‘Yaştandır’ deyip geçmeyin! Gece sık tuvalete kalkmak hangi sağlık sorunlarının habercisi? Gece sık tuvalete kalkmak yaşlılığın kaderi mi? Uzmanından kritik uyarılar

Gece uykudan uyanarak tuvalete gitmek pek çok kişinin yaşadığı ancak genellikle "yaşlılık" veya "gün içinde çok su içmek" gerekçesiyle ihmal ettiği bir durum. Uzmanlar ise bu durumun her zaman masum olmadığını vurguluyor.

Dr. Öğr. Üyesi Bayram Doğan, gece idrara kalkma alışkanlığının (noktüri) sınırlarını ve ardında yatan olası ciddi sağlık sorunları olduğunu vurgulayarak olası sorunların önelenebilmesi için öncden harekete geçilmesi gerektiğinin hayati önemini aktardı.

Yetişkin bir bireyin gece uykusunda 1 kez tuvalete kalkmasının, özellikle yatmadan hemen önce sıvı tüketildiyse normal kabul edilebileceğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Bayram Doğan, şu bilgileri aktardı:

"Gece 2 veya daha fazla kez idrara kalkmak normal değildir ve mutlaka araştırılması gereken bir durumdur."

Erkeklerde gece sık idrara çıkma şikayetinin hemen prostata bağlandığını ancak nedenlerin yaşa ve ek hastalıklara göre değişiklik gösterdiğini vurgulayan Doğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH): İleri yaş erkeklerde idrar yolunu sıkıştırdığı için mesanenin tam boşalmasını engeller ve gece sık uyanmaya neden olur.

Diyabet (Şeker Hastalığı): Kandaki yüksek şeker, böbreklerin daha fazla idrar üretmesine yol açar. Hem gündüz hem gece aşırı idrara çıkma ve susuzluk hissi diyabetin en tipik ilk belirtilerindendir.

Diğer Tetikleyiciler: Aşırı aktif mesane sendromu, yatmadan hemen önce yüksek miktarda çay, kahve veya alkol tüketimi, bazı böbrek hastalıkları, yaşlanmanın kendisi, sırt üstü yatma, gece salınan hormonlar ve uyku apnesi de gece idrar yapımında artışa neden olabilmektedir.

Yalnızca gece idrara çıkma şikâyetine bakarak bunun prostat mı yoksa diyabet mi olduğunu kesin olarak söylemenin mümkün olmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Bayram Doğan, iki durum arasındaki ayırt edici ipuçlarına dikkat çekti:

Prostat kaynaklı şikâyetlerde: Genellikle idrar akımında zayıflama, idrarı başlatmakta zorlanma, kesik kesik idrar yapma, idrar yaptıktan sonra tam boşaltamama hissi ve sıkışma gibi işeme ile ilgili belirtiler ön plandadır.

Diyabette ise, sık idrara çıkmaya çoğunlukla belirgin susama, fazla miktarda idrar yapma ve ağız kuruluğu eşlik eder. Özellikle gece idrara çıkma yeni başlamışsa ve kişi normalden fazla su içmeye başladıysa kan şekeri mutlaka değerlendirilmelidir.

Doğan, bir erkekte hem prostat büyümesi hem de diyabetin aynı anda bulunabileceğine dikkat çekerek, "Sadece şikâyetin şekline bakarak karar vermek yerine hastanın öyküsü, fizik muayenesi ve gerektiğinde kan şekeri, idrar tahlili ve ürolojik değerlendirmesi birlikte yapılmalıdır" dedi.

Toplumda en sık yapılan hatalardan birinin gece tuvalete kalkmayı yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu olarak görüp kanıksamak olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Bayram Doğan, şu önemli çağrıda bulundu:

"Yaşlandıkça fizyolojik değişimle beraber gece idrara çıkma görülebilir ancak 'Yaştandır' deyip geçilmemelidir! Gece 1 kez kalkmak yaşlı bireylerde tolere edilebilir bir durum kabul edilse de, 2 ve üzeri uyanma asla 'yaşlılığın doğal bir parçası' olarak geçiştirilmemelidir. Şikâyet belirginse veya giderek artıyorsa, altında yatan nedeni mutlaka araştırmak gerekir."

Gece idrara kalkmanın tek başına bir uyarıcı olduğunu belirten Dr. Doğan, bazı ek belirtilerin durumun aciliyetini artırdığını vurgulayarak şu sıralamayı yaptı:

İdrarda kan görülmesi (hematüri)

İdrar yaparken ağrı, sızı veya yanma hissi



Aniden sıkışma hissi veya idrar kaçırma

İdrar debisinin zayıflaması veya kesik kesik işeme şikayetleri

Aşırı susama ve ağız kuruluğu

Ateş, titreme, halsizlik gibi enfeksiyon belirtileri

Bu gibi ek şikayetlerin varlığında vakit kaybetmeden en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğinin altını çiziyor.