Kazakistan, sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) fiyatlarına zam yapılmasıyla sokaklara dökülen protestocuların hükümet binalarını basıp ateşe vermesinin ardından son yılların en büyük krizini yaşıyor.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, akaryakıta yapılan zammın ardından başlayan ve şiddet olaylarına dönüşen protestolara ilişkin gerçekleştirdiği halka sesleniş konuşmasında, “Uyarı yapılmadan ateş açma emri verdim” dedi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Tokayev, ülkesinde yaşanan olayların ardından yaşananlara ilişkin ulusa sesleniş konuşması gerçekleştirdi. Teröristlere karşı uyarı yapmadan ateş açma emri verdiğini söyleyen Tokayev, “Almatı’ya 20 bin terörist saldırdı” dedi.

“Teröristlere” karşı operasyonu sonuna kadar yürüteceklerini ifade eden Tokayev, teslim olmayan teröristlerin ise vurulacağını vurguladı.

Tokayev, ülkede 5 Ocak’ta uygulanmaya başlayan olağanüstü halin, bölgelerde aşamalı olarak kaldırılacağını aktararak vatandaşların barış yoluyla ifade ettikleri taleplerin dinleneceğini bildirdi. Tokayev, ülkede OHAL uygulanmasının ardından bölgede anayasal düzenin sağlandığını sözlerine ekledi.

Bazı bölgelerde internet erişiminin belli bir süre için sağlanması kararı alındığına dikkat çeken Tokayev, internete serbest erişimin iftira ve kışkırtıcı içerikleri yayınlama anlamına gelmediğinin de altını çizdi.

Kısa sürede çatışmaların yaşanmasına neden olan gösteriler sonrası ülkede OHAL ilan edilirken, güvenlik güçlerinin kayıpları ile ilgili yeni bir açıklama geldi.

Hükümet kaynakları 3 polis memurunun kafaları kesilerek infaz edildiğini duyurdu. Açıklamada bunun gösterilerin 'terörist karakterde' olduğunun en büyük kanıtı olduğunun altı çizildi.

Göstericilerin bu kanlı eylemi kurbanlar hayattayken mi yoksa öldükten sonra mı yaptıkları ise henüz bilinmiyor.

Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, olaylardan yabancı eğitim almış teröristleri sorumlu tutarken, iddialarına herhangi bir kanıt sunmadı.

Rusya'nın öncülüğündeki birlikler, Kazakistan'da akaryakıt zammına karşı başlayıp, hükümet karşı eylemlere dönüşen protestoların bastırılmasına yardımcı olmak için ülkeye ulaştı.

Ülkeye gelen yabancı asker sayısının 2 bin 500 kadar olduğu belirtildi. Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) askerlerin bir barış gücü olduğunu ve resmi ve askeri kurumları koruyacaklarını açıkladı.

Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) Genel Sekreteri Stanislav Zas, Kazakistan’da devam eden protestoları bastırmak amacıyla örgütün Kazakistan’a göndereceği barış gücünün yaklaşık 2 bin 500 askerden oluşacağını belirtti.

Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) Genel Sekreteri Stanislav Zas, Kazakistan’a gönderilecek olan barış gücü hakkında açıklamalarda bulundu.

Zas basına verdiği demeçte, örgütün şiddet olaylarını bastırması için Kazakistan’a göndereceği barış gücünün yaklaşık 2 bin 500 askerden oluşacağını aktararak, gerektiği takdirde bu sayının artırılabileceğini ifade etti.

Zas, “Barış gücü birliğinin büyüklüğü farklı olabilir. Şimdi, alınan kararlara göre yaklaşık 2500 kişi var" dedi.

Zas, “KGAÖ’nün barışı koruma güçlerine dahil olan birimlerin, oluşumların tüm listesine sahibiz. Yaklaşık 3 bin 600 kişi var. Dolayısıyla gerekirse Kazakistan'daki birlikleri güçlendireceğiz" ifadelerini kullanarak, KGAÖ’nün barışı koruma güçlerinin omurgasının, genellikle sürekli savaşa hazır durumda olan mobil birliklerden oluştuğunu sözlerine ekledi.

Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülkedeki şiddet olaylarının bastırılması için Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan, Kırgızistan ve Tacikistan'ın üye olduğu Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütünden (KGAÖ) yardım istemişti.

Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü'nde Rusya, Kazakistan, Belarus, Tacikistan ve Ermenistan yer alıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, ABD’nin ve tüm dünyanın Kazakistan’daki herhangi bir insan hakları ihlalini yakından takip ettiğini belirtti.

Kazakistan'da sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) fiyatlarına zam yapılmasıyla patlak veren protestolar 2 Ocak'tan bu yana devam ederken, üyeleri arasında Rusya’nın da bulunduğu Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ) Kazakistan’a barış gücü göndermeyi kabul etmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price yaptığı açıklamada, ABD’nin Rusya’yı Kazakistan'daki kurumların kontrolünü ele geçirmemesi konusunda uyardığını ve dünyanın herhangi bir hak ihlalini yakından takip ettiğini vurguladı.

Price, "Amerika Birleşik Devletleri ve açıkçası tüm dünya herhangi bir insan hakları ihlalini izleyecek" ifadelerini kullanarak, “Kazak kurumlarına el konulmasına zemin hazırlayabilecek her türlü eylemi de izliyor olacağız” dedi.

Öte yandan Kazakistan'da Telegram, Signal ve WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları kullanılamıyor.

Eylem haberlerinin yer altığı iki internet sitesi kapatıldı.

Afganistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdul Qahar Balkhi, Afganistan’ın Kazakistan’da devam eden şiddet olaylarından endişe duyduğunu belirterek, "Hükümet ve protestocular sorunlarını müzakereler ve barışçıl yollarla çözmeli" dedi.

Ülkede artan şiddet olaylarının ardından Afganistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdul Qahar Balkhi sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Afganistan’ın Kazakistan’daki durumunu yakından takip ettiğini belirterek, Afganistan’ın yakın bir komşu ve ekonomik bir ortak olan Kazakistan’daki huzursuzluktan endişe duyduğunu aktardı.

Balkhi, hükümeti ve protestocuları sorunlarını müzakereler ve barışçıl yollarla çözmeye davet ederken, Kazakistan’da sükunetin ve istikrarın geri getirilmesi yönünde çağrı yaptı.

Balkhi ayrıca, “İslam Emirliği, bölgedeki güvenlik ve siyasi istikrarın ekonomik büyüme, ticaret ve halkların refahı için gerekli olduğunu düşünüyor” dedi.

TÜRK Hava Yolları(THY)'nın Kazakistan'da tarifeli uçuş yaptığı Nur-Sultan, Almatı ve Aktav seferleri 9 Ocak'a kadar iptal edildi.

Kazakistan'da protestocuların bu şehirlerdeki havalimanlarını işgal etmesi sonrası dünden itibaren iptal edilen uçuşlar nedeniyle İstanbul Havalimanı'nda bekleyen Kazak yolcular ise bir türlü ülkelerine dönemiyor.

Kazakistan'da protesto gösterileri sonrası ülke genelinde çıkan iç karışıklık nedeniyle başta başkent Nur-Sultan'daki Nursultan Nazarbayev Uluslararası Havalimanı olmak üzere Almatı Uluslararası Havalimanı ve Aktav Havalimanı'nda uçuşlar dün akşamdan itibaren yapılamıyor. THY, 9 Ocak'a kadar olan tüm Kazakistan uçuşlarını iptal etti. Ayrıca Kazak hava yolu şirketi Air Astana da seferlerini gerçekleştiremiyor. 

Türkiye'den ülkelerine dönmek isteyen Kazak yolcular ise İstanbul Havalimanı'nda dünden bu yana seferlerin başlamasını bekliyor. Havalimanında uçuşlarıyla ilgili gelişmeleri yakından takip eden Kazak yolcular, bilet satış bankoları önünde görevlilerden bilgi almaya çalıyor. 

Uçuşları iptal olan bazı yolcular terminalde kalmayı tercih ederken, bazılarının da konaklamak için şehir merkezindeki otellere gittikleri öğrenildi.

Tatil için geldiği İstanbul'dan ailesi ile birlikte ülkesine dönmek isteyen Kazakistan vatandaşı Gulzhanat Mugzhanova, iki gündür Nur-Sultan uçuşlarının iptal olması nedeniyle havalimanında mahsur kaldıklarını belirtti.

Demirören Haber Ajansı'na konuşan Mugzhanova, "İki gündür ülkemize gidemiyoruz. Ne zaman uçacağımızla ilgili hava yolu şirketine ve konsolosluğa başvurduk. Ancak henüz bir yanıt alamadık. En erken uçuş için 17-18 Ocak deniliyor. Ne olacağını bilmiyoruz" ifadelerini kullandı. 

Öte yandan SCAT Havayolları İstanbul'dan Kazakistan'ın güneyinde yer alan ve Güney Kazakistan Eyaleti'nin merkezi olan Çimkent'e olan seferlerine devam ediyor. Nur-Sultan ve Almatı uçuşları iptal olan bazı yolcular ise Çimkent üzerinden memleketlerine gitmek için bilet bakıyor.