Ukrayna - Rusya geriliminde son dakika gelişmeleri yaşanıyor. Aylardır devam eden ve son günlerde giderek tırmanan gerilimde peş peşe açıklamalar geliyor. Bölgeden gelen fotoğraflar da sıcak çatışma için tarafların hazır beklediğinin kanıtı nitelediğinde. Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan flaş 'savaş' açıklaması yapıldı. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, "Batı, Ukrayna'da yarın savaş olacak izlenimi veriyor. Bu doğru değil" dedi. ABD Genelkurmay Başkanı Milley, Rusya'nın Ukrayna sınırındaki askeri yığınağının yakın zamanda benzerini görmediklerini, durumun Soğuk Savaş dönemindeki gibi olduğunu söyledi. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, 'NATO olarak siyasi diyaloga girmeye hazırız. Ancak Rusya silahlı çatışmayı seçerse de yanıt vermeye hazırız. Yani her iki seçeneğe de hazırız. En iyisi için çok çalışıyoruz' dedi. Öte yandan Uzmanlar Ukrayna'nın işgalinin küresel tedarikte fiyatların yükselmesine ve cephe hatlarından uzakta bir kargaşaya da neden olabileceğini belirtti. İşte Ukrayna-Rusya gerilimde son gelişmeler...
Rusya ve Ukrayna arasında son dönemde yaşanan gerilim tüm dünyanın gözü kulağını bölgeye çevirirken, Rusya’dan olası bir ‘savaş’ ihtimali ile ilgili açıklama geldi.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, “Ukrayna'yla savaş olmayacak” dedi. Lavrov, Rusya’nın savaş istemediğini vurgularken, “Ancak çıkarlarımızın göz ardı edilmesine izin vermeyeceğiz.” ifadelerinde bulundu.
Lavrov, ABD ve NATO’nun güvenlik önerilerine nasıl yanıt vereceklerine Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in karar vereceğini söylerken, ‘ABD’nin teklifi NATO’nunkinden daha iyi” ifadelerinde bulundu.
ABD Başkanı Joe Biden'ın Rusya'nın Ukrayna'yı şubat ayında işgal edebileceği uyarısında bulunduğu bildirildi.
BBC'nin haberine göre, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Emily Horne, yaptığı açıklamada, Biden'ın Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yaptığı telefon görüşmesinde, "Rusya'nın Ukrayna'yı gelecek ay işgal edebileceğine dair açık bir ihtimal var." dediğini paylaştı.
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ülkesinde savaş olacakmış hissiyatı oluşturulduğuna dikkat çekerek, "Bugün eskisinden daha fazla bir gerilim görmüyoruz. Evet asker sayısı arttı ama 2021 yılında Rusya’nın askeri tatbikatlarında bahsetmiştim. Medyadan gelen his şu ki sanki savaş var, sokaklarda askerler yürüyor, seferberlikle insanlar bir yerlere gidiyor.
Bu doğru değil. Paniğe ihtiyacımız yok" dedi. Bu gibi söylemlerin ülke ekonomisine de zarar verdiğini ifade eden Zelenskiy, "Batı, Ukrayna'da yarın savaş olacak izlenimi veriyor. Bu doğru değil. Savaş söylemleri büyük panik oluşturuyor. Ukrayna ekonomisi bu söylemlerden zarar görüyor. Ukrayna ekonomisini istikrara kavuşturmak için 4-5 milyar dolara ihtiyaç var" ifadelerini kullandı.
Bir muhabirin Rusya’ya yönelik yaptırım tehdidi hakkındaki soruya cevap veren Zelenskiy, Rusya'ya yönelik yaptırım tehdidinin Ukrayna’yı korumak için değil, Avrupa Birliği'ni (AB) korumak için tasarlandığını ifade ederek, "Bu yaptırımlar ülkemize yardım için tasarlanmamıştır, bu Avrupa Birliği'ne yönelik tam teşekküllü saldırganlığı durdurmak içindir" dedi.
Ukrayna'nın NATO’ya katılma ihtimalini değerlendiren Zelenskiy, Ukrayna ordusuyla ilgili de cesur sözler sarf ederek, "Ukrayna'nın, NATO'ya katılımı konusu Ukrayna'ya bağlı değil. Batı, Ukrayna'nın, NATO'ya katılımını açıkça ilan etmeli.
Ukrayna, NATO'ya katılsa da katılmasa da ordumuzu geliştireceğiz. Güçlü bir ordumuz var ordumuza güveniyoruz. Eğer NATO düzeyinde bir ordudan bahsediyorsak kesinlikle bu seviyenin altında değiliz" dedi.
ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Mark Milley Rusya’nın Ukrayna sınırındaki askeri yığınağı hakkında, “Yakın tarihte gördüğümüz her şeyden daha büyük bir ölçekte ve kapsamda. Bence bu büyüklükte bir şey görmek için Soğuk Savaş günlerine geri dönmeniz gerekiyor” dedi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Amerika merkezli düşünce kuruluşu Atlantic Councildeki programda Rusya-Ukrayna krizine ilişkin açıklama yaptı.
Stoltenberg, NATOnun Rusyayla diyalog ve politik çözüme dayalı iş birliğine açık olduğunu ancak NATOnun çatışma ihtimaline de hazırlıklı olduğunu belirtti. Ciddi ekonomik yaptırımlar konusunda uyarısını yineleyen Stoltenberg, Rusya bir kez daha askeri güç kullanmaya karar vermediği sürece zamanımız var.
Rus planları hakkında kesinlik yok ve belki de nihai bir karar vermediler. NATO olarak siyasi diyaloga girmeye hazırız. Ancak Rusya silahlı çatışmayı seçerse de yanıt vermeye hazırız. Yani her iki seçeneğe de hazırız. En iyisi için çok çalışıyoruz diye konuştu.
NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putinin, NATOnun yeteneklerinin ve yeterliliklerinin farkında olduğunu ve bunu ciddiye aldığını ifade ederek, Başkan Putin ve Rusya’nın, tüm müttefikleri koruma ve savunma yeteneğimiz söz konusu olduğunda NATO’yu çok ciddiye aldığından eminim. Ukrayna söz konusu olduğunda, Rusya’nın ciddi bir bedel ödemek zorunda kalacağını anladığına kesinlikle eminim.
Çünkü 2014’te Ukrayna’ya karşı güç kullanmalarından sonra Rusya’ya ağır yaptırımlar uyguladık. Ukrayna’ya destek verdik, bunu hızlandırdık ve ittifakın doğusundaki varlığımızı artırdık. Yani Rusya sınırlarında daha az NATO istese de tam tersini başardılar. Ukrayna’ya karşı yeniden güç kullanırlarsa, sınırlarında daha da fazla NATO elde edecekler. Yani bu elbette Rusya için bir bedel dedi.
Öte yandan uzmanlar Ukrayna'nın işgalinin küresel tedarikte fiyatların yükselmesine ve cephe hatlarından uzakta bir kargaşaya da neden olabileceğini belirtti.
Yüz binden fazla Rus askeri, savaş tehdidini etkisiz hale getirmek için yürütülen yoğun diplomatik çabalarına rağmen Ukrayna sınırındaki bekleyişlerini sürdürüyor. Uzmanlara göre, Rusya ve Ukrayna arasında gerilim düşürülüp, barış sağlanamazsa en büyük bedeli Ukraynalılar ödeyecek gibi görünüyor.
Ancak en kötü senaryoda, dünyanın en büyük tahıl ihracatçılarından biri olan Ukrayna'ya yönelik büyük bir Rus işgalinin maliyeti tüm dünyaya yansıyabilir, zaten artan gıda fiyatlarını yükseltebilir ve Doğu Avrupa'nın çok ötesinde kargaşa riskini artırabilir.
Gerilimler arttıkça, özellikle Batı Avrupa ve Çin'e, önemli bir tarımsal mal, metal ve yakıt ihracatçısı olan Rusya'ya yönelik katı Batı yaptırımlarının küresel etkisinin ne olacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
Kriz, ek yaptırımları tetikleyecek kadar kötüleşirse, doğal gaz gibi ürünler ile nikel, bakır, platin gibi, arabalardan uzay araçlarına kadar her şeyin üretimde kullanılan metaller için piyasaları daraltarak fiyatların artmasına ve küresel tedarik zinciri sorunlarının kötüleşmesine neden olabilir.
Ancak büyük bir Rus saldırısı, dünyanın dördüncü en büyük buğday ve mısır tedarikçisi olan Ukrayna'dan mal akışını da engelleyecek. Ukrayna ihracatında önemli bir aksama, özellikle Rusya'nın tahıl ihracatındaki daha büyük aksama ile birleştiğinde, birçok ülkede on yıllardır kritik durumda olan küresel bir enflasyon döngüsüne katkıda bulunabilir.