TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ekonomiye ilişkin  düzenlemeler içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanun Teklifi'ne, yeni tip  koronavirüsle (Kovid-19) mücadele kapsamında tedbirlerin de yer aldığı 15 madde  eklendi.  Yeni tip koronavirüsün olumsuz etkilerinin bertaraf edilmesine katkı  sağlamak ve ülke ekonomisini güçlendirmek amacıyla finansmana erişimin  kolaylaştırılması için düzenlemeler yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayladığı düzenleme Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlandı. İşte o maddeler...

1/3/2020 tarihinden 30/6/2020 tarihine kadar işleyecek iş yeri kira bedelinin ödenememesi kira sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmaz.

Karşılıksız Çek ve Protestolu Senetler ile Kredi ve Kredi Kartları  Borçlarına İlişkin Kayıtların Dikkate Alınmaması Hakkında Kanun'da değişikliğe  gidildi. Buna göre, anapara ve/veya taksit ödeme tarihi 24 Mart 2020'den önce  olup da kullandığı nakdi ve gayri nakdi kredilerinin anapara, faiz veya  ferilerine ilişkin ödemelerini aksatan gerçek ve tüzel kişilerin, ticari  faaliyette bulunan ve bulunmayan gerçek kişilerin ve kredi müşterilerinin  karşılıksız çıkan çek, protesto edilmiş senet, kredi kartı ve diğer kredi  borçlarına ilişkin Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi nezdinde tutulan  kayıtları, söz konusu borçların ödenmesi geciken kısmının 31 Aralık 2020'ye kadar  tamamının ödenmesi veya yeniden yapılandırılması halinde, bu kişilerle yapılan  finansal işlemlerde, kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar tarafından dikkate  alınmayacak. Kredi kuruluşları ve finansal kuruluşların mevcut kredileri yeniden  yapılandırması veya yeni kredi kullandırması, bu kuruluşlara hukuki ve cezai  sorumluluk doğurmayacak.

Çek Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, 24 Mart 2020'ye kadar işlenen  suçtan dolayı mahkum olanların, cezalarının infazı bu maddenin yürürlüğe girdiği  tarih itibarıyla durdurulacak. Hükümlü, tahliye tarihinden itibaren en geç üç ay  içinde çek bedelinin ödenmeyen kısmının onda birini alacaklıya ödeyecek. Kalan  kısmını üç aylık sürenin bitiminden itibaren ikişer ay arayla 15 eşit taksitle  ödemesi durumunda mahkemece, ceza mahkumiyetinin bütün sonuçlarıyla ortadan  kaldırılmasına karar verilecek. İnfazın durdurulduğu tarihten itibaren en geç üç  ay içinde çek bedelinin ödenmeyen kısmının onda birinin ödenmediği takdirde  alacaklının şikayeti üzerine mahkemece hükmün infazının devamına karar verilecek.  Hükümlü, taksitlerden birini süresi içinde ilk defa ödemediği takdirde, ödemediği  bu taksit sürenin sonuna bir taksit olarak eklenecek.

Kalan taksitlerden birini  daha ödemediği takdirde alacaklının şikayeti üzerine mahkemece hükmün infazının  devamına karar verilecek. Hükmün infazının durdurulması halinde cezaya zaman  aşımı işlemeyecek. İnfazı durdurulan kişi hakkında mahkemece Ceza Muhakemesi  Kanunu'na göre adli kontrol tedbirine karar verilebilecek. Verilecek kararlarda,  hükmü veren icra ceza mahkemesi yetkili olacak. Mahkemece verilecek tüm kararlar  alacaklıya tebliğ edilecek. Verilecek kararlara karşı itiraz yoluna  gidilebilecek. İtirazın incelenmesinde İcra ve İflas Kanunu'nca belirlenen itiraz  usulü uygulanacak. Madde hükümleri, her bir suç için ancak bir kez  uygulanabilecek.

Turizmdeki etkilerin azaltılmasına yönelik tedbirlerYeni tip koronavirüs salgınının turizm sektörüne olumsuz etkilerinin  azaltılmasına yönelik alınacak tedbirler çerçevesinde de düzenleme yapıldı. Buna göre, Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma  Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda yapılan  değişiklikle, kanunları uyarınca ilgili bakanlıklar tarafından üzerinde turizm  tesisleri yapılmak üzere adlarına kamu arazisi tahsis edilen, Kültür ve Turizm  Bakanlığından belgeli yatırımcılar ve işletmecilerden, irtifak hakkı tesis edilip  edilmediğine veya kullanma izni verilip verilmediğine bakılmaksızın 1 Nisan 2020  tarihi ile 30 Haziran 2020 tarihi arasındaki dönemde tahsil edilmesi gereken  kira, kesin izin, kesin tahsis, irtifak hakkı, kullanma izni, yararlanma, ilave  yararlanma bedelleri ve hasılat payları ile Kültür ve Turizm Bakanlığından  belgeli turizm tesislerinin yatırımcıları ve işletmecilerinden bu faaliyetleri  dolayısıyla Hazine taşınmazlarını izinsiz kullanımlarından dolayı aynı dönemde  tahsil edilmesi gereken ecrimisillerin ödeme süreleri, başvuru şartı aranmaksızın  altı ay ertelenecek. Bu alacaklar ertelenen süre sonuna kadar herhangi bir zam  veya faiz uygulanmadan tahsil edilecek.

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ1 Mart 2020'den 30 Haziran 2020'ye kadar işleyecek iş yeri kira  bedelinin ödenememesi, kira sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmayacak.  Söz konusu bu hüküm 1 Mart 2020'den itibaren uygulanacak.  İşsizlik Sigortası Kanunu'na ekleme yapılarak, 30 Haziran 2020'ye  kadar geçerli olmak üzere, Kovid-19 kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle yapılan  kısa çalışma başvuruları için, işçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi  için öngörülen hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını  yerine getirmesi hükmü, kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 60 gün hizmet  akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde 450 gün sigortalı olarak çalışıp  işsizlik sigortası primi ödenmiş olması şeklinde uygulanacak. Bu koşulu  taşımayanlar, kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak  sahipliğinden kalan süre kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya devam  edecek. Kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için işyerinde kısa çalışma  uygulanan dönemde, işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekecek. Başvurular,  başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçlandırılacak. Bu konudaki başvuru  tarihini, Cumhurbaşkanı 31 Aralık 2020'ye kadar uzatmaya yetkili olacak.

İşçilerin ücret kaybının ve işletmelerin işgücü kaybının en aza  indirilmesi ile işletmelerin değişen şartlara ve olağanüstü durumlara uyum  yeteneğinin artırılması amacıyla, telafi çalışması süresi iki aydan dört aya  çıkarılacak. Cumhurbaşkanı bu süreyi iki katına kadar artırmaya yetkili olacak. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda değişiklik  yapılarak, Ramazan  ve Kurban Bayramında yapılan 1000 liralık bayram ikramiyesi  ödeme tarihi, herhangi bir nedenle öne çekilmesine karar verilmesi halinde olası  mağduriyetlerin giderilmesi için, "bayramın içinde bulunduğu ayda" olacak şekilde  yeniden düzenlendi.Ay içerisinde 10 gün ve üzeri çalışan; "kısmi süreli çalışanlar",  "puantaj usulü çalışanlar" ve "ev hizmetlerinde çalışanlar"ın eksik günlerine ait  genel sağlık sigortası primlerini tamamlama zorunluluğu kaldırılıyor. Ev  hizmetlerinde çalışanların eksik günleri için sigortalının bakmakla yükümlüsü  olduğunu düzenleyen hüküm işlevsiz olacağı için de kaldırılıyor.

Genel sağlık sigortasından yararlanabilmek adına eksik sürelerini 30  güne tamamlamak için ay içerisinde 20 gün ve daha az çalışmaları gereken  kişilerin süresi 8 güne indiriliyor. Ay içerisinde 20 günlük çalışma süresi 8  güne indirilen ve daha önce eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerini  kendileri ödemek zorunda olanlardan, ay içerisinde 9 günden 20 güne kadar  çalışanların bu yükümlülüğü ortadan kaldırılıyor. Bu sayede eksik günlerine ait  genel sağlık sigortası primleri kendilerince ödenen kısmi süreli çalışan sayısını  azaltmak ve kısmi süreli çalışmayı teşvik ederek bu kapsamda istihdam edilen kişi  sayısının artırılması amaçlanıyor. Ayrıca ev hizmetlerinde çalışan kişiler  halihazırda ay içerisinde 10 günden fazla çalıştığı için bu kişilerin eksik  günlerine ait genel sağlık sigortası primi ödeme zorunlulukları kaldırılıyor.

Yaşlılık, malullük, ölüm aylığı alan emeklilere ve hak sahiplerine  dosya bazında 1000 lira olarak öngörülen aylık asgari ödeme tutarı, 1500 liraya  yükseltildi.  Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun  Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'na göre 1 Nisan 2020'de  yürürlüğe girmesi öngörülen konaklama vergisinin yürürlük tarihi 1 Ocak 2021'e  ertelendi.

İmar Kanunu'na göre aykırılığa konu alanın, üzerinde bulunduğu arsa  veya arazinin metrekaresinin büyük olduğu hallerde verilen cezalar; eylem-ceza  dengesine uygun olarak, arsa/arazi büyüklüğü yerine, aykırılığa konu yapının  büyüklüğü esas alınacak. İmar mevzuatına aykırı yapı yapanın bir ay içerisinde  aykırılığı gidermesi halinde verilen ilave ceza kaldırılacak, imar mevzuatına  aykırı yapılar, ilgilisi tarafından yıkılacak. İmar Kanunu'nun 42. maddesinde belirtilen "aykırılığa konu alanlar"  için uygulanan idari para cezaları belirlenen usul uyarınca hesaplanan tutarlarda  tahsil edilecek. Bu madddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen idari para  cezalarına ilişkin yapılan ödemelerden, hesaplanan tutardan fazla tahsil edilmiş  olanları 1 Haziran 2020'ye kadar ilgilisi tarafından talep edilmesi halinde talep  tarihinden itibaren bir ay içinde iade edilecek.

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle,  işveren sendikalarına üye işletmelerin değişen ekonomik şartlara ve zorlayıcı  sebeplere bağlı durumlara, uyumlarına destek olunmacı amacıyla işçilerinin  sigorta primlerinin işveren hissesi ödemesinde kullanılabilecek işveren sendikası  dayanışma ve yardımlaşma fonu desteğinin azami sınırı yüzde 25'ten yüzde 35'e  çıkarıldı.

Yeni tip koronavirüsün Türkiye'de görülmesi sebebiyle yargı alanındaki  hak kayıplarının önlenmesi amacıyla düzenlemler yapıldı. Buna göre, dava açma,  icra takibi başlatma, başvuru, şikayet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve  zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de  dahil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm  süreler, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Hukuk  Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar bakımından  belirlenen süreler ve bu kapsamda hakim tarafından tayin edilen süreler ile  arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler 13 Mart 2020 tarihinden 30  Nisan 2020'ye kadar durduruldu.

Yine İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda  belirlenen süreler ve bu kapsamda hakim veya icra ve iflas daireleri tarafından  tayin edilen süreler, nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak  üzere tüm icra ve iflas takipleri, taraf ve takip işlemleri, yeni icra ve iflas  takip taleplerinin alınması, ihtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkin  işlemler 22 Mart 2020 tarihinden itibaren 30 Nisan 2020 tarihine kadar  durduruldu.

Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden  itibaren işlemeye başlayacak. Durma süresinin başladığı tarih itibarıyla,  bitimine 15 gün ve daha az kalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü  takip eden günden başlamak üzere 15 gün uzamış sayılacak. Salgının devam etmesi  halinde Cumhurbaşkanı durma süresini altı ayı geçmemek üzere bir kez uzatabilecek  ve bu döneme ilişkin kapsamı daraltabilecek.

Suç ve ceza, kabahat ve idari yaptırım ile disiplin hapsi ve tazyik  hapsi için kanunlarda düzenlenen zamanaşımı süreleri, Ceza Muhakemesi Kanununda  düzenlenen koruma tedbirlerine ilişkin süreler, Hukuk Muhakemeleri Kanununda  düzenlenen ihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlere ilişkin süreler kapsam dışında  olacak.

İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlar  kapsamındaki icra ve iflas daireleri tarafından mal veya haklara ilişkin olarak  ilan edilen satış gününün durma süresi içinde kalması halinde, bu mal veya haklar  için durma süresinden sonra yeni bir talep aranmaksızın icra ve iflas  dairelerince satış günü verilecek. Bu durumda satış ilanı sadece elektronik  ortamda yapılacak ve ilan için ücret alınmayacak. Durma süresi içinde rızaen  yapılan ödemeler kabul edilecek ve taraflardan biri, diğer tarafın lehine olan  işlemlerin yapılmasını talep edebilecek. Konkordato mühletinin alacaklı ve borçlu  bakımından sonuçları, durma süresince devam edecek. İcra ve iflas hizmetlerinin  aksamaması için gerekli olan diğer tedbirler alınacak.

Durma süresince duruşmaların ve müzakerelerin ertelenmesi de dahil  olmak üzere alınması gereken diğer tüm tedbirler ile buna ilişkin usul ve  esasları Yargıtay ve Danıştay bakımından ilgili başkanlar kurulu, ilk derece adli  ve idari yargı mercileri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri bakımından  Hakimler ve Savcılar Kurulu, adalet hizmetleri bakımından Adalet Bakanlığı  belirleyecek.