2023 asgari ücretinin belirlenmesi için süreç başlıyor. Yeni asgari ücret zammı için ilk adım hükümetten geldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yeni asgari ücret için araştırma başlattı.

Bakanlık, Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanmadan önce işçilerin, işverenlerin ve kamuoyunun beklentilerini tespit etmek üzere çalışma yapacak. 2023 yılında geçerli olacak yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında, Türkiye genelindeki küçük, orta ve büyük ölçekli işletmeleri de kapsayacak bu araştırmada asgari ücret beklentileri tespit edilerek değerlendirilecek. 2023 yılı asgari ücret belirleme çalışmaları çerçevesinde derlenen anket sonuçlarının, Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplantısında kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor. Gözler yeni asgari ücrete yönelik yapılacak açıklamalara çevrilirken Yeni yılda geçerli olacak asgari ücret için Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda hükümet ile işçi ve işveren temsilcilerinin bir araya geleceği tarih belli oldu.

Cumhurbaşkanlığı Kabinesinin ardından gazetecilerin çalışma hayatındaki başlıklarla ilgili sorularını yanıtlayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, asgari ücret ile ilgili açıklamasında şunları söyledi:“Asgari ücret benim veya herhangi birisinin açıklayacağı bir konu değil. Asgari Ücret Tespit Komisyonunu Aralık ayında toplayacağım, orada hepsini konuşacağız. Bunların hepsi komisyonda konuşulacak konulardır.”

Asgari ücret zammı ile ilgili tahminler gelmeye devam ediyor. Yüzde 40'lık zam durumunda asgari ücret 5.500 liradan 7.700 liraya, yüzde 50'lik artış durumunda da 8.250 liraya çıkacak. Sabah Gazetesi’nden Hazal Ateş, beklentilerin 8 bin liranın altında olmayacağı yönünde olduğunu yazdı. Bakanlık, emekli ve çalışanların ocak zammına ilişkin hazırlık ve hesaplamalara başladı. Dar gelirlilere enflasyonun üzerinde bir artış verilmesi için hazırlık yapılıyor.

Temmuz ayında yapılan ara zamdan sonra net asgari ücret 5 bin 500 lira olmuştu. Yeni yıl zammında son 6 aylık enflasyon oranı belirleyici olacak. Bakanlığın teklifi üzerine Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanıp yeni asgari ücreti her zaman, ister yıllık ister aylık belirleyebilir. Ücret belirlenirken ülkenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durum, ücretliler geçinme indeksleri, geçim şartlarını da göz önünde bulunduruluyor. Asgari ücretin ödenmesinde işveren tarafından işçiye ödenen ek ücretler ve sosyal yardımlar dikkate alınmıyor.

Asgari ücretin artması maaş alan pek çok kesimi de etkilerken, bazı kalemlerde de önemli, değişikliklere neden olacak. Bunlar, işsizlik maaşı, askerlik ve doğum borçlanması, genel sağlık sigortası primleri, 65 yaş üstü aylıkları, engelli aylığı, isteğe bağlı sigorta primleri, staj ücretleri, asgari ücretlilerin rapor ücretleri ve Bireysel Emeklilik kesintilerinde farklılıklar oluşacak.

2023 asgari ücret maaşına yapılacak zam 65 yaş aylığına yapılacak zammı da değiştirecek. Temmuz ayında asgari ücrete yapılan zam sonrası yaşlılık maaşı da artmıştı. Ocak ayında 1.296 TL olan 65 yaş aylığı Temmuz ayında 1.684 TL’ye yükselmişti.

Yeni asgari ücretten etkilenen kalemlerin başında gelen işsizlik ödeneğinde sigortalının son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınıyor.İşsizlik ödeneğinin alt sınırı asgari ücretin yüzde 40'ı, üst sınırı ise asgari ücretin yüzde 80'i olarak hesaplanıyor. Temmuz ayı ile birlikte asgari ücretle işsizlik ödeneğinin en düşüğü 2 bin 588 lira, en yükseği ise 5 bin 176 lira şeklinde uygulanıyordu.

2022 yılı ilk 6 ayı için yüzde 40-69 oranlarında engelliliği bulunanlar için engelli aylığı 865 lira, yüzde 70 ve üzerinde engellilik oranı olanlar için ise engelli aylığı 1298 lira, engelli yakını aylığı da 865 lira olarak belirlenmişti.Temmuz asgari ücret zammıyla yüzde 40-69 oranlarında engelliliği bulunanlar için engelli aylığı 1124 lira, yüzde 70 ve üzerinde engellilik oranı olanlar için ise engelli aylığı 1687 lira, engelli yakını aylığı da 1124 lira olarak belirlendi. 2023 asgari ücret zammı engelli maaşlarını da arttıracak.

Asgari ücretli bir çalışan, bir yıllık çalışmasının karşılığında brüt asgari ücret tutarında kıdem tazminatı hak ederken yeni asgari ücretle çalışanın yıllık kıdem tazminatı temmuz ayında 6 bin 471 liraya yükselmişti. Yeni asgari ücret ile birlikte kıdem tazminatında da artış olacak.

Yeni asgari ücret artışı GSS primlerini de etkileyecek. Temmuz ayındaki son zamla birlikte hastanelerden ve sağlık kuruluşlarından yararlanmak için brüt asgari ücretin yüzde 3'üne karşılık gelen 194 lira 13 kuruşun ödenmesi gerekiyor. Bu rakamın ödenmesiyle kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler de sağlık hizmetinden yararlanacak. Gelir testine gidilip hanedekilerin kişi başı gelirinin brüt asgari ücretin üçte birinden yani 2 bin 157 liradan az hesaplanması durumunda ise GSS primleri devlet tarafından karşılanacak. 2023 asgari ücret ile birlikte GSS primine de zam gelecek.

Staj yapan lise ve üniversite öğrencilerine ödenen staj ücreti de yeni asgari ücretle yükselecek. Bu rakam 20'den az çalışanı olan iş yerlerinde 825 lira, 20 ve üzeri çalışanı olan iş yerlerinde 1650 lira olarak uygulanıyordu.

Yeni asgari ücret rakamıyla askerlik ve doğum borçlanması primleri de değişiyor. Hem doğum hem de askerlik borçlanması, asgari ücrete göre belirleniyor ve her yıl asgari ücretteki değişikliğe göre borçlanma miktarı da artıyor. Borçlanma karşılığında ödenecek en düşük tutar; brüt asgari ücretin yüzde 32’si, en yüksek tutar da asgari ücretin yüzde 32’sinin 7.5 katı. 2022 yılı temmuz ayında yapılan düzenleme ile asgari ücret brüt 6.471, net 5.500 olarak belirlendi.

2023 asgari ücreti ile birlikte isteğe bağlı sigorta primleri, asgari ücretlilerin rapor ücretlerinin de aralarında olduğu birçok kalemin rakamları da değişecek.