Tam kapanma ile ilgili flaş gelişme! Yarından itibaren tam kapanma başlıyor. Bu süreçte kamu personellerinin kafasında bazı soru işaretleri bulunuyor. Yeni bir düzenleme geliyor. Yasak olacak. Gözler çıkacak yeni kararlarda. Kısa süre içinde bakanlıkların kararları açıklaması bekleniyor. İşte son dakika gelişmesinin detayları

Yarından itibaren gelen tam kapanmayla istisnalar dışında dışarı çıkmak yasak olacak. Evde çalışan kamu personeli belgesi ya da görev bildirim formuyla dışarı çıkacak ancak görev yerinde olacak personelin ise okulların kapanmasıyla çocuklarıyla ilgili endişeleri gündeme geldi. Bu endişeleri gidermek için Milli Eğitim Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı birlikte yeni karar almaya hazırlanıyor.

Bu soruların cevapları kısa sürede netleşecek. Bakan Soylu da şunu belirtti: "2 bakanlık üzerinde çalışıyor. Birincisi Milli Eğitim Bakanlığı, ikincisi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı." Bir çalışma yapıldıktan sonra bir istisna koyulması beklentisi var. Bu konuya ilişkin de çalışmalar sürüyor.

Bakan Soylu kreşlerle ilgili de "Bu iki bakanlık değerlendirmeyi yapacak. Onlar çalışır" demişti. Bakan Soylu, "Onların kararına göre biz de istisna koyacağız. Burada mümkün olduğunca hareketliliği azaltmaya çalışıyoruz" vurgusu yapmıştı Bakan, özellikle de özel sektör çalışanlarına ilişkin vurgu yapmıştı. Bunun da altını çizelim.

Evde çalışan kamu personeli de yasaklar kapsamında olacak. Sokağa çıkamayacaklar. Onlar için de şöyle bir düzenleme geliyor. Görev bildirim formu olacak. Bu formu gösterdikten sonra yani personel kartını gösterdikten sonra kontrol noktasından geçebilecekler. Son düzenlemeler ve alınacak kararların çerçevesi bu şekilde.

Önceki gün yapılan Kabine Toplantısı'nda 3 haftalık kapanma kararının çıkması üzerine gözler perakende sektörünün kalbinin attığı AVM'lere çevrildi. Söz konusu süreçte büyük gelir kaybına uğrayacak sektöre Alışveriş Merkezi Yatırımcıları Derneği'nden (AYD) müjdeli haber geldi.

Yüz binlerce kişinin istihdam edildiği sektörde 3 haftalık kapanmanın çok önemli olduğunu söyleyen AYD Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Altaş, "Bizler AVM yatırımcıları olumlu sonuç almak için bu sürenin ceremesini çekmeye hazırız.

Yeter ki ülke olarak bu beladan kurtulalım. Bu süreçte sektöre desteğimizi sürdürmek için üye alışveriş merkezlerimiz kiracılarından kira almayacaktır. Hepimiz sonuçta aynı gemideyiz, elbirliği ile bu sıkıntılı süreci aşacağız. Bir an önce aşılanmanın artması ve sürecin çok daha iyi bir yere gitmesini umuyoruz" dedi.

Sabah'tan Feride Cem'in haberine göre Türkiye genelindeki 441 açık alışveriş merkezinin yüzde 60'ının derneklerine üye olduğu bilgisini veren Prof. Altaş, "Bunlar da önemli bir oranı oluşturuyor. Derneğimize üye olmayanlar da bizim aldığımız kararları yakından takip edip, uygulamaya özen gösteriyorlar" diye konuştu. AVM'lerin bir anlamda istihdam deposu olarak da faaliyet gösterdiğini söyleyen Altaş, şöyle devam etti:

"AVM'ler 600 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor, dolaylı olarak ise sağlanan istihdam 3 milyonu buluyor. Bu nedenle buradaki sağlıklı işleyişin devamı her bakımdan büyük önem taşıyor."

Kapanmanın sektör için çok önemli olduğunu söyleyen Birleşmiş Markalar Derneği Başkanı (BMD) Sinan Öncel ise, "Bu süreçte AVM tarafından böyle bir adımın gelmesini memnuniyetle karşılıyoruz. Bu kiranın istenmesi karşılıklı sıkıntı yaşanmasına yol açacaktı.

Tam kapanma gelmeden önce de 84 olan haftalık çalışma saatlerimiz 35'e kadar inmişti. Ciddi bir gelir kaybına uğradık. Vergilerimiz, alınan malların ödemesi gibi tüm sorumluluklarımız devam ediyor. Kapalı kalınacak sürelerde kira ödenmeyecek olmasıyla ilgili düzenleme sektörümüz için hayati önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfedarasyonu (TESK) Başkanı Bendevi Palandöken dün Ticaret Bakanı Mehmet Muş'u ziyaret ederek tam kapanma döneminde esnafa destek verilmesini istedi. Palandöken, Bakan Muş'a esnafa vergi muafiyeti, faturaların geçici olarak devlet tarafından ödenmesi, zordaki esnafın borçlarının ertelenmesi başta olmak üzere 12 maddelik talep listesi sundu.

Listede, esnaf ve sanatkârlara yeni bir yapılandırma hakkının sağlanması, ticari araçların kullandığı akaryakıt fiyatlarında ÖTV ve KDV indirimi yapılması, esnaf ve sanatkârlarla yanlarında çalışanlara koronavirüs aşısında öncelik tanınması, kısa çalışma ödeneğinin kapsamının genişletilmesi, nakdi destek sağlanması gibi talepler yer aldı.

Salgın tedbirleri kapsamında 29 Nisan 19.00’dan 17 Mayıs 05.00’a kadar sürecek tam kapanma için esnaftan turizmciye, perakende sektöründen e-ticaret erbabına farklı kesimler beklentilerini ve hazırlıklarını Milliyet’e anlattı.

İstanbul Berberler Odası Başkanı Şükrü Akyüz, Ramazan Bayramı öncesi uygulanan tam kapanmanın berber esnafını maddi yönden mağdur edeceğini belirterek, “Mutlaka zamanla esnafı kollayan bir destek geleceğini düşünüyoruz. Getirilen çözümlerin de esnafı rahatlatacak şekilde olması gerekiyor” dedi.

Kısmi kapanma döneminde de saat kısıtlaması, hafta sonu yasaklarına rağmen berber esnafı olarak çarkları döndürdüklerine değinen Akyüz, “Tam kapanmayla birlikte bayramdan sonra rahatlayacağımızı düşünüyoruz. Gelir kaybı desteğinin birkaç ay daha sürmesi de esnafa katkı sağlar” ifadelerini kullandı.

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Emre Ekmekçi, geçmiş kapanmaya göre daha deneyimli olduklarını kaydederek, “Marketler ve diğer pek çok kurum sanal ticarete girdi. Onların teslimatları güçlendi. Diğer yandan kargo kapasitesi arttı.

Her anlamda e-ticarette Türkiye’ye yetecek kapasitemiz var. Yalnız burada KOBİ’ler için bir sorun var. Depoları olan e-ticaret firmaları sorun yaşamıyor ama dükkânından gönderim yapan küçük girişimci bunu açamayacak. Orada bir düzenleme gerekiyor. Biz sektör olarak göreve hazırız. Bu kapanmayı da başarıyla atlatacağız” dedi.

İstanbul Fırıncılar Odası Başkanı Erdoğan Çetin, bir yılı aşkın yasaklardan muaf olarak hizmet verdiklerini açıkladı. “Vatandaşlarımızın ekmeklerini mümkün olduğunca ve hijyen şartları çerçevesinde ulaştırmaya çalışıyoruz” diyen Çetin, “Tam kapanma nedeniyle İstanbullular memleketlerine, yazlıklarına gidiyor. Bu nedenle satışlarda bir miktar düşüş bekliyoruz. Müşterilerle temas halinde olduğumuz için fırıncılar olarak aşılamada öncelikli gruba alınmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Hüseyin Altaş, pandeminin şiddetinin azalması ve sektörlerin önünü daha iyi görebilmesi adına 17 günlük tam kapanmayı olumlu karşıladıklarını belirterek, “Bu süreçte AVM’lerde market, eczane ve hijyenik ürün satışı yapan mağazalar açık olacak. Kapanacak mağazalarda AYD olarak AVM’lerin kiracılarından kira alınmaması konusunda tavsiye kararımız var. AVM’lerin yüzde 90’dan fazlası buna uyuyor. Ancak perakendeciler için cadde mağazalarında sorun yaşanıyor. Oralarda mülk sahiplerinin çoğu kira almamaya yanaşmıyor” dedi.

Şehirlerarası ulaşımda tıpkı özel araçla seyahatte olduğu gibi toplu ulaşımda da seyahat izin belgesi zorunlu olacak. Konaklama tesisleri sadece zorunlu durumlara bağlı seyahat izin belgesi alan kişilere hizmet verebilecek. Turistik faaliyetler kapsamında Türkiye’ye gelen yabancılar ise muafiyet kapsamında olacak.

Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Başkanı Mehmet İşler, toplum sağlığı ve ekonominin yeniden canlanması adına, turizmcilerin bu tam kapanma sürecinde bayram dahil olmak üzere ciddi bir dönemin gelirini feda etmekten çekinmediklerini söyledi. Kısa çalışma ödeneğinin Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından haziran sonuna kadar uzatıldığını hatırlatan İşler, “Koruduğumuz istihdamımızla, tam kapanma ardından sezona daha güçlü başlayacağımıza inanıyoruz” dedi.

Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) Yönetim Kurulu Üyesi Faruk Güzeldere, bu kapanmanın geçen yılki kapanmadan farklı olacağını belirterek, şunları söyledi:

“Geçen yılki deneyimlenmemiş bir şeydi. Panik havası vardı ve bu panikle beraber talep artışı patladı. Bu yıl böyle bir şey beklemiyoruz. Raflarımız dolu ve stok sorunu yok, fiyatlar da kontrol altında. Sürece hazırlıklıyız. Zaten Ramazan’dayız, hazırlığımızı yapmıştık.

Gıda tedariğinde hiçbir sorun yok. Vatandaşımızın panik yapmasına gerek yok. İhtiyacı kadar alsın, aşırı talebi çoğaltıp fiyat artışına neden olmasın. Zaten fiyatlarda da kademeli düşüş görünüyor. Sebze meyve seradan tarlaya indi. Hububat ve bakliyatta da gevşeme olacak. Zincir ve süpermarket pazar günü kapalı olacak. Bu da küçük esnafa yarayacak.”

İstanbul Kadın Kuaförleri - Manikürcüleri Esnaf ve Sanatkârlar Odası (İKKMO) Başkanı Ali Haydar Alkoç, randevularda artış olduğunu söyledi. Alkoç, Türkiye Berberler Kuaförler ve Güzellik Uzmanları Federasyonu’na konuyla ilgili ilettikleri taleplerini şöyle sıraladı:

“Kapalı kalınan sürede işyeri kira ücretleri, işyeri ve evi kira olan üyelerimizin ev kiralarının en az yüzde 50’si, personel giderleri, fatura ödemeleri devlet tarafından karşılanmalı. Meslek odası üyemiz için 10 bin lira hibe ödemesi yapılmalı. KDV oranı 2023’e kadar yüzde 8 olarak kalmalı. Meslek odası aidat ödemelerini devlet karşılamalı ya da alınmaması yönünde bir yasa çıkarılmalı. Her üyemiz için faizsiz 20 bin lira kredi tanımlaması yapılması, bu ödemeler 1 yıl sonra başlayacak şekilde 3 yıla eşit bölünmeli.”

Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Müberra Eresin, önceliklerinin insan sağlığı olduğuna vurgu yaparken, “Alınan tedbirler ve tam kapanma kararıyla vaka sayılarının endişe oluşturmayacak seviyelere inmesini diliyoruz. Aşılamaların da hızlanmasıyla tam kapanma sonrası normal hayatımıza, normal iş akışına dönebilmek en büyük arzumuz. Turizm sektörü çok zor günler geçiriyor. Yeniden normalleşme sürecine girebilmeyi diliyoruz. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un açıklamasına göre, yeni kısıtlama kararları turistleri kapsamayacak. Dolayısıyla ülkemizi ziyaret etmek isteyen misafirlerimiz için otellerimiz açık” diye konuştu.

‘Tam kapanma’ kararı, online seyahat bileti sitelerinde yoğunluk oluşturdu. Kısıtlamalar öncesi şehir değiştirerek bu süreci memleketinde ya da yazlıklarında geçirmek isteyen vatandaşların, açıklamanın hemen ardından bilet arayışına başladığını belirten biletall.com CEO’su Yaşar Çelik, “Normal bir güne göre 4 kat otobüs bileti, 3 kat uçak bileti satıldı. Ayrıca bayram için tatil planı olanlar ise iptallerini yaptırmaya başladı” dedi. Bazı sitelerin kilitlendiğini anlatan Çelik, yoğunluğun sürdüğünü ifade etti.

Kovid-19 salgını dolayısıyla hükümetin ticaret erbabının yaşadığı mali kayıpların telafisi için sağladığı gelir kaybı, ciro kaybı, kira ve sigorta prim destekleri, perşembe akşamından itibaren başlayacak “tam kapanma” döneminde de sürecek.

Bu kapsamda, lokanta, restoran, kafe, kıraathane ve spor salonu gibi birçok alanda 1500 lira sigorta prim desteği mayıs sonuna kadar devam edecek.

Gelir kaybı desteği, kira desteği ve ciro kaybı desteğinde başvuru süreçleri de sürüyor. Söz konusu destekler için son başvuru tarihi 30 Nisan olarak belirlenmişti.