Son günlerde vatandaşların en çok konuştuğu konuların başında rekor üstüne rekor kıran sıcaklıklar geliyor. Çalışanlar mesai saatlerinde zor anlar yaşıyor. Dinlenmek için evlerine çekilenler ise boğucu havanın etkisiyle düzgün uyuyamıyor. Tüm dünya El Nino etkisi altındayken Türkiye’de de Sıcak Hava dalgaları hayatımızın merkezinden gitmiyor.

Durum böyle olunca tüketiciler de kendilerini bir nebze olsun rahatlatmak için klimalara, hava soğutuculara ve vantilatörlere gözünü dikti. Özellikle bu hafta sonu internet üzerinden alışveriş yapmak isteyen çoğu tüketici ‘stok yok’ uyarısı ile karşılaştı.

Bunun üzerine çarşıya inip beyaz eşya bayilerini gezenlere de satıcılardan benzer bir yanıt geldi: “Maalesef hava soğutucu kalmadı. Geçtiğimiz hafta hepsi tükendi. Bağlantılı ürünler olduğu için yerine hemen yenisini koyamadık. Biz de yeni ürün bekliyoruz.

Klima isterseniz en kısa sürede bağlamaya çalışırız ancak servislerde biraz yoğunluk var.” Klimalara göre oldukça ucuz olan hava soğutucular içerisindeki soğuk su haznesi sayesinde 1-2 saatlik serin hava üfleme performansına sahip. Suyun içindeki buz kalıpları yenilendikçe bu süre uzuyor.

Mayıs ve haziran ayının kısmen serin geçmesi nedeniyle bu yıl dengeli bir satış gerçekleşmesi yaşanmadığını anlatan İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği (İSKİD) Yönetim Kurulu Başkanı Ayk Serdar Didonyan, “Türkiye’nin iklimlendirme sektörü ciddi bir üretim kapasitesine sahip.

Ancak aşırı sıcak havalar talebin bir haftada toplanmasına neden oldu. Serin giden aylarda iklimlendirme cihazı ihtiyacını erteleyen tüketiciler aniden o taleple bayilere koşunca bir yoğunluk oluştu.

Oysa tüketiciler önceki aylarda harekete geçseydi böyle olmazdı. Tabi burada ekonomik şartlar da etkili oldu. Tüketiciler beklemek istedi” dedi.

Yoğunluğun en büyük nedenlerinden birinin de aşırı talep karşısında zorlanan servis hizmetleri olduğunu ifade eden Ayk Serdar Didonyan, “Üretim tarafında sıkıntı olmasa bile. Bir gün içerisinde firmalar tarafından verilecek servis hizmeti belli.

Ayrıca servis personelinin de ne kadar eve montaj yapacağı belli. O yüzden bir yavaşlama oldu” ifadelerini kullandı.

- Tüketicilerin son günlerde ilgi gösterdiği vantilatörler 600 liradan başlıyor, bazı ürünler 2 bin lirayı aşıyor. İçerisinde bir su haznesi bulunan ve buradaki soğuk su sayesinde ortamı serinleten hava soğutucuların ortalama fiyat etiketi 2 bin 500 lira seviyesinde. Klimalar ise 10 bin liradan başlıyor ve kapasitelerine göre 50-60 bin liraya kadar çıkıyor.

Tüketicilerin Klima seçerken mutlaka servisler tarafından yapılan keşif uygulamasını beklemesi gerektiğine vurgu yapan İSKİD Yönetim Kurulu Başkanı Ayk Serdar Didonyan şunları söyledi;

“Siz düşük kapasiteli bir klimayı ucuz diye alabilirsiniz ancak evinizin büyüklüğü, baktığı cephe buna uygun olmadığı için çok fazla enerji sarfıyatı olabilir ya da size daha düşük kapasiteli bir klima yetecekken siz yüksek kapasiteli bir cihaz alırsanız yine enerji maliyetiniz yüksek olabilir” dedi.

Didonyan, tüketicilerin iklimlendirme cihazlarını tercih ederken daha sürdürülebilir ve hava kalitesini koruyan ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi.

Öte yandan Artan sıcakların aşırı öfke, gerginlik ve strese neden olabileceğini belirten Psikiyatrist Uz. Dr. Gülnur Şen, “Sıcaklığa bağlı kendi sağlığının ya da sevdiklerinin sağlıklarının olumsuz etkileneceği kaygısı kişilerde stres düzeyini arttırarak ruhsal hastalıklara davetiye çıkarmaktadır” dedi.

Sıcak ve bunaltıcı havaların etkilerini göstermesinin ardından Özel Denizli Tekden Hastanesi Ruh ve Sinir Hastalıkları Merkezi’nden bir açıklama geldi. Yapılan araştırmalarda ısı artışının psikolojik etkileri olduğunu ortaya çıkardığını ifade eden Psikiyatrist Uz. Dr. Gülnur Şen, “Son yıllarda küresel ısınmanın da etkisiyle gerçekleşen mevsim kaymalarının da sonucu olarak hava sıcaklıklarındaki ani değişimler insanların ruh sağlıklarını da etkilemektedir. Literatüre bakıldığında Renee Lertzman’ın iklim değişikliği ile psikoloji arasındaki bağı eko-melankoli terimi ile kavramlaştırdığı görülmektedir. Sadece ülkemizde değil tüm dünyada sıcaklıkların ani artışına bağlı insanlarda çeşitli sağlık sorunları oluşuyor.

Bunlar; sıcaklık artışına bağlı ölümler, sıcaklığa bağlı kalp, dolaşım, damar, solunum yolları hastalıkları, sıcaklığa bağlı çıkan yangınlar sonucunda hava kirliliğinin oluşturduğu olumsuz akciğer rahatsızlıkları, sıcaklık ve kuraklıkla bağlantılı psikolojik rahatsızlıklar. Sıcaklık artışına bağlı oluşan kuraklık endişesi, orman yangını gibi felaketlerin gerçekleşme ihtimali korkusu, sıcaklığa bağlı kendi sağlığının ya da sevdiklerinin sağlıklarının olumsuz etkileneceği kaygısı kişilerde stres düzeyini arttırarak ruhsal hastalıklara davetiye çıkarmaktadır” dedi.

Kuraklık kaygısı ile gıda kaynakları için endişelenmenin insan psikolojisini olumsuz etkilediğini söyleyen Uz. Dr. Gülnur Şen, “Sıcaklık nedeniyle oluşan kuraklık kaygısıyla baş edememe sonucu oluşan sürekli hava durumunu takip etme, gıda kaynakları için endişelenme gibi durumların çiftçilerde direkt kentte yaşayanlarda da dolaylı olarak psikiyatrik başvuru oranını arttırdığı yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Özellikle stres bozukluğu, karmaşık keder, suçluluk, depresyon, anksiyete bozuklukları, somatik şikayetler, zayıf konsantrasyon, uyku güçlüğü, cinsel işlev bozukluğu, sosyal kaçınma, sinirlilik, intihar düşüncesinde artış ve uyuşturucu veya alkol alışkanlığı kişinin ruhsal haline göre değişebilen şekillerde oluşmaktadır.

Ayrıca gece olan sıcaklık artışına bağlı yaşanan uyku bozuklukları da gün içinde kişinin daha yorgun, stresli ve tahammülsüz olunmasına sebep olmaktayken bu durumun tam tersi de geçerlidir, yani gün içinde yaşanan sıcaklık artışına bağlı yaşanan stres de gece uyku bozukluğunu tetikleyebilmektedir.