Van'da kaybolmaya yüz tutan zanaati 60 yıldır böyle yaşatıyor: 3 çocuğuna da öğretti!

Van'da babasından devraldığı bileyicilik mesleğini 60 yıldır sürdüren 7 çocuk babası Müzbah Cengiz (74), geleneksel ustalığı gelecek nesillere aktarmaya çalışıyor. Bıçak, makas, testere, tırpan ve çeşitli tarım aletlerini bileyen Cengiz, 3 çocuğuna da mesleği öğreterek aile geleneğini yaşatıyor. Babasının da bu mesleği 45 yıl yaptığını belirten Cengiz, bileyiciğilin inceliklerini onun yanında öğrendiğini söyledi.

Van'da yaşayan Müzbah Cengiz, dedesinden babasına, babasından da kendisine miras kalan bileme mesleğini yıllardır aynı tezgâhta sürdürüyor. Dedesi Bahçesaray'da demircilik yapan Müzbah Cengiz, babası Hasan Cengiz'den devraldığı mesleği devam ettiriyor. İlkokulu bitirdikten sonra babasının yanında çalışmaya başlayan Cengiz, yaklaşık 60 yıldır bıçak ve çeşitli aletleri bileyerek geçimini sağlıyor.

Babasının 45 yıl boyunca bileme mesleğini yaptığını belirten Müzbah Cengiz, mesleğin inceliklerini onun yanında öğrendiğini söyledi. 40 yıl önce babasını kaybettiğini anlatan Cengiz, "Bu meslek babamdan kaldı. Yaklaşık 60 yıldır bu işi yapıyorum ve bu mesleğin erbabıyım. Van'ın en eski bileme ustalarından biri babamdı. Ben de onun ardından bu mesleği devam ettirdim. İlkokulu bitirdikten sonra babamın yanında sürekli çalıştım. Babam vefat ettikten sonra da tezgahın başına geçerek mesleğimi sürdürdüm. Her eline taşlama çarkı alan bu işin ustası olamaz. Sanatkar olmak için yetişmek, işi öğrenmek ve tecrübe kazanmak gerekir." dedi.

Bıçak, keser, pense, makas, zırh, tırpan, testere ve robot bıçağı gibi birçok aletin bileme işlemini yaptığını belirten Cengiz, iş yoğunluğunun mevsime ve özel günlere göre değiştiğini ifade etti. Özellikle bayram öncesinde işlerinin arttığını dile getiren Cengiz, müşterilerinin kendisini tercih etmesinde kaliteli işçiliğin etkili olduğunu söyledi. Cengiz, "Bizi tanıyan müşterilerimiz, bıçaklarını ve testerelerini başka yerde biletmiyor. Aldığımız siparişleri yetiştirmeye çalışıyoruz. İşlerimiz bayram öncesinde daha yoğun oluyor, diğer zamanlarda ise normal seyrinde devam ediyor. Çarka verip aleti parlatmakla bu iş bitmiyor. Aletin özelliğini bilmek, doğru şekilde bilemek ve tecrübe sahibi olmak gerekiyor." diye konuştu.

Mesleğin gelecek kuşaklara aktarılması için çocuklarını da yetiştirdiğini belirten Cengiz, 3 çocuğunun bileme işini öğrendiğini söyledi. Mesleğin bilinçsizce yapılmaması gerektiğini vurgulayan Cengiz, "Biz bu meslekle Van'a yıllardır hizmet ediyoruz. Çocuklarım da bu işi öğrendi. Büyük oğlum 25 yıldır benimle birlikte çalışıyor. Bu mesleği yapmak isteyenlere tavsiyem, önce işin ustalığını öğrensinler. Bu iş emek ve tecrübe ister. Mesleği bilmeden, sadece çark kullanarak usta olunmaz." dedi.

Mesleğini sürdürürken çeşitli bıçak ve malzemelerin satışını da yaptığını belirten Cengiz, kasap bıçağının 50 liradan, diğer malzemelerin ise özelliklerine göre 80 ile 200 lira arasında değişen fiyatlarla satıldığını söyledi.

Gelişen teknolojiye rağmen geleneksel bileme ustalığına ilginin sürdüğünü ifade eden Cengiz, yılların birikimiyle edindiği tecrübeyi çocuklarına aktararak baba mesleğini yaşatmaya devam ettiğini söyledi.