Bursa’nın tarihi ilçesi İznik’te, Eşrefzade Mahallesi’nde bir evde gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sırasında odanın tam ortasında daha önce dünyada benzeri görülmemiş gizemli bir eser ortaya çıktı. Bu sıra dışı keşif, hem bölge halkı hem de tarih ve arkeoloji meraklıları arasında büyük merak uyandırdı. Papa 14. Leo’nun İznik’e yapacağı ziyaret öncesinde gerçekleşen bu olay, ilçede heyecan ve şaşkınlıkla karşılandı. Yetkililer, objenin sırrını çözmek için kapsamlı incelemelere başladı ve bölge tarihine ışık tutması beklenen bu keşif, ilçenin turizm potansiyelini de artırabilir.
Kraliçe Nicea'nın sarayı olduğu iddia edilen yerde çıkan dev mozaik ilk kez görüntülendi. Mozaik üzerindeki motifleri incelemeye alan arkeologlar, dönemin zenginlerinden birinin malikanesi olabileceği düşünülen yerde ortaya çıkan mozaikte 2 ayrı motifin bulunduğunu motiflerden birinin dünyada ilk kez görülen çok özel bir motif olduğunu belirtiyor.
Papa 14. Leo'nun ziyaret edeceği İznik'te Eşrefzade Mahallesindeki bir evde yapılan restorasyon çalışması sırasında evin zemininden mozaik çıkınca ev İznik Müzesi tarafından incelemeye alındı.
Restore çalışması yapılan ev müze müdürlüğü tarafından kazı alanı ilan edildi. Mavi brandalar ile çevresi kapanan alana kazı alanı girmek yasaktır tabelası takıldı. Müze müdürlüğüne bağlı arkeologlar tarafından çalışma başlatıldı.
Bu zamana kadar İznik'te çıkarılan en önemli eser olduğu iddia edilen mozaiğin üzerinde iki aynı motif olduğu belirtildi. Motiflerden birinde bir aslanın bir geyiğe saldırdığı av sahnesinin, diğerinde ise İznik Gölünden Nicea kıyısına gelen bir balıkçı teknesinin resmedildiği belirtildi.
Ortaya çıkan mozaik 2500 yıllık tarihi gözler önüne sererken bazı kesimler mozaiğin eski İznik'e adını veren kraliçe Nicea'nın sarayına ait olabileceğini iddia ediyor. Emekli Müze Müdürü Taylan Sevil'de mozaiğin komposizyonları bakımından son derece önemli olduğuna dikkat çekiyor. Mozaiğin Roma dönemine ait olduğunu belirten Sevil, görüldüğü kadarıyla 1. veya 2. yüzyıla tarihlenebilir. Kompozisyonları bakımından son derece önemli ve özel bir mozaik olduğu anlaşılmaktadır" dedi.
Mozaik üzerindeki desen ve motiflere de değinen Taylan Sevil, "Burası yaşadığı dönemin zengin ailelerinden birine ait önemli bir malikane yada konak gibi bir yerdir. Taban mozaiği olarak bilinen bu kalıntılar geometrik şekillerden başka orta bölümlerdeki iki adet pano son derece önemlidir. Birincisi bir av sahnesini tasvir etmekte. Muhtemel bir kaplan bir geyiği avlama durumundadır.
İkincisi ise çok özel bir kompozisyon içermektedir. Benim yorumuma göre, o dönemde balıkçılığa ve ava meraklı olan bir kişi balıkçı teknesiyle yaşamış olduğu İznik Gölü kenarında tekne turu atarken resmedilmiş.
Yine kendi yorumuma göre Nicea'nın sarayına hatta Bizans saraylarına balıklar İznik Gölü'nden gitmekteydi. Bu balıkları tasvir etmesi beni böyle bir yorumlamaya yöneltti" dedi.
Çıkan hafriyata göre, Roma dönemine kadar mozaiğin üzerine başka bir inşaat yapılmadığına vurgu yapan Sevil, "Mozaik bu sebeple kendisini korumuş. Sadece evin etrafında modern temel kalıntıları var. Bu sebeple mozaik o dönemdeki haliyle günümüze kadar zarar görmeden gelmiştir" diye konuştu.