SSK’lı, Bağ-Kur’lu, emekli, işçi, işveren herkes çok merak ediyordu hepsini tek tek açıkladı. 18 yaş sınırı var. Erken yaşlanma durumunuz sağlık kurulları tarafından tespit edildiyse ve bu anlamda heyet raporu düzenlendiyse ve oran yüzde 40 üzerinde ise, sigorta giriş tarihinize göre belirlenecek prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarını yerine getirmeniz halinde emekli olabilirsiniz. Sigorta prim günüm tamamlandığından isteğe bağlı falan ödemiyorum. GSS’ye kayıt yaptırdım ancak eşim ve çocuklarım da bu haktan faydalanacak mı yoksa onları da mı GSS’li yapacağım? 15.10.2000 tarihinde sigortalı oldum. 6840 gün prim ödemem var, kendi isteğimle ayrılarak tazminatımı alabilir miyim? Ben 16 yaşında sigortalı oldum. Emeklilik hesabımı 16 yaşındaki girişime göre mi yapacağım yoksa 18 yaşına göre mi yapacağım? Gibi çok sayıda soruya İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Yazarımız Mert Nayır yanıt verdi...
İşçi, memur, dul, yetim, emekli, emekli, bu sorulara yanıt arıyor, uzmanasor@gazetevatan.com adresine sorularınızı yollayın uzmanlarımız yanıtlasın. İşte o sorular ve yanıtları…
Merhaba, ben 15.02.1972 doğumluyum. Sigortalılık başlangıcım 01.05.1993, prim günüm 7500 ne zaman emekli olabilirim?
Sigortalılık başlangıç tarihinize istinaden emeklilik yaşınız 54, tamamlamanız gereken prim gün şartı ise 5675’tir. Prim gün şartını yerine getirmişsiniz ve yaşınızı beklemektesiniz. Askerlik hizmetinizi yerine getirdiyseniz 160 gün borçlanma yaparak emeklilik yaşınızı 53’e indirebilirsiniz.
Merhaba, ben çalışmıyorum ancak gelirlerim var. Sigorta prim günüm tamamlandığından isteğe bağlı falan ödemiyorum. GSS’ye kayıt yaptırdım ancak eşim ve çocuklarım da bu haktan faydalanacak mı yoksa onları da mı GSS’li yapacağım?
Merhaba, siz Genel Sağlık Sigortalısı olduğunuzda eşiniz ve bakmakla yükümlü olduğunuz çocuklarınız bundan faydalanır. Ayrıca bir GSS tescili yapılmasına ihtiyaç yoktur.
Selamlar, benim prim günümü doldurmama 980 gün var. Yaşımı doldurmama ise 5 yıl var, çalışmayı düşünmüyorum. Sigortalılığımdan sonra da iki doğumum var ancak doğumlarımda da hep çalıştım. Sadece ilk doğumumdan sonra bir yıl boşluğum var. Yine de doğum borçlanması yapabilir miyim yoksa isteğe bağlı mı ödeyeyim?
Doğum borçlanması ile isteğe bağlı sigorta primi ödemesi ücret bakımından aynıdır. Doğumdan sonraki 2 yılda çalışma varsa borçlanma yapamazsınız ancak boşta geçen bir yılınızı borçlanabilirsiniz. Doğum borçlanmasının avantajı 4/a’ya sayılması olacaktır. Kalan 620 günlük eksik priminizi de isteğe bağlı olarak ödeyebilirsiniz. İsteğe bağlı prim tutarı 2022 yılı için en düşük 1.601,28 TL’dir.
Merhaba, 2021 yılının Aralık ayında yurtdışı borçlanması için posta ile müracaatta bulundum. Yurda giriş çıkış belgemi de ekledim ancak ikamet belgesi de isteniyormuş, eksik evrak bilgilendirmesi yerine ret yazısı geldi. Şimdi ben 2022 yılının asgari ücretine göre mi borçlanacağım?
Merhaba, Sosyal Güvenlik Kurumu 2021/2 sayılı Yurtdışı Borçlanma İşlemleri Genelgesinde yapmış olduğu değişiklikle eksik evrakla yurtdışı borçlanmalarını kaldırmıştır. Artık eksik evrakla yapılan başvurularda kişilere belgelerini tamamlaması yönünde tebligat yerine tarafınıza gönderilen ret tebligatlarını göndermektedir.
Merhaba, sadece merak ettiğimden soruyorum Cumhurbaşkanına ne kadar emekli maaşı bağlanıyor acaba?
Merhaba, ülkemizde görev yapmakta olan Cumhurbaşkanlarına başkanlıklarından sonra talepte bulunmaları halinde mevcutta ödenmekte olan Cumhurbaşkanı maaşının %40’ı oranında aylık bağlanmaktadır. Bu tutar 2022 yılında 40.300,00 TL’ye tekabül etmektedir.
Merhaba, benim erken yaşlanma rahatsızlığım var. Emeklilik yaşım 56, erken yaşlanmadan dolayı emekli olabilir miyim?
Merhaba, erken yaşlanma durumunuz sağlık kurulları tarafından tespit edildiyse ve bu anlamda heyet raporu düzenlendiyse ve oran %40 üzerinde ise, sigorta giriş tarihinize göre belirlenecek prim gün sayısı ve sigortalılık süresi şartlarını yerine getirmeniz halinde emekli olabilirsiniz. (2018/38 Sayılı Genelge)
Mert bey, ben bir fabrikada çalışıyorum. Biz hep mesaiye kalıyoruz ama mesai ücretlerimiz saatlik ücretimiz oranında ödeniyor. Bu yasal mıdır?
Merhaba, 225 saatlik aylık çalışma süresinin dışında kalan mesailer %50 arttırılarak ödenmektedir. Brüt ücretinizi 225’e bölerek saatlik ücretinizi bulabilirsiniz, bunu 1,50 ile çarptığınızda ise fazla mesai saatlik ücretinizi bulursunuz. Bu tutarlardan yasal kesintiler yapılarak tarafınıza ödenir. Mesaileriniz bu hesaplama doğrultusunda ödenmiyorsa alo 170 hattını arayarak işyerinize denetim talep edebilirsiniz.
Sayın uzman, çalıştığım işyeri aile yardımı falan yapmıyor ama bordroma baktığımda her ay aile yardımı yapıldığı yazıyor? Bu yasal mıdır?
Merhaba, kesintilerden istisna bazı ödeme kalemleri mevcuttur. Aile yardımı, çocuk yardımı ve yemek ücreti gibi. Şirketler daha az vergi ve prim ödemesi yapmak için böyle bordro oyunlarına başvurabiliyorlar. Bu durumu öncelikle firmanıza, düzeltme olmuyorsa Alo 170 hattına bildirebilirsiniz.
Merhaba, 15.10.2000 tarihinde sigortalı oldum. 6840 gün prim ödemem var, kendi isteğimle ayrılarak tazminatımı alabilir miyim?
Merhaba, SGK’dan kıdem tazminatı yazısı alabilmeniz için yaş dışında diğer emeklilik koşullarını yerine getirmeniz gerekmektedir. 08.09.1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için 15 yıl 3600 prim günü şartı mevcuttur. Bu tarihten sonra sigortalı olanlar içinse yani sizin durumunuzda olanlar için ya 4500 prim günü ve 25 yıllık sigortalılık süresi ya da 7000 prim gününü tamamlamak gerekir. Sizin en yakın 7000 prim günü gibi duruyor, bu prim gününü tamamladıktan sonra kıdem yazısı alabilir ve işyerinizden tazminatınızı alarak ayrılabilirsiniz.
Merhaba, ben 16 yaşında sigortalı oldum. Emeklilik hesabımı 16 yaşındaki girişime göre mi yapacağım yoksa 18 yaşına göre mi yapacağım?
Merhaba, emeklilik yaş ve prim günü şartı hesabında kişilerin ilk sigortalılık başlangıç tarihleri dikkate alınmaktadır. Burada 18 yaş şartı mevcut değildir, sadece sigortalılık süresi hesabınız 18 yaşından itibaren başlamaktadır.
