Milyonlarca çalışan için bir güvence olan kıdem tazminatını almanın yolları yasalarımızda tarif ediliyor. 1475 sayılı yasanın 14. maddesine göre işten kendi istek ve kusuru dışında çıkartılanlar her yıl için bir brüt maaş olmak üzere tazminata hak kazanıyor.

Tazminat alabilmek için son işyerinde en az 1 yıl çalışmış olma şartı da bulunuyor. Aynı yasa maddesinde istifa ederek tazminat almanın istisnaları da sıralanıyor.

Buna göre emeklilik, askerlik, kadınlar için evlilik, emeklilik için yaş dışındaki şartları tamamlamak ve haklı fesih gibi durumlarda istifa da tazminat kazandırıyor.

Milyonlarca çalışan kıdem tazminatını merak ediyor, tazminat almanın yolları yasada tarif ediliyor. Bazı durumlarda istifa da tazminat getiriyor. Peki tazminat artırılabilir mi? Yüksek tazminat almak için ne yapılması gerekir? Yeni Asır'dan Faruk Erdem konun detaylarını yazdı.

Yasalarımız kıdem tazminatının hesabında son brüt maaşın kullanılacağını ve hesaplamanın da her yıl için bir brüt maaş olarak yapılacağını belirliyor. Ancak bu hesaplamada bazı püf noktalarına dikkat edildiğinde kıdem tazminatınız önemli ölçüde artıyor.

Tazminat hesaplanırken esas alınan son brüt ücret, alacağınız parayı da belirliyor. O yüzden bu brüt maaşınızın hesabının iyi yapılması gerekiyor. Çünkü brüt maaşınızı artırmak mümkün. Yıl içinde nakit olarak ve düzenli ödenen her ücret tazminat hesaplanırken dikkate alınıyor. Bunlar da çalışanın tazminatını artırıcı rol oynuyor.

Bu düzenli ödemeler brüt maaşa ekleniyor ve buna giydirilmiş brüt ücret deniliyor. Giydirilmiş brüt ücrete girecek ödemelerin düzenli olması büyük önem taşıyor.

Örneğin bir çalışanın brüt maaşı 10 bin lira. Bu çalışan her ay 2000 lira da prim alıyorsa, 10 yılın sonunda alacağı tazminat 100 bin lira değil 120 bin lira olacak. Bu hakkını kullanmasa bu işçi 20 bin lira daha az tazminat alabilir.

Brüt maaşa düzenli olarak ödenen paralar dahil ediliyor ve giydirilmiş brüt ücret ortaya çıkıyor. Bu ödemelerden bazıları şöyle:

1-Yemek yardımı

2 - Kasa tazminatı

3 - Gıda yardımı

4 - Yakacak yardımı

5 - Eğitim yardımı

6 - Konut yardımı

7 - Giyecek yardımı

8 - Erzak yardımı

9 - Sosyal yardım niteliğindeki -ayakkabı ya da bedeli

10 - Unvan tazminatı

11 - Aile yardımı

12 - Çocuk zammı

13 - Temettü

14 - Havlu ve sabun yardımı

15 - Taşıt yardımı

16 - Yıpranma tazminatı

17 - Nitelik zammı

18 - Sağlık yardımı

19 - Mali sorumluluk tazminatı

20 - Bayram harçlığı

21 - Lojman tahsisi

22 - Aydınlatma, yakıt, su bedeli

23 - Teşvik primi

24 - Devamlı ödenen primler.

Aşağıdaki ödemeler ise düzenli olmadıkları için tazminata eklenmiyor:

1 - Yıllık izin ücreti

2 - Evlenme yardımı

3 - Hafta tatil ücreti

4 - Bayram harçlığı

5 - Hastalık yardımı

6 - Genel tatil ücreti

7 - Doğum yardımı

8 - Ölüm yardımı

9 - İzin harçlığı

10 - Teşvik ikramiyesi ve primleri

11 - Devamlılık göstermeyen primler

12 - Seyahat primleri

13 - Fazla çalışma ücreti

14 - İş arama yardımı

15 - Harcırah

16 - Bir defalık ikramiyeler.

Giydirilmiş brüt ücret yanında gerçek maaşınızın bordroya yansıtılması yani SGK'ya bildirilen prime esas kazancın gerçek maaşınız olması da önemli. Eğer maaşınız yüksek ama SGK'ya asgari ücretten bildiriliyorsa tazminatınız da asgari ücretten hesaplanacaktır.

Bu durum sadece tazminatı değil ileride alacağınız emekli maaşının da yüksek olmasını engelleyecektir.Bu yüzden SGK'ya bildirilen resmi maaşınızın gerçek rakam olmasını sağlayın.

Böylece kıdem tazminatı hesaplanırken bu rakam üzerinden hesaplama yapılacaktır. Kıdem tazminatı para olarak verilirken damga vergisi dışında kesinti yapılamıyor. Ayrıca işçinin onayı olmadan taksite de bölünemiyor.