Sosyal medya platformu Instagram cuma gününden bu yana Türkiye’de erişime kapalı. Instagram’a girebilmek için bazı kullanıcılar VPN uygulamasına yönelmeye başladı. Peki VPN güvenli mi? Öte yandan Instagram gibi platformlar üzerinden gelir elde eden pek çok vatandaş ve fenomen var. Instagram’ın kapalı kaldığı her gün bu kesimin zararı katlanıyor. Peki sosyal medya fenomenleri ne kadar kazanıyor?

Konuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye açıklayan Siber Güvenlik Uzmanı Emrullah Akdemir şu ifadeleri kullandı: “Meta şirketinin son açıklanan verilere göre 40 milyar dolara yakın bir reklam geliri var. Bu gelirin yüzde 30’u Instagram’a ait. Bu da yaklaşık 12 milyar dolara tekabül ediyor. Dünyada en fazla Instagram kullanan ilk 5 ülkeden biri olduğumuz düşünülürse, Meta şirketinin bu erişim engelinden ciddi manada zarar ettiği bir gerçek.

Instagram’ın Türkiye 'de 57 milyon kullanıcısı var. Böylelikle dünya genelinde kullanıcı başına 7.91 dolar kazanan bir şirket için günlük 1 milyon dolardan fazla reklam gelirine erişim kısıtlanmış oldu. Tabi burada dolaylı yoldan kurumsal ve bireysel kullanıcılardan elde ettiği gelirleri hariç tutuyorum.

BTK 'nın yaptığı açıklamaya göre Instagram katalog suçlara uymadığı gerekçesiyle kapatıldı. Aslında daha önceki yıllardan hatırlanacağı üzere Twitter 'a da belirli kısıtlamalar getirilmişti. Bunun sonrasında Türk mahkemelerinden çıkan kararlara göre bazı hesaplara erişimin kısıtlanması ile ilgili düzenlemeler yerine getirildikten sonra tekrar sorun yaşamadan hesapların açıldığını biliyoruz.

Sosyal medya platformları maalesef mahkeme kararıyla bile olsa kişilik haklarına yapılan saldırılarda, dini veya etnik değerlerin aşağılandığı durumlarda, çocuk istismarı ve terör suçlarında dahi kayıtsız kalabiliyor. Bu tür vakalar sürekli arttığı durumda BTK tarafından erişim engelleme kararlarının genele yayıldığını görebiliyoruz.

Ülkelere göre çifte standart uygulanmaması için sosyal medya platformlarının yayın yaptıkları ülkelerin yasalarına tabi olması ve uyması beklenen bir durum fakat aynı zamanda hükümetler bu yasal düzenlemeleri özgürlüğü kısıtlayıcı bir şekilde elbette uygulamamalı. Toplumda bu tür anlaşılmalara sebebiyet verecek durumlar var ise bunları giderecek şekilde vatandaşlara karşı şeffaf olmalıdır.

Instagram, BTK 'nın mevzuatta talep ettiği düzenlemeleri yaptığı anda erişime açılmak için talepte bulunmalı ve BTK yeniden ilgili platforma olumlu karar vermelidir. Bu durumda Instagram yeniden erişime açılacaktır.

Öncelikle burada vatandaşlarımızın güvenilmeyen VPN yazılımlarını kesinlikle bilgisayarlarına yüklememeleri gerekiyor. Tavsiye edilen kendinize ait erişim engeli yaşamayacağınız yurt dışındaki sunucular üzerinden güvenli bir şekilde oluşturulmuş VPN tünel ağıdır.VPN yazılımlarının bazıları bilgisayarınızda ya da mobil cihazınızda ek bir yazılım kurma ihtiyacı duyarak çalışır. Özellikle bu tür VPN yazılımlarında yüklenen yazılım üzerinde çıkabilecek bir zafiyetin sizleri doğrudan etkileyebileceğini söylemek gerekiyor.

Aynı zamanda VPN üzerinden bağlantı sağladığınızda ilgili VPN şirketi politikaları gereği, sizin erişim sağladığınız tüm alan adlarını istediği yere yönlendirme ve bilgisayarınız üzerindeki dosyaları kontrol etme yetkisine sahip olabiliyor.Ücretsiz sağlanan bazı VPN adresleri ise reklam geliri elde etmek amacıyla sizlerin ziyaret ettiği web sitelerinin haricinde reklam verenlerin sitelerine sizden izinsiz bir şekilde yönlendirme yapabiliyor. Dolayısıyla burada yeni riskler ortaya çıkıyor. VPN seçimi yaparken bu konuda oldukça dikkat etmek gerekiyor.

Instagram’ın kapatılmasının doğrudan veya dolaylı olarak zarar verdiği birçok sektör bulunuyor. Tabi ki en çok zarar edenlerin başında sosyal medya fenomenleri geliyor. Burada düzenli olarak aldığı reklam tanıtım gelirlerinden mahrum olan birçok kişinin ortaya çıktığını söylemek mümkün.

Erişim engeli bu kişileri farklı sosyal medya platformları üzerinden mevcut reklam geliri elde etmeye devam etmeye itecektir. Bu kişilerin alternatif olarak YouTube, TikTok gibi diğer sosyal medya platformlarındaki hesaplarına daha fazla yoğunlaşacaklarını söyleyerek bu durumu aşmaya çalışacaklarını düşünüyorum. Burada her sosyal medya platformu kitlesinin farklı kişi türlerinden oluştuğunu düşünürsek, olumlu veya olumsuz yansımalarını zamanla daha net görebileceğiz. Ben Instagram’ın gerekli düzenlemeler ile yasal süreçlere uyacağını ve yeniden erişime açılacağını düşünmekteyim.

Fenomenlerin kazancı takipçi sayısına göre değişmekle birlikte minimum yıllık 200 bin dolar gelir kazanıyorlar. YouTube gibi diğer sosyal medyaları da dahil edersek 1 milyon dolardan fazla kazancı olan fenomenler de var. Ancak sadece Instagram gelirini düşünürsek yıllık 200 bin dolar kazanç ortaya çıkıyor.

Fenomenlerin Türkiye içerisinde ciddi bir pazar payı var fakat Instagram’ın engellenmesi YouTube’un engellenmesi kadar doğrudan ekonomiye etki etmeyecektir. Çünkü YouTube’ta uluslararası gelirler izlenme sayısı ve reklam tıklamasına göre paylaştırılırken, Instagram tarafında fenomenler aslında kendilerinin kurdukları veya yakın çalıştıkları ajanslar üstünden Instagram’a herhangi bir aracılık komisyonu ödemeden Türkiye pazarında faaliyet gösteren firmalar ile anlaşma yaparak reklam geliri elde ediyor. Dolayısıyla bu kısımlar alternatif reklam kanalları ile daha kolay tamamlanabilir.”