Toplu para ödemesi yapılıyor. Ancak pek çok kişi bu haktan haberdar olmadığı için başvuruda bulunmuyor. 2 yıllık maaş tek seferde ödeniyor. Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yazılı olarak başvuru yapılması gerekiyor. Başvurularını ocaktan sonra yapanlar ise zamlı ödeme imkanından yararlanıyor.

Evlilik ödeneği olarak da adlandırılan ‘çeyiz parası’, evlilik nedeniyle yetim aylıkları kesilecek olan kız çocuklarına devlet tarafından maaşının 24 katına kadar verilen toplu paraya deniyor. Bu yardım 2008’den bu yana, yetim aylığı alan kızlara veriliyor.

Çeyiz parasından yararlanmak için iki kriteri taşımak gerekiyor. Bunlardan ilkini, ‘yetim aylığı almak’ oluşturuyor. İkincisi ise yetim aylığı alırken evlenmek gerekiyor.

Anne veya babasından gelir/aylık alan kız çocukları, evlenmeleri halinde, iki yıllık (24 aylık) maaşlarını peşin alıyor. Evlenen kız çocuklarının yetim maaşları kesiliyor ancak ‘çeyiz parası’ adı altında aslında iki yıl daha fazladan yetim aylığı ödenmiş oluyor. Çeyiz parasının miktarını, kızların aldığı yetim aylığı tutarı belirliyor.

Alınan aylığın 24 katı ödemeyi bir örnekle anlatmak gerekirse; anne veya babasından 1.250 lira ölüm aylığı alan bir genç kızın evlenmesi halinde, iki yıllık tutar karşılığı olarak 30 bin lira çeyiz parası toplu olarak veriliyor. Evlendikten sonra çeyiz parasını alanlar, boşanmaları halinde 24 ay geçmedikçe yeniden yetim aylığını bağlatamıyor.

Posta gazetesinin haberine göre, çeyiz parası kaç kere evlilik yapılırsa yapılsın sadece 1 defaya mahsus ödeniyor. Çeyiz yardımından SSK’lı ve Bağkur’dan yetim aylığı alanlar yararlanabiliyor. Memurlar için ise farklı bir durum var.

SSK veya Bağkur’da vefat eden eşinden dolayı aylık almakta olan dul eşin yeniden evlenmesi halinde kendisine çeyiz parası ödenmiyor. Ancak dul memur eşin evlenmesi halinde 12 aylık çeyiz yardımı veriliyor.

Anne veya babasından dolayı aldığı yetim (ölüm) aylığı evlendiği için kesilen ve bu çerçevede çeyiz parası alan kız çocuğu, eşini kaybeder ve eşinden dolayı yetim aylığı almaya hak kazanırsa, kendisine bağlanacak bu aylığı hemen alabiliyor. Eşinden dolayı alacağı aylık için çeyiz parasının bitiş süresi beklenmiyor.

Anne veya babadan iki kız çocuğunun ölüm aylığı alıyor olması ve bu iki kız çocuktan birisinin evlenmesi nedeniyle çeyiz parası alarak aylığının kesilmesi halinde, ölüm aylığı almaya devam edecek olan kız çocuğunun ölüm aylığı oranı artıyor. Ancak aylık almaya devam edecek kız çocuğunun aylık miktarı, çeyiz parası ödenen sürenin sonunda yani 2 yıl sonra yükseliyor. Yani burada 2 yılın dolması önemli.

Çeyiz parası almak için SGK il müdürlüklerine başvuruda bulunmak gerekiyor. Evlendiği tarihten itibaren 5 yıl içinde evlenme ödeneği başvurusunda bulunmayan, bu hakkını kaybediyor.

Halk arasındaki diğer adı ölüm aylığı olan dul ve yetim aylığı ölen sigortalının eşine ve çocuklarına bağlanıyor. Bu aylık kadın ya da erkek fark etmeden ölen kişinin hak sahiplerine veriliyor.

Çocuklarına bağlanan aylığa yetim aylığı denir. Yetim maaşında da kız ya da erkek çocuk fark etmezken cinsiyet ayırımı maaşları alacakları süreleri etkilemektedir.

Erkek çocuklar eğitim görmedikleri hallerde 18 yaşına kadar, orta öğretim gördükleri hallerde 20 yaşına kadar, yüksek öğrenim gördükleri hallerde ise 25 yaşına kadar aylık alabilirler. 25 yaşından sonra erkek çocuklar yetim maaşı alamazlar. Kız çocuklarında ise durum evli olmadıkları ve sigortalı olarak çalışmadıkları takdirde yaş sınırlaması yapılmadan maaş alabilmektedirler.

Yetim aylığının bağlanmasında, kişilerin mal varlığına bakılıyor mu sorusu pek çok hak sahibinin merak ettiği soruların başında geliyor. Anne veya babadan yetim aylığı bağlatılmasında mal varlığı olup olmamasının bir önemi bulunmuyor. Aranan şartları taşıyan çocuğun mal varlığı ne kadar fazla olursa olsun ana veya babasından dolayı yetim aylığı bağlatabilir. Mal varlığının yetim aylığı bağlatmasında bir sakıncası bulunmuyor.

Babasını kaybedenler yetim aylığına başvurmak için e-Devlet arama butonuna “yetim aylığı başvurusu” yazarak giriş yapmasının ardından, babasının TC kimlik No’sunu da girerek başvuruda bulunabilir. Doğrudan sayfaya ulaşmak için aşağıdaki bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Yetim aylığı alanların maaşlarına ocak ayı itibarı ile zam yapılacak. Zam miktarı enflasyon oranına göre belirlenecek.