SÜRESİZ NAFAKA KALKTI MI? AYM kararı Resmî Gazete'de! Süresiz nafaka ne zaman kalkacak?

Türkiye'de uzun süredir tartışılan süresiz nafaka konusunda yeni bir gelişme yaşandı. Anayasa Mahkemesinin (AYM) 4 Haziran 2026 tarihinde aldığı iptal kararının gerekçesi, 30 Eylül Çarşamba günü Resmî Gazete'de yayımlandı.

Antalya 12. Aile Mahkemesinin başvurusu üzerine yapılan incelemede, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan ve boşanma sonrasında süresiz yoksulluk nafakası talep edilmesini sağlayan düzenleme ele alındı.

AYM, söz konusu maddedeki "süresiz olarak" ibaresini oy çokluğuyla iptal etti. İptal hükmünün yürürlüğe gireceği tarih de Resmî Gazete'de yayımlanan kararla netleşti.

Süresiz nafaka kalktı mı? AYM hangi kararı verdi?

Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesinin birinci fıkrasındaki "süresiz olarak" ifadesini Anayasa'nın 2, 5 ve 17. maddelerine aykırı bularak iptal etti.

Mevcut düzenlemeye göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması şartıyla, karşı tarafın mali gücü oranında süresiz nafaka talep edebiliyordu.

AYM'nin iptal kararı, bu hükümdeki süre sınırlaması bulunmayan nafaka talebine ilişkin ifadeyi kapsıyor. Boşanma sonrasında ekonomik bakımdan güçlük yaşayacak eşin yoksulluk nafakası talep etme hakkı ise tamamen ortadan kaldırılmış değil.

Yüksek Mahkeme, iptal hükmünün hemen uygulanması yerine kanun koyucuya yeni düzenleme yapılabilmesi için 9 aylık süre tanıdı.

Süresiz nafaka ne zaman kalkacak? Tarih belli oldu

30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan AYM kararına göre süresiz nafakaya ilişkin iptal hükmü, yayımlandığı tarihten itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Buna göre iptal kararının yürürlük tarihi 30 Haziran 2027 olacak.

Anayasa Mahkemesi, söz konusu ifadenin derhal yürürlükten kaldırılması durumunda ortaya çıkabilecek hukuki boşluğu dikkate alarak yürürlük tarihini erteledi.

Bu süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisinin yoksulluk nafakasının süresine ve uygulanma koşullarına ilişkin yeni bir kanuni düzenleme yapması bekleniyor.

AYM süresiz nafakayı neden iptal etti?

Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararında, boşanma sonrasında ekonomik açıdan güç durumda kalan eşin korunması ile nafaka ödemekle yükümlü olan tarafın hakları arasında makul bir denge kurulması gerektiği üzerinde duruldu.

Yüksek Mahkeme, mevcut kanun hükmünün nafaka süresinin belirlenmesinde hâkime yeterli takdir alanı tanımadığını değerlendirdi.

Kararda, nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya yoksulluğunun ortadan kalkması gibi kanunda belirtilen koşullar gerçekleşmediği sürece, nafaka yükümlülüğünün kişinin yaşamı boyunca devam edebileceğine dikkat çekildi.

AYM'ye göre nafakanın süresi değerlendirilirken tarafların evlilik süresi, yaşı, eğitim durumu, sağlığı, ekonomik koşulları ve nafaka alan kişinin kendi geçimini sağlayabilme imkânı gibi unsurların dikkate alınması gerekiyor. 

Mahkeme ayrıca somut olayın özelliklerine göre yaşam boyunca nafaka ödenmesini gerektiren durumların da bulunabileceğine işaret etti.

İptal kararı, bu değerlendirmeler doğrultusunda oy çokluğuyla alındı.

Mevcut nafaka ödemeleri ne olacak?

AYM kararının ardından en çok merak edilen konulardan biri de hâlihazırda nafaka ödeyen veya nafaka alan kişilerin durumuna ilişkin oldu.İptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe gireceğinden, mevcut nafaka kararları 30 Eylül 2026 itibarıyla kendiliğinden sona ermiyor. Nafaka yükümlülükleri, yürürlükteki mevzuat ve mahkeme kararları çerçevesinde devam ediyor.

Türk Medeni Kanunu'nun 176. maddesi, nafakanın hangi durumlarda kaldırılabileceğini veya değiştirilebileceğini düzenliyor.

Buna göre irat biçiminde ödenmesine karar verilen yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden sona eriyor.

Alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde ise mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor. 

Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafaka miktarının artırılması ya da azaltılması da mümkün. 

30 Haziran 2027 sonrasında mevcut nafaka kararlarına ilişkin uygulamanın nasıl şekilleneceğinde ise bu süreçte yapılacak yeni yasal düzenleme belirleyici olacak.

Süresiz nafaka yerine süreli nafaka mı gelecek?

Anayasa Mahkemesinin kararında bütün boşanmalar için geçerli olacak 3, 5 veya 10 yıl gibi sabit bir nafaka süresi belirlenmedi.

Gerekçeli kararda, nafaka süresinin somut olayın koşullarına göre değerlendirilmesine imkân sağlayan bir yasal çerçeve oluşturulması gerektiği üzerinde duruluyor.

Yeni düzenlemede evliliğin süresi, eşlerin ekonomik durumları, yaşları, sağlık koşulları ve çalışma imkânları gibi ölçütlerin nasıl ele alınacağı ise yasama sürecinde netleşecek.

Yüksek Mahkemenin kararı, 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek iptal hükmü öncesinde yoksulluk nafakasına ilişkin yeni bir düzenleme yapılması için dokuz aylık bir geçiş dönemi başlatmış oldu.