Eskişehir’de kültür rotası: Sivrihisar’dan Odunpazarı’na tarih ve sanat yolculuğu

Eskişehir’in yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi olan Sivrihisar, tarihî yapıları, geleneksel mimarisi ve sanat duraklarıyla kültür turlarının önemli noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

İlçenin önemli tarihî yapılarından Alemşah Kümbeti, Anadolu Selçuklu türbe mimarisinin izlerini taşıyor. Melikşah tarafından kardeşi Sultan Şah adına 1327-1328 yıllarında yaptırılan iki katlı yapı, taş işçiliğindeki geometrik ve bitkisel motiflerle dikkat çekiyor.

Rotanın bir diğer mimari durağı, 1881'de yeniden inşa edilen Surp Yerortutyun (Kutsal Üçlü) Ermeni Kilisesi. Kızıl kesme taş işçiliğiyle dikkat çeken yapı, Sivrihisar’ın çok kültürlü geçmişini yansıtıyor. Kenti kuş bakışı izlemek isteyenlerin çıktığı Sivrihisar Saat Kulesi ise ilçenin simgelerinden biri olarak biliniyor.Sivrihisar, modern sanata da ev sahipliği yapıyor. Heykeltıraş Metin Yurdanur’un yaklaşık 100 eserinin yer aldığı Açık Hava Heykel Müzesi, Sivrihisar Kayalıkları’nın yamacında ziyaretçilerini karşılıyor. Havacılık meraklıları ise Sivrihisar Havacılık Merkezi’ndeki M.S.Ö. Hava ve Uzay Müzesi’ni ziyaret edebiliyor. Uçabilir durumdaki tarihî hava araçlarının bulunduğu müze, havacılık tarihine ilgi duyanlar için rotanın dikkat çekici durakları arasında yer alıyor.

Rota, Sivrihisar’ın ardından Eskişehir kent merkezindeki Odunpazarı’na uzanıyor. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Odunpazarı Tarihi Kent Merkezi, Osmanlı dönemi sivil mimarisini yansıtan evleriyle dikkati çekiyor. Renkli cepheleri ve ahşap süslemeleriyle tarihî evlerin arasındaki sokaklar, ziyaretçilere geçmişin izlerini sürme imkânı sunuyor.

Güzergâhın canlı duraklarından Atlıhan El Sanatları Çarşısı, bir zamanlar pazara gelenlerin atlarını bağladığı han olarak kullanılıyordu. Günümüzde lüle taşı ustalarının ve yerel zanaatkârların ürünleri burada sergileniyor.

Odunpazarı’nın geleneksel dokusunun yanında yükselen Odunpazarı Modern Müze (OMM), kentin çağdaş yüzünü temsil ediyor. Japon mimarlık ofisi Kengo Kuma and Associates tarafından tasarlanan yapı, üst üste yerleştirilmiş ahşap bloklardan oluşan özgün mimarisiyle dikkat çekiyor. İngiltere’deki Museum + Heritage Awards’ta “Yılın Uluslararası Projesi” ödülüne layık görülen müze, çağdaş sanat eserlerini ziyaretçilerle buluşturuyor.

Odunpazarı’nın tarihî merkezindeki 16. yüzyıldan kalma Kurşunlu Külliyesi, mimarisi ve avlusuyla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Külliyedeki Cam Atölyesi’nde sıcak cam üfleme sanatı canlı gösterilerle izlenebiliyor. Eskişehir’in “beyaz altını” olarak bilinen lüle taşının işlendiği örnekler ve bu zanaatın tarihine ilişkin eserler Lüle Taşı Müzesi’nde sergileniyor. Ahşap Eserler Müzesi ise yerli ve yabancı sanatçıların ahşap eserlerini bir araya getiriyor.

Eskişehir’in içinden geçen Porsuk Çayı, kent yaşamının önemli noktalarından biri. Çay üzerinde düzenlenen gondol turları, ziyaretçilere kenti su üzerinden görme imkânı sunuyor. Köprülerin altından geçen turlar, çevredeki yürüyüş alanları ve kıyı düzenlemeleriyle birlikte Eskişehir’in şehir dokusunu farklı bir açıdan keşfetme fırsatı veriyor.

Kültür rotasının son durağı Eti Arkeoloji Müzesi, Eskişehir ve çevresinin binlerce yıllık geçmişine ışık tutuyor. Türkiye’de özel sektör desteğiyle hayata geçirilen ilk müze olarak nitelendirilen müze, Neolitik Çağ’dan Osmanlı dönemine uzanan eserleri sergiliyor.

Eskişehir ve çevresindeki arkeolojik alanlardan elde edilen buluntuların yanı sıra antik sikkeler ve heykeller, Anadolu’da farklı dönemlerde yaşamış uygarlıkların kültürel birikimini gözler önüne seriyor.

Sivrihisar, Eskişehir kent merkezine yaklaşık 95 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Bu nedenle rotanın ilçe ve kent merkezi olmak üzere iki ayrı bölümde planlanması gerekiyor.