Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, finans sektörüyle bir araya geldikten sonra yaptığı açıklamalarda, ilk kez konut alacaklar için devlet desteği verileceği müjdesini verdi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, konu ile ilgili arka planda bir çalışma yürüttüklerini belirterek, konut arzını artıracak adımlar atılacağını söyledi.

Peki destek için finansman nasıl sağlanacak? Nasıl bir yol haritası çizilecek? Kira fiyatlarını nasıl etkiler? TÜGEM Başkan Yardımcısı Mustafa Hakan Özelmacıklı konuyla ilgili A Haber'e dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. İşte o açıklamalar:

BDDK ve Merkez Bankası nezdinde yapılacak çalışmalar hakkında bizde örnekler bekliyoruz. Ama daha önce yapılan çalışmalardan neler olabileceğini kestirmek mümkün. İlk kez ev sahibi olacaklar için bir kredilendirmeden bahsediliyor.

Çünkü krediler çekildiği zaman belli bir kısmı 2. el alanlarda belli bir kısmı ilk ev alanlarda, hatta bizim sıfır konut tabirimiz var. Sıfır konut dediğimiz de inşaat müteahhitleri tarafından üretilmiş ama daha önce satışa konu olmamış yerlerdeki projeler.

Çünkü bu noktada önemli bir ihtiyaç var. O da inşaat arzını artırmak. İnşaat arzını artırmakta da ipotekli satışların çok önemli bir etkisi var. Yaklaşık 3 yıl önce konut satışları içerisinde ipotekli satışların oranı yüzde 56 seviyelerindeyken şimdi yüzde 16'ya kadar geriledi.

Konut satışlarında da aslında önemli bir düşüş var. Konut satılmayınca ya da konuta ulaşmak gittikçe zorlaştıkça bu da kira fiyatlarını yükseltmeye devam ediyor.

Özel bankalara baktığımızda aylık faiz oranlarının yüzde 2.80-2.90 seviyelerine çıktığını görüyoruz. 3 milyon TL'lik bir kredi çekildiğinde bu aylık 90 bin TL'lik bir geri ödemeyi gösteriyor. Kamu bankalarında 10 yıl değil, daha önceki kampanyalarda olduğu gibi 180 ay vadeyle verileceğini planlıyoruz.

Çünkü bu özellikle inşaatçıların tekrar inşaat üretimini artırması için de elzem. 2023 ilk çeyrek dönemine baktığımızda ortalama yapı ruhsat sayıları yüzde 2.1 bir azalma var. Aynı zamanda iskan dediğimiz yapı kullanma izin belgesi sayılarda da yani teslim edilen ev sayılarında da yüzde 17'ye varan bir düşüş var. Özellikle imalat tarafının bu noktada artırılması öncelikli bir durum. Bu artırma yapılırken ister istemez tüketiciler açısından da en önemli ihtiyaçlardan bir tanesi bu finansmanın uzun soluklu olması.

Özellikle imalat tarafının bu noktada artırılması öncelikli bir durum. Bu artırma yapılırken ister istemez tüketiciler açısından da en önemli ihtiyaçlardan bir tanesi bu finansmanın uzun soluklu olması.

Bununla ilgili bazı modeller özellikle Yeni Evim kampanyasında vardı. Orada da müteahhitlerin belli bir miktarla finansmana destek olması ve bankalarla aralarında bir sözleşme imzalayarak bir garentörlük kısmı vardı.

Bu piyasada pek etkili sonuçlar vermedi. Bu kredilerde genel anlamda kullandırılamadı. Bu projede aslında uzun vadeli bir mortgage sistemi. Yani biraz daha kalıcı bir mortgage sistemini biz öngörüyoruz. Çünkü bunlar aslında zaman içerisinde modellere göre değişmeden belki de faizi sabit değil de piyasa faizine göre belli bir indirim, bu belli bir yüzdesel olabilir.

Bizim öngördüğümüz rakamlar yüzde 1.20 seviyelerinde çeşitli kampanyalar oluşturabilecek. Aslında boş evlerinde kampanyaya alınması çok sağlıklı olacak. Daha önce hiç kullanılmamış sıfır ev dediğimiz evler de kampanyaya dahil edilirse önemli bir avantaj olur.

Cevdet Yılmaz'ın bahsettiğine baktığımızda ilk defa konut alacaklara deniliyor ama bu bazı modellerde sadece yeni daireler için uygulanmıştı. Bazılarında ikinci el dairelerde de uygulanmıştı. Bunu gelişmeler çerçevesinde göreceğiz.

Piyasada ilk ev yapı stoğu da çok yeterli derecede değil. Toplam konut satışları içerisinde baktığımızda da sıfır konut olarak satılanlar yüzde 30 seviyesindeyken ikinci el satışlarda yüzde 70 seviyelerinde yapılıyor. O yüzden ikinci el konutların dahil olması sektör açısından avantajlı olacaktır.

Konut kiralarında yükseliş hala devam ediyor. Etmeye de devam edecek gibi görünüyor. Özellikle 25 Ağustos'da üniversite tercihlerinin netleşmesiyle beraber bu sefer üniversite öğrencileri için bir ev telaşı başlayacak

Kira fiyatlarındaki yükselişi önlemek için tek unsur yeni konut üretimini artırmak. Bu taşınmazların tekrar kiralık ev olarak piyasaya arz edilmesi kira fiyatları üzerinde etkili olacaktır..