evet biz kazanıyoruz, kazanırken çalışanımız da mutlu olsun istiyoruz’ diyorlar. İşverenler temmuzda asgari ücrete en az yüzde 20-25 zam yapılmasını bekliyor. Ancak devletin ekstra verilen ücretten de vergi almaması lazım.

Şekib Avdagiç (İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı):

İşveren olarak bir taraftan, çalışanlarımızın hayat standardında yaşanan kaybı önlemek için adım atmamız lazım. Diğer taraftan da buna bağlı olarak kârımızı ölçülü bir noktada tutmalıyız. Enflasyonla ilgili ileri dönem olası fiyat hareketleri öngörüsüyle abartılı fiyat artışından kaçınmalıyız. Fiyatlarımızı daha makul seviyede tutarak, belli bir süre kârlarımızdan fedakarlık etmeliyiz.

Enflasyon beklentisini mutlaka çok hızlı bir şekilde kırmamız lazım. Bunu kırdığımızda, ekonomideki diğer olumlu unsurlar da birleştiği anda, Türkiye'nin önü çok daha açık olacak. İş dünyasının önüne bazı fedakarlıklar getirmekle birlikte, tabi uzun vadede hem iş dünyasını hem de sorumluluğundaki çalışanları da daha olumlu bir noktaya taşıyacak bir süreç olacak. Tüccar, iş dünyası kamu ve bütün halkımız bu konuda duyarlı olmalı.

Ayhan Karahan (Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD) Başkanı):

2022 İnsani Geçim Ücreti (İGÜ) belirlerken meydana gelen yüksek enflasyon nedeniyle ücretlerde 6 ayda bir artış yapılması gerektiğini gündeme getirmiştik. İGÜ'nün yılın ikinci yarısında da artırılması için çalışmalar başlattık. Bizim beklentimiz temmuz ayında asgari ücrette en az yüzde 25-30 olacağı yönünde.

Enflasyonist baskıdan kurtulmak için öncelikle enerji maliyetleri sabit tutulmalı. Yüksek enflasyon psikolojisinden toplum olarak kurtulmamız lazım. Enflasyonla mücadele etmek için önce algıyı yönetmek gerekiyor. 'Nasıl olsa yüksek enflasyon beklentisi var, o zaman zamları yapalım' anlayışı işveren kesiminde maalesef var. Ürünlere gelen zamları piyasayı alıştırdılar.

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran:

İş dünyası olarak çalışanlarımızın enflasyon karşısında ezilmesini istemiyoruz. Ülkemiz için birlikte çalıştığımız, katma değer ürettiğimiz mesai arkadaşlarımızın refahını sağlamak da sadece devletimizin değil hepimizin görevi.

Tabi dünya konjonktüründe yaşananlardan işverenlerimiz de etkileniyor. Bu nedenle devletimizin asgari ücrete yönelik desteğini sürdürmesi tüm kesimlerin bu süreci daha rahat atlatmasına katkı sağlayacaktır. Önümüzdeki günlerde hem işverenler hem de çalışanların refah seviyelerini koruyacak bir asgari ücret farkının belirlenmesi yatırım, üretim, istihdam ve ihracat odaklı sürdürülebilir büyümenin devamı açısından önemli.

İstanbul Hazır Giyim Ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği tarafından yapılan açıklamada ise, bütçesi uygun olan şirketlerin çalışanlarına yüzde 15 ile 25 arasında zam yapmayı planladığı duyuruldu. Zamlı maaşların temmuz ayında çalışanların hesabına yatırılacağı açıklandı.

Bir zam açıklaması da Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği'nden geldi. Ortalama yüzde 20'lik zam yapılmasının gündemde olduğu duyuruldu.

Ek zam kararına özel sektörde bankalar öncülük ediyor. Peş peşe yapılan açıklamalarda ara zam kararı çalışanlara duyuruldu.

Zam kararını ilk uygulayan banka Garanti BBVA oldu. Garanti Bankası çalışanlarına yüzde 25 zam yaptı.

Akbank'tan da ek zam kararı geldi. Akbank çalışanları temmuz ayı itibarı ile yüzde 25 zam alacak. Zam kararı çalışanlara mail yolu ile bildirildi.

Genel Müdür Hakan Binbaşgil, tüm personele hitaben attığı elektronik postada şunları söyledi:Bildiğiniz gibi, bankamızda ücret artışları yılda bir kez ocak ayında gerçekleşiyor. Bu sene yüzde 36.08 oranındaki yıllık tüketici enflasyonunu baz alarak ve hiç bir arkadaşımızın ücret artış ortalamasının altında kalmayacak şekilde ücretlerimizi yılbaşında düzenlemiştik.Ancak ülkemizde yüksek seyreden enflasyon nedeniyle, 2022 yılına özgü olarak ücretlendirme uygulamamızda bir değişiklik yapma gereği gördük. Rutin uygulamada ocak 2023’te ücret düzenlemesinin bir kısmını öne çekerek temmuz ayında bankamız genelinde yüzde 25 oranında artış yapacağız.

DenizBank da diğer bankaların ardından ara zam için çalışmalara başladı. Bankadan yapılan açıklmada çalışanların enflasyona ezdirilmeyeceği, gerekli maaş düzenlemesinin yapılacağı vurgulandı.