.
Vefat eden çocukların anne ve babalarına belli şartlarda ölüm maaşı bağlanıyor. Ancak bu hak evlat edinenlerde farklı değerlendiriliyor.
Anne babadan yetim aylığı evlatlığa da bağlanıyor. Yeni asır'dan Faruk Erdem kendisine gelen, "Yıllar önce bir çocuk evlat edinmiştik. Geçtiğimiz aylarda çocuğumuzu kaybettik. Çocuğumuzun sigortası bulunuyordu. Kendisinden annesine aylık bağlanması için müracaat ettik. Ancak aylık bağlanmadı. Çocuk bizim nüfusumuzda bulunuyordu. Bunun sebebi nedir? Anne babası vefat eden evlatlıklara da maaş bağlanmıyor mu?" sorusunu şöyle yanıtlıyor;
Sosyal güvenlik mevzuatımız vefat eden sigortalıların yakınlarına maaş bağlanması ile ilgili hükümler içeriyor. Vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına ölüm maaşı bağlanıyor.
Eşler her şartta yani çalışsa da emekli olsa da ölüm maaşı alırken kız çocuklarının yetim maaşı alabilmeleri için bir gelirlerinin olmaması isteniyor. Bu arada vefat eden çocuklardan anne ve babalarına da ölüm maaşı bağlanabiliyor. Bu konu ile ilgili düzenleme ise 5510 sayılı yasının 34. maddesinde düzenleniyor.
Bu maddenin d bendinde şu hüküm yer alıyor: "Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam % 25'i oranında; ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam % 25'i, oranında aylık bağlanır
Sigortalı tarafından evlât edinilmiş, tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş veya babalığı hükme bağlanmış çocukları ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları, bağlanacak aylıktan yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanır. Hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı sigortalıya ait aylığın tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için gerekirse hak sahiplerinin aylıklarından orantılı olarak indirimler yapılır."
Şimdi bu şartlara daha yakından bakalım.1- Ölen sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarından artan bir hisse olması gerekir2- Ana - babanın 65 yaşın üstünde olması halinde artan hisse bulunması şartı aranmaz. Eğer hisse yoksa yaşı doldurduklarında aşlık bağlanmayı başlar.3- Ana - babanın aylık gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması gerekir.4- Ana - babanın kendi çalışmalarından dolayı aylık almıyor yani emekli olmaması gerekir.
Bu düzenlemede de görüldüğü gibi çocuktan ölüm aylığı bağlanması için çocuğun nüfusa kayıtlı olması yetmiyor ve biyolojik olarak da anne babanın kendi çocukları olması gerekiyor. Bu nedenle, her ne kadar evlat edindiğiniz çocuk sizin kütüğünüzde yer alsa da evlat edindiğiniz çocuğun hak sahibi olarak size aylık bağlanması mümkün değildir. Ancak anne babanın vefatı halinde evlat edilen kız çocuğuna diğer şartları da taşıması halinde yetim maaşı bağlanabiliyor.
Yine 5510 sayılı yasanın 34. Maddesinde bu konuyla ilgili hüküm şöyle belirtiliyor: "Sigortalı tarafından evlât edinilmiş, tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş veya babalığı hükme bağlanmış çocukları ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları, bağlanacak aylıktan yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanır.
Hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı sigortalıya ait aylığın tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için gerekirse hak sahiplerinin aylıklarından orantılı olarak indirimler yapılır."