Kredi kartı kullananlar dikkat! Ödeme yapmadan bir kez daha düşünün, kritik süre açıklandı

Kredi ve kredi kartı kullanımı her geçen gün artıyor. BDDK verilerine göre 19 Ocak 2024 haftası itibarı ile bireysel kredi kartı hacmi, 1 trilyon 172 milyar lira olarak kayıtlara geçti. Geçen yıl aynı dönemde ise bu tutar 459 milyar lira seviyesindeydi. Bireysel kredi kartı hacminde ise bir yıllık artış, yüzde 155 oldu.

Yaklaşık 35 milyon banka müşterisinin cebinde 118 milyon kredi kartı bulunuyor. Kişi başına yaklaşık 3 kredi kartı düşüyor. Vatandaşla banka arasında en çok sorun kredi kartlarından her yıl tahsil edilen aidatlar nedeniyle yaşanıyor. Diğer tüm bankacılık işlemlerinden daha çok rahatsız eden ve 1000 liralara dayanan aidatlardan kurtulmak mümkün. Peki nasıl? Sizler için araştırdık. İşte yanıtları...

Kredi kartları sağladığı onca kolaylığa rağmen banka ile müşterisinin yılda en az bir kez karşı karşıya gelmesine neden oluyor. Bunun da sebebi ‘yıllık üyelik ücreti’ yani ‘aidat’lar. Banka müşterisini belki de hiçbir şey kredi kartı aidatı kadar rahatsız etmiyor. Çünkü yıllık alınan ücretler hiç de azımsanacak gibi değil. Kartın özelliğine ve bankaya göre değişmekle birlikte 1.000 liralara ulaşan hatta bu tutarı da aşan rakamlar söz konusu. Sorunların dile getirildiği ve çözüm arandığı ‘Şikayetvar’ platformunda bunun yüzlerce örneği var.

’Kredi kartımdan 23 Ocak 2024 hesap kesiminde 752 lira yıllık kart ücreti kesildiğini fark ettim...’

‘X banka kullanmadığım kredi kartıma herhangi bir bilgilendirme yapmadan 666 lira aidatı yansıttı. Fahiş kart aidatının iade edilmesini talep ediyorum yoksa Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuracağım.’

X bankaya ait .... ile biten kredi kartımdan 22 Ocak 2024 tarihli hesap kesiminde 586.50 lira yıllık kart ücreti kesildiğini fark ettim.’

‘20 Ocak 2024 tarihinde ....xx33 ile biten kredi kartıma yıllık üyelik ücreti adı altında 469 lira borç olarak yansıtılmış. Aidat ücretinin hiçbir şarta bağlanmaksızın iptalini ve tarafıma iade edilmesini talep ediyorum.’

‘X banka tarafından aldığım kredi kartımdan 413 lira kart aidatı kesilmiştir. İadesini talep ediyorum.”

Bankaların hizmet karşılığında yılda bir kez de olsa aldığı ve her yıl zamlanan kart aidatından kurtulmak mümkün mü? Bu sorunun cevabını bulmak için Resmi Gazete’de 7 Mart 2020’de yayımlanan ‘Finansal tüketicilerden alınacak ücretlere ilişkin tebliğe’ bakmak yeterli (Bu düzenlemenin ilki Ekim 2014’te yayımlanmıştı). Tebliğin 11’inci maddesi banka ve kredi kartı ücretlerine ilişkin detayları içeriyor. Bankaların kredi kartı aidatı talep etmesinin önünde engel yok. Ancak tebliğin ilgili maddesi banka müşterisini koruyan, kredi kartı aidatını sıfırlayan düzenleme de içeriyor. Yasaya göre; bankalar yıllık üyelik ücreti ve benzeri ad altında ücret tahsil etmedikleri bir kredi kartı (aidatsız kredi kartı) sunmak zorunda. İşte bu detayı çoğu kart sahibi bilmiyor.

Tüketiciler, kredi kartı konusunda yasal haklarını çok fazla bilmediğinden her yıl aidat ödüyor ya da anlık kızgınlıkla kredi kartını iptal ettirmenin hesabını yapıyor. Oysa kart sahibi bankasına hemen başvuru yapıp, ‘Aidatlı kredi kartımı, aidatsız kredi kartıyla değiştirmek istiyorum’ dese aidattan kurtulabilecek. Çünkü tüketicilerin yıllık üyelik ücreti bulunan kredi kartını limiti aynı kalmak kaydıyla yıllık üyelik ücreti bulunmayan kredi kartı ile değiştirme talepleri, bankalar tarafından yerine getirilmek zorunda. ‘Aidatsız kredi kartında limitim düşer’ endişesine de kapılmayın.

Diyelim ki tüm bu haklarınıza ve bankanın ikna çabalarına rağmen kredi kartını iptal ettirmek istediniz. Bu durumda da yasalar sizden yana. Borcunuzun veya devam eden taksitiniz olması da fark etmez. Tüketicilerin kredi kartı iptal talepleri, ilgili kredi kartının ‘herhangi bir borç bakiyesi bulunduğu’ gerekçe gösterilerek reddedilemez. Bu şekilde iptal edilen kredi kartlarının borç geri ödeme dönemlerinde yıllık üyelik ücreti de tahsil edilemez!

Yasaya göre; banka kartları ile sanal kredi kartlarından yıllık üyelik ücreti alınamaz.Ücretsiz kredi kartı başvurularını reddeden banka, bu başvuruya istinaden aidatlı kredi kartı veremez.Eğer aidatlı kart kullanılıyorsa, bu karta bağlı sunulan her bir ek kredi kartının yıllık üyelik ücreti, asıl kartın yıllık üyelik ücretinin yüzde 50’sini geçemez.Kredi kartı yıllık üyelik ücreti, tüketicinin ilk kullanımından sonra yıllık olarak tahakkuk ettirilebilir.

Kesintisiz olarak, 180 gün (6 ay) hareket görmeyen kredi kartı hareketsiz kart kabul edilir ve bu kartlara hareketsiz kaldığı müddetçe yıllık üyelik ücreti yansıtılamaz. Yani kullanılmayan karttan ücret alınamaz.

Hareketsiz kartlarda tahsil edilemeyen kredi kartı yıllık üyelik ücretleri, tahakkuk tarihinden itibaren en fazla son 12 aylık dönem için sonradan tahsil edilmek üzere bekletilebilir. Bu dönem zarfında yıllık üyelik ücretlerinin tahsili için icra takibi yapılamaz. Bu ücretler için faiz işletilemez. 12 ay sonunda aidatın tahsil edilememesi halinde bu ücretler iptal edilir.

Hesap özeti gönderimi, sanal kart oluşturma ve kullanımı ile bir takvim yılı (12 ay) içerisinde kayıp, çalıntı ve benzeri nedenler dolayısıyla gerçekleştirilen 2 adede kadar kart yenileme karşılığında ücret alınamaz. İkiden sonraki kart yenilemelerinde ise maliyet kadar ücret alınabilir

Aidatlı kartların farkı kampanya, taksit ve puanlarda öne çıksa da son dönemde bankaların sunduğu aidatsız kredi kartlarında da hemen hemen aynı özellikler söz konusu. Çünkü bankalar sadece sizden aldıkları aidattan değil harcama yaptıkça üye işyerlerinden de para kazanıyor. Dolayısıyla sizin harcamanızı veya kartı kullanmanızı kısıtlayacak özellikleri çok fazla ön plana çıkarmıyor. Biraz araştırma ile gönül rahatlığıyla aidatsız kredi kartı seçeneği değerlendirilebilir.

Öte yandan kredi kartını aktif şekilde kullanan ancak sadece asgari ödeme tutarını ödeyenler için de dikkat çeken bir uyarı geldi. TUKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez şu ifadeleri kullandı:

“Asgari ödeme tuzağı, maalesef başkaları tarafından kurulan değil, tüketicinin koşarak gittiği bir tuzak. Tüketicinin ödeyemediği kısım ve buna uygulanan faiz asgari ödeme tuzağı olarak karşımıza çıkıyor.” Diyen Ölmez sözlerini şöyle sürdürüyor:Özetle bahsedilen toplam harcama miktarı yılların birikintisidir. Uzun zamandır ödenmeyen/ ödenemeyen bu meblağlar, bankacılık uygulamalarında donuk kredi olup, donuk krediler de çoğunlukla kanuni takip ile sonuçlanmaktadır.

Tüketicilerin alım gücünün düşmesinin ödeme güçlüğü çekmelerine neden olduğunun altını çizen Hüseyin Ölmez, “Kredi kartı ve kredi kullanımının artmasındaki diğer bir neden ise; tüketicilerin ücretlerinden elde ettikleri paranın yani satın alma gücünün hızla ve yaşanılan enflasyon oranında düşmesidir. Bir birim mal veya hizmeti satın alabilmek için, geçen seneye oranla enflasyon oranında fazla kredi kartı kullanmak zorunda kalmasıdır. İfadelerini kullanarak sözlerini şöyle sürdürdü:

“Güven vermeyen fiyat artışlarının olduğu piyasa koşullarında yaşadığımızdan, tüketicilerin önemli bir kısmı olanakları ölçüsünde fiyat yükselmesi beklediği veya indirimde gördüğü malları önlem olarak satın alarak “küçük stokçu” olmasıdır. Yine asgari ödeme tuzağındaki vatandaşın burada çok yararlanması mümkün değildir. Çünkü ödeyemediği meblağa faiz uygulanmakta olup, fiyat artışı olarak vermek istemediği bedeli fazlasıyla faiz olarak vermektedir.Harcanabilir nakit para gereksinmesi nedeniyle, tüketici kredilerine ulaşmanın zorluğu faiz ve masrafların yüksek olması nedeniyle nakit para çekilmesidir.”