Sağlık Bakanlığı, koronavirüs tablosunu açıkladı. 213 bin 863 Kovid-19 testi yapıldı, 13 bin 604 kişinin testi pozitif çıktı, 282 kişi hayatını kaybetti.  Ağır hasta sayısı 2 bin 983 oldu, 26 bin 953 kişinin Kovid-19 tedavisinin/karantinasının sona ermesiyle iyileşen sayısı 4 milyon 743 bin 871'e yükseldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 17 Mayıs itibari ile başlayacak yeni normalleşme takvimimini önümüzdeki günlerde kabine toplantısının ardından açıklanacağını duyurmuştu.

Kovid-19’da yaşanan üçüncü piki önce kısmı, ardından tam kapanma ile frenleyen Türkiye, yeni normale ilişkin planlamalarını önceki uygulamaların tecrübesi ışığında yapıyor. Ülke genelinde 29 Nisan saat 19.00’da başlatılan tam kapanma 17 Mayıs saat 05.00’te sona erecek. Erdoğan'ın açıklamasının ardından tüm Türkiye'de gözler kararların alınacağı kabine toplantısına çevrildi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “İnşallah 17 Mayıs itibarıyla başlayacak yeni normalleşme takvimimizi önümüzdeki günlerde açıklayacağız. İlk kabine toplantımızın en önemli gündem maddelerinden bir tanesi de zaten bu olacak” demişti.Günlük vaka sayılarının Ramazan Bayramı sonrasında 10 binlerin altına, daha sonra da 5 binlere ineceği hesaplanıyor. İstenen sonucun alınamaması halinde 19 Mayıs’ı içine alacak şekilde kapanmanın uzatılıp uzatılmayacağı da merak ediliyor. Bu konunun da kabinede gündeme gelmesi bekleniyor.

Vaka sayılarının 10 binin altına inmesi ile birlikte adım adım kısıtlamaların esnetilmesi ve kaldırılması bekleniyor. Bazı kısıtlamalar kaldırılıp bir haftalık sonuçlarına bakılacak ve ardından yeni adımlar atılacak.NORMALLEŞMEDE ÖNCELİKLİ AÇILACAK İŞLETMELER KÜÇÜK İŞLETMELER OLACAKNormalleşme kapsamında öncelikli olarak berber, terzi, kuaför gibi küçük işletmeler, ardından okullarını 8-12'nci sınıflarının açılabileceği, kafe ve restoranların dışarıda servisine izin verilebileceği belirtiliyor.

Ancak düğün, nişan, taziye, asker uğurlama gibi kalabalıkların bir araya geldiği organizasyonlara vaka sayılarının daha da düşmesinden sonra izin verilmesi bekleniyor

Türkiye’de iki doz aşı olmuş kişilere e-Nabız üzerinden ‘aşı kartı’ oluşturma imkânı sunan Sağlık Bakanlığı, bu kez de Hayat Eve Sığar (HES) uygulaması üzerinden aşılarını olmuş kişilerin ‘Türkiye Cumhuriyeti Aşı Kimliği’ oluşturmasına imkân tanıdı. İsteyenlerin pasaport bilgilerini girerek de oluşturduğu aşı kimlik kartlarında Türkiye’nin geçen yaz başlattığı güvenli turizmin logosu (SAFE TOURISM) da yer aldı. Bu kimlik kartlarının yurt dışı seyahatlerde kullanılabileceği belirtildi.

Avrupa Birliği (AB) ülkelerine seyahatlerde, “aşı pasaportunun” hayata geçmesi beklenirken, Türkiye’den de aşı ile ilgili önemli bir adım geldi. Sağlık Bakanlığı HES uygulaması üzerinden, “Türkiye Cumhuriyeti Aşı Kimliği”ni devreye aldı. Bu kapsamda iki doz aşısını olmuş vatandaşlar, uygulamaya girerek, aşı kimlik kartlarını oluşturabilecek. İsteyenler uygulamaya pasaport numaralarını da ekleyebilecek ve bu kişilerin pasaport bilgileri aşı kimlik kartlarının içerisinde yer alacak. Edinilen bilgiye göre, söz konusu kimlik kartları, yurt dışı seyahatlerde kullanılabilecek. Seyahat edilen ülkeye girişte pasaportların okutulmasıyla kişinin aşı bilgisine ulaşılabilecek.

Bakanlık tarafından oluşturulan, “Türkiye Cumhuriyeti Aşı Kimliği”nin üzerinde, kişinin T.C kimlik numarası, pasaport no (bu alan kişi tarafından isteğe göre dolduruluyor), ad ve soyadı, doğum tarihi, uyruğu, “Kovid-19 aşısı olmuştur” bilgisi, aşı adı, aşının yapıldığı tarih gibi bilgilerin yanı sıra Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın geçtiğimiz yaz hayata geçirdiği güvenli turizmin logosu (SAFE TOURISM) yer aldı. Kimlik kartının üzerinde ayrıca bir karekod da bulunuyor. Karekod okutulduğunda sistem e-Nabız’a yönlendiriyor, İngilizce ve Türkçe olarak ekranda, “Aşı kimliği 12345678910 TC Kimlik numaralı ve Z12345678 pasaport numaralı, ‘x kişisine aittir”. Bu kimlik  09.05.2021 tarihinde T.C Sağlık Bakanlığı tarafından oluşturulmuştur” ifadeleri yer alıyor.

AŞI KARTI NASIL ÇIKARILIR? HES uygulamasına giriş yaptıktan sonra öncelikle pasaportunuzun hesabım bölümünden tanımlanması gerekiyor. Ardından “Pasaportlarım”a gelerek ekle tuşu seçip pasaport numarası girmeniz gerekiyor. Ana ekrana dönerek “Kovid-19 aşı bilgilerim” kutucuğu seçin. Gelen ekrandan “Aşı kartlarımı” tıklayıp ardından ekranın en altına gelen “Aşı kartı oluştur” şeçeneğini tıklayın. Bu işlemin ardından aşı kartında pasaport bilgilerinin yer alması isteniyorsa seçim yapılarak devam edilecek. Eğer seçim yapmadan devam edilirse kart kayıt olunan mevcut kimlik bilgileriyle oluşturulacak. Farklı bir pasaport bilgisinin aşı kartında yer alması isteniyorsa “Hesabım” bölümünden tanımlama yapabilecek. Daha önce tanımlanan pasaport numarası varsa numaranın seçileceği bir uyarı ekranı ile karşı karşıya kalınacak. Ekranda çıkan pasaport numarası seçilip devam edilirse kimlik kartı kısa sürede oluşturulacak.

Sağlık Bakanı Koca, son bir haftada her 100 bin kişide görülen  Kovid-19 vaka sayılarını açıkladı  - Türkiye genelinde 1-7 Mayıs'ta  illere göre haftalık Kovid-19 vaka sayısı, her 100 bin kişide, İstanbul'da  359,99, Ankara'da 247,68, İzmir'de 161,92 oldu - Haftalık verilere göre İstanbul,  Kastamonu, Tekirdağ, Zonguldak ve Erzurum 100 bin kişide en çok Kovid-19 vakası  görülen iller olarak sıralandı - Şırnak, Adana, Mardin, Şanlıurfa ve Van 100 bin  kişide en az Kovid-19 vakası görülen iller oldu.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, illere göre 7 günlük her  100 bin kişide görülen Kovid-19 güncel vaka sayılarını açıkladı.  Koca, Twitter hesabındaki paylaşımında, 1-7 Mayıs'ta il bazında 100  bin nüfusa karşılık gelen haftalık Kovid-19 vaka sayılarına yer vererek,  "Kararlılığımız vaka sayılarını düşürmeye devam edecek." ifadesini kullandı. Koca'nın paylaştığı Türkiye haritası üzerinden yayımlanan verilere  göre, haftalık Kovid-19 vaka sayısı her 100 bin kişide İstanbul'da 359,99,  Ankara'da 247,68, İzmir'de 161,92 oldu.

Haftalık verilere göre, İstanbul, Kastamonu, Tekirdağ, Zonguldak,  Erzurum 100 bin kişide en çok Kovid-19 vakası görülen iller arasında yer aldı. Bu  kapsamda, 100 bin kişideki vaka sayısı Kastamonu'da 340,08, Tekirdağ'da 318,48,  Zonguldak'ta 309,37, Erzurum'da 303,58 oldu. Haftalık verilere göre Şırnak, Adana, Mardin, Şanlıurfa ve Van 100 bin  kişide en az Kovid-19 vakası görülen iller olarak sıralandı. Vaka sayısı her 100  bin kişide, Şırnak'ta 36,08, Adana'da 61,41, Mardin'de 62,36, Şanlıurfa'da 66,89,  Van'da 71,95 olarak kayıtlara geçti.

İllerin 1-7 Mayıs haftasındaki her 100 bin kişide görülen Kovid-19  vaka sayıları, en yüksekten en aza doğru şöyle sıralandı: "İstanbul (359,99), Kastamonu (340,08), Tekirdağ (318,48), Zonguldak  (309,37), Erzurum (303,58), Kocaeli (297,76), Kırklareli (287,23), Bolu (282,72),  Kütahya (273,46), Rize (270,94), Erzincan (270,02), Bayburt (264,92), Ağrı  (264,27), Kayseri (261,00), Ordu (260,97), Bilecik (259,24), Ardahan (255,82),  Nevşehir (254,79), Ankara (247,68), Eskişehir (245,83), Kırıkkale (243,99),  Giresun (236,90), Sivas (234,00), Çanakkale (233,59), Konya (228,09), Kars  (227,78), Tokat (224,13), Düzce (222,66), Karabük (222,48), Bartın (219,62),  Çorum (218,25), Amasya (216,70), Karaman (216,54), Afyonkarahisar (212,64),  Isparta (211,44), Bursa (207,97), Malatya (205,05),

Edirne (204,53), Yozgat  (204,25), Niğde (203,83), Balıkesir (200,20), Trabzon (198,55), Sakarya (197,67),  Yalova (197,07), Çankırı (196,44), Kırşehir (189,27), Samsun (189,00), Gümüşhane  (187,01), Burdur (170,73), Sinop (167,24), Aksaray (163,12), İzmir (161,92),  Denizli (155,92), Iğdır (153,99), Elazığ (145,76), Manisa (145,25), Artvin  (141,00), Gaziantep (134,83), Muğla (132,90), Kilis (132,36), Bitlis (132,20),  Uşak (132,09), Antalya (131,38), Tunceli (123,44), Bingöl (122,09), Aydın  (102,23), Muş (95,11), Adıyaman (94,55), Kahramanmaraş (91,68), Batman (91,25),  Hakkari (89,84), Diyarbakır (86,97), Mersin (84,71), Osmaniye (79,12), Siirt  (78,23), Hatay (72,20), Van (71,95), Şanlıurfa (66,89), Mardin (62,36), Adana  (61,41), Şırnak (36,08)"

Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, 17 Mayıs'ta sona erecek tam kapanmadan sonra nasıl bir yol izlenmesi gerektiği sorusuna yanıt verdi. Kovid-19 vaka sayılarındaki düşüş ve 17 Mayıs sonrasında başlayacak normalleşme sürecinde nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine ilişkin açıklamalarda bulundu.Vakaların azalmasında aşının etkisinin, yüzde 70 aşılama oranlarına ulaşılmasının ardından görülebileceğini dile getiren Ceyhan, önemli olanın alınan ve alınacak tedbirlere uyum olduğunu belirtti.

29 Nisan'da başlayan kısıtlamanın etkilerinin, önümüzdeki günlerde görüleceğine dikkati çeken Ceyhan, "5 bin rakamlarına ulaşmak mümkün. Önümüzdeki haftadan itibaren kısıtlamanın getirdiği etkiyi görmeye başlayacağız. Yalnız yeni bir artışın önüne geçmek önemli. Azalmada hızlanma bekliyoruz. 5 bin sayısının altına da inilebilir." ifadelerini kullandı. Ceyhan, koronavirüsle mücadele ilk hazırlanan rehberlerin kullanıldığını, mutant virüsün ardından bu rehberlerde güncelleme yapılması gerektiğini dile getirdi.

Örneğin iş yerlerinde sosyal mesafenin hala 1 metre olduğunu söyleyen Ceyhan, şöyle konuştu:"Mutant virüsle maalesef mesafe uzadı. 2 metreden daha kısa mesafeler güvenli değil. İş yeri rehberlerine güncelleme getirmek lazım. Kalabalıktan kaçınılmayan iş kolları var. Oralarda da gerekirse vardiyalı çalışmaya geçip insan sayısını azaltmamız lazım.

Bir şey bizim dikkatimizi çekti. Vakalarımızın neredeyse tamamı mutant virüs oldu. Mutant virüs maalesef vücutta daha uzun süre kalıyor. 10 günlük izolasyon ve karantina süresinin, 14 güne uzatılması lazım. 14 günde yaptığımız kontrollerde mutant virüs çıkmadan önce sadece yüzde 2'de PCR pozitifliği görürken şimdi yüzde 52'de görüyoruz. Çocuklarda gördük ama yetişkinlerde de öyle olmasını bekliyoruz. Bu sürelerin de gözden geçirilmesi lazım ki elde edeceğimiz düşük vaka azalması sonucunu devamlı hale getirelim."

Ceyhan, tam kapanmadan 1-2 gün önce insanların kontrolsüz şekilde yazlıklarına ve memleketlerine gittiğini anımsattı.Bu kişilerin önümüzdeki günlerde yasağın sona ermesiyle tekrar harekete geçeceklerine işaret eden Ceyhan, "Bu dönüşlerin kontrollü yapılması lazım. Şehirlerarası ulaşım araçlarını kullanacak kişilere ilgili kurumlarca bir sıra numarası verilmesi, dönüşlerinin organize edilmesi lazım. Özel araçlarda çok sorun yok. Bulaş ortamı otobüslerde gözüküyor. Metropollere dönecek bu insanların dönüşlerini belirli günlere yaymak gerekir." şeklinde konuştu.

Ceyhan, Türkiye'nin Kovid-19 ile mücadelesinde en önemli günün 18 Mayıs olacağını, bugün itibarıyla bir normalleşme programına geçileceğine ilişkin açıklamaların yapıldığını belirten Ceyhan, şunları kaydetti:"Nasıl bir normalleşme olacak? Bu zor bir şey değil. Bu virüsün nereden ve nasıl bulaştığını biliyoruz. Ona göre bir plan çizilecek. Temel kuralımız kademeli normalleşme olmalı. Bir de bütün tedbirleri kaldırıp 29 Nisan öncesi gibi yaşamaya başlarsak kaçınılmaz bir artış dönemi yaşanır. Dikkat edeceğimiz bazı noktalar var. Açılması acil ihtiyaç olan ama açıldığı zaman bulaşı çok etkilemeyen yerlerden başlamak lazım. İyi tedbir alınırsa restoranlar, kuaförler...Kuaförde bulaş olursa en fazla iki kişiye bulaşır eğer varsa.

O yüzden bunları bir sıraya koyarak planlama yapmak lazım. Salgının yayılmasına en büyük riski oluşturan üç yer var. Ev ortamı, toplu taşıma araçları ve iş yerleri. Bunları da mümkün olduğu kadar kademelendirmeliyiz. Ne yaparsanız yapın aşılamada yüzde 70'lere gelmeden bir artış dalgası yaşanıyor. Bu artış dalgasının küçük mü yoksa büyük mü olacağı alacağımız tedbirler ve halkın buna uyumuna bağlı. Kademeli mesai mutlaka devam etmeli. Bu şekilde bulaşın en fazla olduğu toplu taşımalarda bu oran düşüyor. Alışveriş merkezleri kontrollü olduğu sürece açık olabilir. Önceliklendirmek gerekli. Bu sürede normalleşilen alanlarda bağlı bir vaka artışı görürseniz hemen orada gerekli önlemleri alacaksınız. Salgın kontrolü dinamik bir süreç. Sonuçlara göre güncelleme yapılmalı."

Ceyhan, kamuda özellikle esnek mesai konusunda zorlayıcı olunmasının önemine dikkati çekerek, bu mesai şeklini özel sektörde de teşvik etmek gerektiğini vurguladı Planlanacak normalleşme sürecinde okulların açılmasına ilişkin görüşü sorulan Ceyhan, "Okulları açıp kapatırken tarihlerle değil de objektif kriterlerle karar verilmeli. 'Şu tarihte okulu açacağız değil' de 'Şu kriter sağlanırsa okulu açacağız' şeklinde karar verilmeli.

Açıldığı takdirde, okul rehberleri mutant virüse göre düzenlenmeli, oturma mesafeleri ayarlanmalı. Öğretmenlerin de aşılanması lazım. Hastalık öğretmenlerin bulunduğu yaş grubunda daha ağır seyretmeye başladı." dedi. Ceyhan, salgınla mücadelede il bazında yapılacak farklı uygulamaların çok büyük bir yararının olmayacağını, merkezden alınacak kararlarla mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Tezer, koronavirüs vaka rakamları, tam kapanma süreci ve sonrası ile ilgili kritik açıklamalar yaptı.Hasan Tezer "Koronavirüs artık çok kolay bulaşıyor. Salgının ilk günlerinde anne ve baba enfekteyken çocuk enfekte olmayabiliyordu. Ancak şu anki vakalara baktığımızda tüm ailenin aynı anda enfekte olduğunu görüyoruz. Oranlar belli, çocuklar total vakanın %10'unu oluşturuyor. Yani 100 bin vaka varsa da oran aynı 50 bin vaka varsa da… Yalnız burada önemli olan şu; çocuklarda artan ağır vaka sayısı" dedi.

"Biontech aşısının kullanım onayı 16 yaş üstü. 12-15 yaş arasındaki güvenlik ve etkinlik çalışması da tamamlandı. Semptomatik vakadan %100 koruduğu da ortaya çıktı." diyen Prof. Dr. Hasan Tezer, sözlerini şöyle sürdürdü; "Güvenlik çalışmaları 16-25 yaş arasında yapıldı. Bu yaş grubuyla 12-15 yaş arasında bir fark olmadığı görüldü. Pfizer Biontech firması FDA'ya başvurdu. Çarşamba günü acil kullanım onayı için görüşmeler yapılacak. Kanada 12-15 yaş arası çocuklar için kullanım onayı verdi. Kanada'da okullardaki salgın artınca Kanada hükümeti dünyada ilk kez 12-15 yaş arasına kullanmış oldu."

Çocukların da aşı olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Hasan Tezer, "Çocuklar bulaşıcılıkta önemli bir yer aldığı için aşılanmaları önemli. Çocuklarda MIS-C tablosu ortaya çıkabiliyor. Çocukların rahat bir şekilde okula dönebilmesi ve ağır etkilerinden korunması için aşılanmaları gerekiyor. Tüm gruplar aşılandığında çocukların da aşı sırası gelecek. Hepimizin bildiği gibi grip aşısı da çocuklara yapılıyor. Pfizer Biontech firması 6 ay-5 yaş arasına kadar çalışmalarını indirdi. Amaç çocukların okula başlamadan aşılanması." ifadelerine yer verdi.

Prof. Dr. Hasan Tezer, "Aşı vurulmuş olanların yeniden aşı olması gerekebilir. Biontech firması da bir yıl sonra aşının üçüncü dozunun yapılabileceğini söyledi. Koronavirüsün tamamen ortadan kaybolmayacağını mevsimsel bir hastalık haline geleceğini gösteren çalışmalar var. Yapılan çalışmalar aşı olanların bulaşıcılığı da engellediğini gösteriyor." açıklamasını yaptı.

"63 binlerde olan vaka sayıları 10 binli rakamlara düştü ancak kıyaslama yaptığımızda yanılgıya düşeriz." diyen Prof. Dr. Hasan Tezer şu açıklamaları yaptı; "Bizim hedeflediğimiz rakamlar var ve bu rakamların altına düşmemiz gerek. Yapılan uygulamaların neticesini Cuma ve cumartesi göreceğiz. 17 Mayıs'tan sonra tamamen eski hayatımıza döneceğiz diye bir durum yok. Açılma kademe kademe olacak. Virüs son hızıyla bulaşmaya devam ediyor. Yoğun bakımlarda genç yaştaki grup daha fazla. Bu bize aşının önemini gösteriyor. Dikkat etmezsek koronavirüs her yaş grubuna bulaşabilir ve altta yatan herhangi bir hastalık olmasa dahi ağır seyredebilir."

Geçen yıl 1 Temmuz’da uygulamaya sokulan normalleşmeden farklı olarak 17 Mayıs sonrası farklı bir metot değerlendiriliyor. Tüm illerdeki Hıfzıssıhha Kurulları şehir bazlı olarak tam kapanmanın sonuçlarını masaya yatıracak. İnceleme sonucunda vaka sayıları, hasta, ağır hasta ve ölüm oranlarına göre illerin yavaş yavaş normalleşme adımlarını atacağı belirtiliyor.Sağlık Bakanlığı tüm sektörlerde normalleşme sürecinde uygulanacak salgın tedbirlerine ilişkin rehber dokümanlara uyulmasına dikkat çekecek. Tüm iş yerleri, kurumlar, AVM’ler eskinin aksine bir anda açılmayacak.

Kapanma sürecinde izlenen kademeli yöntem açılmada da izlenecek. Açılmada haziranda 30 milyon doz BioNTech aşısının gelinceye kadar kontrol elden bırakılmayacak. Aşıların gelmesi ile aşılama hız kazanacak. Böylece normalleşme ile aşılama paralel ilerleyecek.Kademeli esnemede ilk olarak okulların seyrekleştirilmiş açılması, insan sirkülasyonunun daha az olduğu yerlerin normalleşmesi, küçük esnaf ve işletmelerin belli kurallar dahilinde faaliyetine başlaması planlanıyor.

Havaların ısınması ile bahçeleri bulunan kafe ve restorantların, avukatlık, ütücü, berber, kuaför gibi yoğun müşterisi olmayan ve tekli müşterisi olan yerlerin ilk normalleşen yerler olacağı ifade ediliyor. Yaş kısıtlaması bulunan kişilere yönelik sokak yasakları da hafta sonlarından başlayarak kademeli hafifletilecek.Giyim, çanta, süs eşyası ve züccaciye gibi ürünler satılan yerlere metrekareye düşecek insan sayısı dikkate alınarak izin verilecek.

Nikah salonlarının azami yüzde 25 kapasitesinin aşılmaması şartlarına uyarak kademeli açılması da beklentiler arasında.Cami ve mescitlerde benzer kurallar çerçevesinde cemaatle namaz kılınmaya başlanacak ve vaaz irşat hizmetlerine başlanacak. Kalabalığın yoğun olduğu AVM ve benzeri yerlerin ise en az 10 günlük kademeli esnemenin sonuçları görüldükten sonra yüzde 50 kapasite ile açılacağı belirtiliyor.