Havaların ısınmasıyla birlikte deniz sezonu açıldı. Ancak deniz tatili planı yaparken bazı sağlık risklerini göz ardı etmemek gerekiyor. ABD’de Güney Carolina’da yaşanan ve bir kişinin deniz kabuğuna basarak ‘vibrio’ bakterisiyle enfekte olduğu olay, bu risklerin ne kadar ciddi olabileceğini bir kez daha gösterdi. Peki deniz ve plajlarda hangi zararlı bakteriler yaşıyor? Bu bakterilerden korunmak için nelere dikkat etmek gerekiyor?
Bütün bir yıl boyunca heyecanla beklenen yaz tatili; hijyen ve dikkat eksikliği gibi nedenlerle hastalıklara davetiye çıkarabiliyor. Özellikle enfeksiyonlar, yaz aylarında havuz ve deniz nedeniyle daha da artıyor.
Örneğin havuzlar, uygun şekilde klorlama işlemi yapılmıyorsa hastalıklara neden olabiliyor. Havuz suyu ile kıyaslandığında deniz suyu daha temiz olsa da mikroorganizmalar tuzlu suda hemen yok olmuyor. Atık sularının denize karıştığı ve şiddetli yağmur sonrası suların denize ulaştığı yerlerde yüzülmesi pek çok rahatsızlıklara da neden olabiliyor.
Ancak tüm bunların dışında deniz sezonunda ortak kullanılan eşyalar, plaja serilen havlu ve plaj kumundaki kabuklar da bakteri ve parazitlere zemin hazırlıyor.
Geçtiğimiz günlerde Güney Carolinalı’da yaşayan ABD'li Brent Norman bu sorunu yaşayanlardan biri.
Norman, ABC News4'e yaptığı açıklamada “Tüm hayatımı deniz kenarında kumsalda geçirdim. Muhtemelen 10 binden fazla kez plaj kumundaki kabuklara basmışımdır. Sağlık açısından her gün 15 ila 20 bin adım atmaya çalışıyorum. Yürüyüş yaptığım bölgede gelgitler oldukça yüksek olduğundan çok fazla deniz kabuğu olur. Yine birkaç deniz kabuğunu bastım. Fakat bu sefer işler pek yolunda gitmedi” dedi.
Norman, şöyle devam etti:
“Bir-iki saat sonra ayağımda ciddi bir ağrı hissetmeye başladım. Bir gün sonra ise ayağım şişmeye başladı. Hastaneye gittiğimde doktorum ayağıma ‘vibrio’ bakterisinin bulaştığını ve deniz kabuğuna basmamdan dolayı olduğunu söyledi. Enfeksiyon olan bölge oyuldu, içindeki kalıntıları temizlendi. Sonra da antibiyotik tedavisine başlandı. Doktorum vibrionun 12 türü olduğunu ve bunlardan birinin et yiyen ölümcül de olan bir bakteri olduğunu söyledi."
ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri’ne (CDC) göre, vibrio bakterisi sıcaklığın arttığı Mayıs-Eylül ayları arasında daha yaygın hale geliyor. Fakat uzmanlara göre plaj kumu ve denizlerde gizlenen tek tehlikeli bakterinin vibrio olmadığının da altını çiziyor.
Konuyla ilgili görüşlerine başvurduğum Dermatoloji Uzmanı Doç. Dr. Aslı Tatlıparmak, “Deniz ve plajlar, çeşitli mikroorganizmaların barınabileceği ortamlar. Su ve kum, özellikle sıcak ve nemli koşullarda, bakteri ve virüslerin üremesi için elverişli bir alan sağlar. Plajlarda ve denizlerde insanlar tarafından kullanılan ve bakteri yuvası haline gelebilen birçok obje de bulunur. Ayrıca, deniz hayvanlarından insanlara geçebilecek enfeksiyonlar da söz konusu..." dedi.
Vibrio bakterisinin ise sıcak deniz sularında bulunan bir bakteri türü olduğunu söyleyen Doç. Dr. Tatlıparmak, “Çoğunlukla kabuklu deniz hayvanlarıyla ilişkilendirilir. Ancak açık yaralar üzerinden de bulaşabilir. Bu bakteri, vücuda girdiğinde enfeksiyonlara ve bazen de şiddetli sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu yüzden kumda yürürken veya yüzerken, olası kesik ve yaralarınızı su geçirmez bandajlarla korumak, bu bakteriden korunmanın anahtarıdır” ifadelerini kullandı.
“Vibrio bakterisi genellikle açık yaralarla direkt temas yoluyla veya enfekte deniz ürünlerinin tüketimiyle bulaşır” diyen Doç. Dr. Aslı Tatlıparmak, “Belirtileri arasında; ateş, titreme, deri lezyonları ve şiddetli vücut ağrıları görülür. Şiddetli vakalar kan dolaşımı enfeksiyonlarına ve bazen ölümcül olabilecek durumlara yol açabilir” dedi.
Doç. Dr. Tatlıparmak, bu gibi durumlarda tek tehlikenin vibrio bakterisi olmadığının da altını çizerek, şu önemli bilgileri paylaştı:
“Vibrio bakterisi dışında MRSA baktesi de oldukça tehlikeli… MRSA (Metisiline Dirençli Staphylococcus Aureus), çok güçlü bir antibiyotik olan metisiline dirençli bir stafilokok bakterisi. Özellikle hastane ortamlarında yaygın olarak bulunsa da toplum kaynaklı MRSA suşları plaj gibi umuma açık alanlarda da görülebilir. MRSA'nın su ve nemli ortamlarda hayatta kalma yeteneği, plaj gibi ortamlarda bulaş riskini de artırabilir. Enfeksiyonunun belirtileri arasında ise kızarıklık, şişlik, ağrı ve iltihaplı yaralar bulunur. Ciddi vakalar septikemi veya pnömoni gibi daha tehlikeli enfeksiyonlara da ilerleyebilir.”
E. Coli bakterisinin de görülebileceğini söyleyen Doç. Dr. Aslı Tatlıparmak, “Bu bakteri genellikle insan ve hayvan bağırsaklarında bulunan bir bakteri. Bazı varyantları insanlarda ciddi hastalıklara neden oluyor. Özellikle kirli su kaynakları, deniz suyu ile karışmış atık sular, E. coli'nin denizlere ve plajlara bulaşmasına neden olabilir. Enfeksiyon belirtileri arasında ishal, karın ağrısı ve kusma bulunuyor” ifadelerini kullandı.
Dikkat edilecek hususlara da değinen Doç. Dr. Aslı Tatlıparmak, 6 maddeye dikkat çekti:
1- Yüzmeye gitmeden önce ve sonra ellerinizi sabunla iyice yıkayın.
2- Yüzme esnasında deniz ve havuz suyunu yutmaktan kaçının.
3- Açık yaralarınız varsa su geçirmez bandaj kullanın ve mümkünse yaralı bölgeleri suyla temas ettirmeyin.
4- Plajda çıplak ayakla yürümek yerine su ayakkabısı gibi koruyucu ayakkabılar kullanın.
5- Kabuklu deniz ürünlerini iyi pişirerek tüketin.
6- Plaj ve deniz suyunun temizliğine dair yerel uyarıları takip edin.