Yıl boyunca; elde ettikleri gelirleri ve yaptıkları giderlerini, beyanname üzerine titizlikle yazmaları gerekiyor. Beyannamenin dip satırlarında hesaplanan gelir vergisi çıkmasa dahi en azından (tüm beyanname verenlerin) damga vergisi (2022 için 132,30 lira) ödemeleri gerekiyor. İlave sorumluluk yükleyen beyanname verme işleminin vatandaşa sağladığı avantajlar da var. Yeni eğitim ve öğretim yılının da başlıyor olmasından; bugün (beyanname veren) öğrenci velilerine tanınan avantajlardan bahsediyoruz...

Beyanname veren veliler; çocuklarının okul masraflarını, beyannamelerinin ‘indirimler’ satırına yazarak daha az vergi ödeyebilirler. Veya ‘vergi iadesi alma’ imkânına da kavuşabilirler. Beyanname verme zorunluluğu olmayan veliler ise bu avantajdan yararlanamıyor.

Pek tabi bu vergi avantajından yararlanmak isteyen veliler, hangi eğitim masraflarının, hangi kriterler çerçevesinde beyannamelerinde indirim konusu olabileceğini merak ediyor. Hürriyet gazetesinden Ahmet Karabıyık jritik konuları köşesine taşıdı.

Mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (evlatlar, nafaka verilenler, anne veya babasını kaybetmiş torunlar) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocuklar için yapılan masraflar indirim konusu yapılabiliyor.

Velilerin; çocuklarının evden okula gidiş gelişi için servis şirketine ödediği paralar, gelir vergisi beyannamesinde gelirden düşülebilir, indirim olarak dikkate alınabili

Okul forma ve ayakkabı harcamalarının, okulda öğrencilerine kullanımı zorunlu kılınmış ihtiyaç kalemleri arasında olduğunun, ilgili kurumdan alınan belge ile ispatlanabilir olması durumunda, yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim olarak dikkate alınabiliyor.

Kitap ve kırtasiye için yapılan harcamalar da vergi hesabında indirim olarak dikkate alınabiliyor.

Öğrencilere okul tarafından yemek hizmeti de verildiğinde, bu hizmet eğitim hizmetinin bir parçası olarak görülmüyor. Velilerin yemek masrafına ilişkin harcamaları, eğitim masrafı olarak kabul edilmiyor.

Kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan vakıf üniversitelerinde okuyan çocuklar için üniversitelere ödenen bedeller beyannamede indirim konusu yapılamıyor.

Özel yurt veya pansiyona ödenen tutarlar, yıllık beyanname ile bildirilecek gelirden indirilebiliyor.

Devlet üniversitesinde tahsilde ve 25 yaşını doldurmamış olan çocuklar için de olsa, ev kirası, apartman aidatı, doğalgaz, elektrik, su ve internet gibi ödemelerin gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılması kabul edilmiyor.

Kira geliri elde edenler için: 2022’de elde edilen konut kira gelirleri için beyan sınırı yıllık 9 bin 500 lira. Bu tutarı aşan konut kira gelirlerinin (2023 Mart’da) yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekiyor. 2022 yılı işyeri kira gelirleri için beyan sınırı yıllık brüt (stopaj dahil) 70 bin lira.

880 bin lirayı aşan ücret geliri elde eden çalışanlar (tek işverenden bu gelirlerini elde etmiş olsalar da) yine (2023 Mart ayında) beyanname vermek zorundalar.

Birden fazla işverenden ücret alıp, 2022 yılı içinde elde ettiği toplam ücret tutarı 880 bin lirayı geçenler de beyanname vermek zorunda. 2022 yılı içinde birden fazla işverenden ücret almış çalışanlar; herhangi bir ücreti seçerek (hariç tutarak) diğer ücretlerinin toplamının 70 bin lirayı aşıp aşmadığını kontrol edecek ve eğer aştığını görürse, hariç tutulan ücret de dâhil olmak üzere ücret gelirlerinin tamamını beyan etmesi gerekiyor.

Ticari kazancı olan işletme sahipleri, doktor, avukat, mali müşavir gibi serbest meslek kazancını yıllık olarak beyan edenler zaten yıl içinde de Maliye’ye beyanname veriyorlar. İlaveten de yıllık faaliyetlerinin sonuçlarını ertesi yıl mart ayında Maliye’ye beyan ediyorlar. Bu kişiler de eğitim masraflarını beyannamesinden düşebiliyorlar. Gayrimenkul-hisse seneti satış kazancından dolayı, elde ettiği kâr payından dolayı yıllık gelir vergisi beyannamesi verenler de eğitim ve sağlık masraflarını gelirlerinden düşebiliyorlar.

Beyannamede öncelikle ‘istisna’ ve ‘giderler’ gelirden düşülebiliyor ve bu kalemler de daha az vergi hesaplanmasına etki ediyor. Beyannamede ayrıca ‘indirimler’ başlığı altında bir bölüm daha var. Eğitim masrafları bu ‘indirimler’ bölümünde, gelirden düşülüyor. Eğitim masrafları beyan edilecek gelirin (İstisna ve gider düşülmüş gelir) yüzde 10’u oranında beyannamede dikkate alınabiliyor. Eğitim masrafları gibi sağlık masrafları da “indirim” olarak ve yüzde 10 sınıra tabi olarak gelirden düşülebiliyor.

Ayrıca; özel sigorta şirketlerine yapılan ödemelerde indirim konusu yapılabiliyor. Ödemeyi yapanın şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortalarına ödenen primlerin yüzde 50’si ile, ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin yüzde 100’ü dikkate alınıyor. İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, beyan edilen gelirin yüzde 15’ini ve asgari ücretin yıllık tutarını da aşamıyor. (2022 yılı asgari ücretinin yıllık brüt tutan 68 bin 850 TL)