Adana'da ortaokul öğrencisiyken sınavlar yerine futbol maçına gidince babasının yanına çırak olarak alıp, meslek sahibi yaptığı kentin son kalaycılarından Hulusi Develi (67), yetiştirecek çırak bulamadıklarını söyledi. Liseyi dışarıdan bitirip, üniversiteyi de açık öğretimden işletme bölümünü tamamlayarak 53 yaşında mezun olan Develi, teknolojinin gelişmesi ve alüminyum ürünlerin artması nedeniyle bakır ürünlerin daha az tercih edildiğini belirterek, “Acilen usta yetiştirmemiz gerekiyor. Meslek yok olacak" dedi.
Bir dönem babadan oğula geçen kalaycılık, teknolojinin gelişmesiyle, kaybolmaya yüz tutmuş meslekler arasında yer alıyor. Mesleğini babasından öğrenen Adanalı Hulusi Develi de (67) kentte kalan son iki kalaycıdan biri olarak çalışmalarını Seyhan ilçesi Karasoku Mahallesi'nde tarihi Büyüksaat'in arka tarafında yer alan Kazancılar Çarşısı'ndaki 15 metrekarelik dükkanında sürdürüyor.
Develi, sınavlarına gitmeyip maça gittiği için babasının yanına çırak olarak almasıyla kalaycılığa başladığını anlattı. Uzun yıllar çıraklık yaptıktan sonra babasının 'Bu işi bırakma' demesi üzerine kalaycılığa devam eden Develi, usta olduğunu dile getirdi. 55 yıldır mesleğini sürdüren Hulusi Develi, eskiyip yıpranan bakır eşyaları kalaylayarak yenilediğini ve çocuklarını bu meslek sayesinde okuttuğunu söyledi. Kozan ilçesinde yaşadığını ifade eden Develi, her gün 80 kilometre yol katederek iş yerine gelip, gittiğini aktardı.
Mesleğe başlama hikayesini anlatan Hulusi Develi, “Biz 10 kardeşiz. 9 kardeşimin hepsi memur, ben babamın mesleğini seçtim. Ortaokul öğrencisiyken, derslerimden tekrara kaldım. Babam beni sınavlara gönderdi, ben de sınava girmeyip tutkuyla bağlı olduğum Adanaspor’un maçına gittim. Döndüğümde babam bana sınavlarımın nasıl geçtiğini sordu. ‘İyi geçti baba’ dedim fakat yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
Babam sınavlara girmeyip maça gittiğimi öğrendi. ‘Yarın dükkana gelip, kalaycı olacaksın oğlum’ dedi. O günden beri 55 yıl geçti. Baba mesleği olan kalaycılığı yapıyorum. Her gün 80 kilometre yol giderek dükkanıma geliyorum. Çocukken okula devam etmeyip, kalaycı olduğum için okuma hevesi içimde ukde olarak kaldı. Liseyi dışarıdan bitirip, üniversiteyi de açık öğretimden işletme bölümünü tamamlayıp mezun olarak bu isteğimi tatmin ettim. Okumak insana donanım katıyor. Okumanın yaşı yok; ben 53 yaşında üniversite diploması aldım” dedi.
Ailede bu mesleği sürdüren 4’üncü kuşak olduğunu vurgulayan Develi, "5'inci kuşak olarak da oğlumu yetiştirdim fakat o şu anda biraz rahatsız olduğu için çalışmıyor. İnsanlar soruyor, ‘Sana bir şey olsa ne olacak? Bakırlarımızı kim kalaylayacak?’ diye. İş başa düşerse sabahtan akşama kadar usta yetiştiririz. Birkaç yıl önce Bakanımız Jülide Sarıeroğlu, kalaycı çırakları yetiştirmemiz için halk eğitim merkezleriyle görüşerek bir kurs programı hazırladı fakat tam o anda koronavirüs pandemisi başladı ve devamını getiremedik. Bu projeyi başlatmak için tekrar yardımcı olurlarsa çok sevinirim.
Türkiye’de neredeyse kalaycı ustası kalmadı, halk eğitim merkezleriyle görüşerek acilen usta yetiştirmemiz gerekiyor. Kahramanmaraş’ta, Gaziantep’te bakır cezveler ve kaplar üretiliyor. Bunların kalaylanması lazım, kim kalaylayacak? Derhal usta yetiştirmemiz lazım. Şu ana kadar 300’ün üzerinde çırak yetiştirdim fakat hiçbiri mesleği yapmıyor. İmamoğlu, Aladağ, Karaisalı, Karataş, Ceyhan, Kadirli ve Osmaniye olmak üzere çevrede hiç kalaycı yok. Bu bölgelerin kalaylarının hepsini ben yapıyorum. Teknolojinin ilerlemesiyle ve alüminyum kullanımının artmasıyla kalaycılık geri planda kalmaya başlamıştır. İnsanlar artık bakır ürünleri daha az tercih ediyor. Meslek yok olacak” diye konuştu.
Yakın zamanda hayatını kaybeden sanatçı Ferdi Tayfur’un bir hayranı olduğunu ifade eden Hulusi Develi, “Kalay yaparken çoğu zaman Ferdi Tayfur’un şarkılarını söyler ve dinlerim. Çok seviyorum onu, o rahmetli olunca içimden bir parça söküldü. Nasip olursa yazın mezarını ziyaret edeceğim. Onun şarkılarıyla büyüdük, yıllarca da dinlemeye devam edilecek" ifadelerini kullandı.