Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelikte değişiklik Resmi Gazete'de yayımlandı. BES yönetmeliğinde birçok maddede önemli değişiklikler gerçekleştirildi. Bireysel Emeklilik Sistemi'ndeki katılımcıların finansman ihtiyaçları sebebi ile sözleşmelerini sonlandırmak yerine BES birikimleri sayesinde sistemden ayrılmadan avantajlı koşullarla kredi çekebilmesi için alacağın devri uygulamasına geçildi.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES), katılımcıların ve emeklilik şirketlerinin uzun süredir beklediği düzenleme yapıldı.
Düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. Ocak 2022’de çıkarılan yasayla; BES’te devlet katkısının yüzde 30’a çıkarılması, sistemdeki katılımcılara birikimlerinin bir kısmını çekme hakkı tanınması, BES sözleşmelerinin bankalarda teminat olarak gösterilmesi gibi bir dizi düzenleme yapılmıştı.
Geçen süre içinde bu düzenlemelerin bir kısmı uygulamaya girdi ancak özellikle sistemdeki katılımcılar için önemli olan iki değişiklik beklemedeydi. Bunlardan biri kısmi çekiş imkânı, diğeri ise BES sözleşmesinin bankalarda teminat olarak gösterilmesiydi.BES TEMİNAT GÖSTERİLEBİLECEKSalı günü yayımlanan yönetmelikle sözleşmelerin bankalarda teminat olarak gösterilmesine de imkân tanındı. Buna göre, bankalardan kredi çekmek isteyen katılımcılar, BES sözleşmelerini teminat olarak gösterecek ve bankalardan uygun faiz ve şartlarda kredi kullanabilecek.
BES TEMİNAT GÖSTERİLEBİLECEK
Salı günü yayımlanan yönetmelikle sözleşmelerin bankalarda teminat olarak gösterilmesine de imkân tanındı. Buna göre, bankalardan kredi çekmek isteyen katılımcılar, BES sözleşmelerini teminat olarak gösterecek ve bankalardan uygun faiz ve şartlarda kredi kullanabilecek.
Bunun dışında yönetmelikle; işten ayrılan çalışanların işverenlerin yatırdıkları katkı paylarını da alabilmesi ve vefat eden BES katılımcılarının yakınlarına 20 gün içinde birikimlerin tamamının ödenmesi gibi değişiklikler de yapıldı. Yeni düzenlemeler altı ay sonra uygulamaya girecek.
Hürriyet'ten Noyan Doğan BES ile ilgili merak edilen soruları yanıtladı. İşte, BES’teki o değişiklikler.
1. BES’teki birikimi bankaya teminat olarak gösterebilir miyim?
Yeni düzenleme buna imkân veriyor. BES katılımcısı, devlet katkısı hariç birikiminin bir kısmını ya da tamamını “alacağın devri sözleşmesi” ile bankaya devredebilecek. Yani katılımcılar BES sözleşmelerini teminat olarak gösterip, bankalardan kredi kullanabilecek. Mesela, nakde ihtiyacınız var, BES’inizi bozdurmak yerine teminat olarak gösterip, bankadan kredi alabileceksiniz.
2. Birkaç bankadan kredi çektiğimde de BES’i teminat gösterebilir miyim?
Hayır; tek bir banka için BES sözleşmesini teminat gösterebileceksiniz. Ayrıca işveren grup emeklilik sözleşmeleri bankaya devredilemeyecek.
3. BES sözleşmesini teminat göstermenin şartları neler?
BES sözleşmesini teminat olarak gösterdiğinizde birikiminizdeki fonlar nakde dönüştürülüyor. Devir tutarı yatırıma yönlendiriliyor. Bankadan kredi kullanmak için BES sözleşmesini teminat gösterdiğinizde (alacağınızı bankaya devrettiğinizde) BES’inizi iptal edemiyorsunuz. Birikimlerinizi başka bir BES şirketine aktaramıyorsunuz. Kredi borcunuz bittiğinizde banka ile aranızda yaptığınız sözleşme de son buluyor.
4. Borç zamanında ödenmezse ne olacak?
Bu durumda banka 30 gün sonra BES sözleşmesinden tahsil etmek için talepte bulunacak. BES sözleşmesi sonlandırılacak ve borç, BES katılımcısına ödenecek nakit tutardan düşülerek, bankaya ödenecek.
5. BES katılımcısına faydası ne olacak?
Önümüzdeki günlerde bankalar ile emeklilik şirketleri işbirliğine gidip, BES’i olan vatandaşa, uygun faizli kredi imkânı sağlayabilecek. Ayrıca bankalar, BES sözleşmesi olanlara nakit karşılığı kredi kullandırmakta daha iştahlı olacaktır. BES katılımcıları da sözleşmelerini sonlandırmak zorunda kalmadan nakit ihtiyaçlarını karşılayabilecek.
6. Yeni düzenlemeyle BES’te başka hangi değişikler yapıldı?
Değişikliklerden biri de BES katılımcısının vefatı halinde birikimlerinin ödenmesine yönelik. Yeni düzenleme ile katılımcının vefat etmesi halinde birikimleri ve varsa devlet katkısı hesabındaki tutar, emeklilik sözleşmesinde belirtilen lehdarlara veya kanunî mirasçılarına emeklilik şirketi tarafından 20 iş günü içinde ödenmek durumunda.
Bir başka değişiklik de işverenlerin çalışanları adına yaptırdığı ve işverenin de katkı payı ödediği grup emeklilik sözleşmelerine yönelik. Yeni düzenleme ile çalışanlar işten ayrıldıklarında işverenlerinin yaptıkları katkı paylarına da hak kazanabilecek.
Yeni düzenleme ile işverenin, çalışanın işine son vermesi ya da çalışanın işten ayrılması, sakatlık nedeniyle çalışmaya devam edememesi ile işyerinin iflası ya da konkordato ilan etmesi durumlarında çalışanlar kendi birikimlerinin yanı sıra işverenin ödediği katkı paylarındaki birikimin tamamını alabilecek.