Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı’nın (TGA) yürütücülüğünü üstlendiği Kadim Şehirler Yolu projesinin ikinci rotası, “Kadim Şehirler Yolu: Aksaray, Niğde, Kayseri (Bilinmeyen Kapadokya)” adıyla hayata geçirildi. Aksaray, Niğde ve Kayseri valilikleri tarafından TGA bünyesinde oluşturulan 3 tam günlük rota, bölgenin daha az bilinen kültürel, tarihi ve doğal değerlerini turizme kazandırmayı amaçlıyor.

Yeni rota kapsamında Aksaray, Niğde ve Kayseri’nin öne çıkan tarihi ve doğal değerlerinin bir bütün olarak ziyaretçilere sunulması hedefleniyor.

Rota, iç turizm acentelerinin paket programlarına da dahil edilerek satış kanallarında yer alacak.

Koramaz Vadisi ve Ağırnas da bu kapsamda Kayseri’nin kültürel mirasını ortaya koyan önemli duraklar arasında bulunuyor.

Böylece Mimar Sinan’ın doğduğu Ağırnas’ın tarihi dokusu, bölgenin daha az bilinen değerlerini öne çıkarmayı amaçlayan “Bilinmeyen Kapadokya” yaklaşımıyla daha genişkitlelere ulaştırılabilecek.

2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınan 12 kilometrelik Koramaz Vadisi, farklı dönemlere ait tarihi yapıları, kaya yerleşimleri, yeraltı galerileri ve geleneksel sivil mimari örnekleriyle adeta açık hava müzesi niteliği taşıyor.

Koramaz Vadisi ve vadinin sınırları içerisinde yer alan tarihi Ağırnas yerleşimi, Asur Ticaret Kolonileri Çağı’nın önemli merkezlerinden Kültepe’ye yakınlığıyla binlerce yıllık ticari ve kültürel geçmişin izlerini taşıyor.

Yumuşak volkanik tüf kayaların aşınmasıyla şekillenen vadide Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait çok sayıda tarihi yapı ve iz bulunuyor.

Vadi boyunca tespit edilen antik tapınaklar, Roma dönemine ait columbariumlar olarak bilinen toplu mezarlar ile Erken Hristiyanlık dönemine tarihlenen42 kaya kilisesi, bölgenin zengin tarihi dokusunu ortaya koyuyor.

Doğal yapıyla bütünleşen kaya oyma mekanlar, yerleşim alanları ve yeraltı galerileri ise Koramaz Vadisi’ni farklı medeniyetlerin izlerinin aynı rotaüzerinde görülebildiği önemli bir kültür güzergahına dönüştürüyor.

Koramaz Vadisi’nin önemli kültür duraklarından Ağırnas, dünya mimarlık tarihinin en önemli isimlerinden Mimar Sinan’ın doğduğu ve çocukluk yıllarını geçirdiği yer olarak öne çıkıyor.

1490 yılında Ağırnas’ta dünyaya gelen Mimar Sinan’ın çocukluk ve gençlik yıllarının geçtiği tarihi ev, bölgenin karakteristik taş mimarisini yansıtıyor.Yapının alt bölümünde bulunan kaya oyma mekanlar ve dehlizler, Ağırnas’ın yeraltı yerleşimleriyle bütünleşen tarihi dokusunu gözler önüne seriyor.Yaklaşık 7 bin metrekarelik yapı kompleksi içerisindeki kaya oyma bölümler; kemerleri, galerileri, depoları ve yeraltı mekanlarıyla dönemin yaşam biçimi ve yapı teknikleri hakkında önemli ipuçları veriyor.

Mimar Sinan’ın Ağırnas’a bıraktığı dikkat çekici miraslardan biri de su sistemi oldu. Tarihi kayıtlara ve bölgede yürütülen çalışmalara göre Sinan, yaklaşık 500 yıl önce kasabaya 3 kilometre uzaklıktaki dağlık kaynaktan künklerle, yani pişmiş toprak borularla su taşıdı.

Kayseri Valiliği ve Melikgazi Belediyesi iş birliğiyle bölgede yürütülen incelemeler, tarihi su şebekesinin izlerini ve çeşmelerle bağlantısını bir kez daha ortaya koydu.

Sinan’ın Ağırnas’a su ulaştırmak amacıyla yaptırdığı 3 çeşmeden 2’si günümüzde varlığını koruyor. Tarihi dokusunu büyük ölçüde koruyan Ağa Pınarı (Karagöz Çeşmesi), suyu halen akan yapılardan biri olarak dikkat çekiyor. Mimar Sinan’ın adını taşıyan Sinan Pınarı da yüzyıllardır Ağırnas’ın su mirasının yaşayan örnekleri arasında bulunuyor. Üçüncü çeşme ise geçmişte farklı bir mahallede bulunurken yıllar içerisinde yıkılarak günümüze ulaşamadı.

Kayaların oyulmasıyla oluşturulan su yolları ve künk sistemi, dönemin su mühendisliği hakkında önemli ipuçları veriyor. Ağırnas’ın kaya oyma yapıları ve yeraltı mekanlarıyla bütünleşen bu tarihi su sistemi, Mimar Sinan’ın doğduğu topraklara bıraktığı kalıcı mirasın dikkat çekici örnekleri arasında yer alıyor.

Mimar Sinan’ın doğduğu ev, tarihi çeşmeler, su yolları ve yeraltı mekanları, Ağırnas’ı tarih ve fotoğraf meraklıları için dikkat çekici bir rota haline getiriyor.

Son yıllarda bölgenin tarihi ve kültürel değerlerine yönelik ilginin artmasıyla birlikte Ağırnas ve Koramaz Vadisi, Kayseri’ye gelen ziyaretçilerin keşfettiği önemli duraklar arasında yer alıyor.

Özellikle kaya oyma yapıları, geleneksel taş evleri ve Mimar Sinan’ın doğduğu tarihi ev, bölgenin fotoğraf tutkunları açısından da güçlü bir görselzenginlik sunuyor.

Mimar Sinan’ın doğduğu tarihi evin tanıtımını yaklaşık 25 yıldır sürdüren 53 yaşındaki mihmandar Ahmet Bekdaş, ziyaretçilere Sinan’ın çocukluk yıllarını, Ağırnas’ın mimari dokusunu ve tarihi yapının özelliklerini anlatıyor.

Kayseri şehir merkezine yaklaşık 28 kilometre uzaklıkta bulunan Ağırnas, günübirlik ziyaretler açısından da ulaşılabilir bir konumda bulunuyor.

Tarihi mahalle, Koramaz Vadisi ile birlikte ziyaret edildiğinde Mimar Sinan’ın yaşamından bölgenin binlerce yıllık geçmişine uzanan kapsamlı bir kültür rotası sunuyor. “Kadim Şehirler Yolu: Aksaray, Niğde, Kayseri (Bilinmeyen Kapadokya)” rotasının hayata geçirilmesiyle birlikte Ağırnas ve Koramaz Vadisi’nin, Aksaray ve Niğde’deki daha az bilinen tarihi ve doğal değerlerle birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor. Üç tam günlük rota sayesinde bölgenin yalnızca Kapadokya’nın bilinen merkezleriyle sınırlı olmayan kültürel zenginliğinin daha geniş kitlelere tanıtılması amaçlanıyor.

Ağırnas’ta Mimar Sinan’ın doğduğu ev, tarihi çeşmeler, su yolları, kaya oyma mekanlar ve yeraltı galerileri aynı tarihi dokunun parçalarını oluşturuyor.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunan Koramaz Vadisi ve yeni turizm rotasıyla birlikte bu miras, Kayseri’nin kültür turizmindeki önemlideğerleri arasında yer alıyor.