Sosyal medya 7'den 70'e herkesin hayatında önemli bir yer tutuyor. Günün azımsanmayacak bir bölümünü sosyal medyaya ayıran Türk halkı, sosyal medya platformlarını aktif bir şekilde kullanıyor.

Sosyal medya platformlarını seçerken; yaş, eğitim, ilgili alanı gibi farklar etkili oluyor. İlk yaygınlaştığı zamanlarda, yoğunlukla gençler tarafından kullanılan Facebook, artık daha çok orta yaş ve üzerindeki kişiler tarafından tercih ediliyor. TikTok, Snapchat gibi uygulamalar ise; gençlerin gözdesi. Yeni platformlar popülerleştikçe, gençlerin özellikle de Z Kuşağı'nın talebi oraya yöneliyor.

Twitter ve Instagram hala hem gençler hem de orta yaş ve üzerindekilerin tercih ettiği sosyal medya platformları. Kişiler burada görüşlerini özgürce dile getirebildikleri gibi, diledikleri anlarını da fotoğraflayarak ölümsüzleştirebiliyor. Özellikle Instagram kullanıcıları fotoğraf ve video gibi görsel ögeleri kullanmayı tercih edenler oluyor.

Instagram'da fotoğraflarını arkadaşları ile paylaşan kullanıcılar, isterlerse gizlilik ayarlarını açarak, fotoğraflarını tüm Instagram kullanıcılarının görmesini de sağlayabiliyor. Görünür olmak isteyenler kimi zaman güvenlik tehdidi ile karşı karşıya kalabiliyor.

Sosyal medya hesabını herkesin görmesine izin verenlerin fotoğrafı kötü niyetli kişiler tarafından kullanılabiliyor. Kullanıcı fotoğrafları alınarak başka bir Instagram hesabı açılabiliyor ya da farklı platformlarda kişinin fotoğrafları kullanılabiliyor.

B.B. de fotoğrafı çalınan sosyal medyada kullanıcılarından biri. B.B. nin fotoğrafı alınarak ve kendi ismi kullanılarak yeni bir Instagram hesabı açılıyor. B.B. bu durumu arkadaşlarının haber vermesi sonucu fark ediyor. ve hemen Instagram'a şikayette bulunuyor. Ayrıca takipçilerinden de bu hesabı şikayet etmesini istiyor. Şikayette bulunan kişi sayısının artması sonucu sahte olan hesap Instagram tarafından kapatılıyor.

Anaokulu öğretmenliği yapan B.B. yaşadığı süreci anlatırken, ilk başta çok şaşırdığını ve ne yapması gerektiğini bilmediğini söylüyor. Sakinleştikten sonra arkadaşlarının da yönlendirmesi ile Instagram şikayet adımlarını takip ettiğini anlatıyor.

Sosyal medya kullanıcılarını da uyaran B.B., Instagram hesabının 'gizli' olduğunu ancak takip edenler içerisinden birinin böyle bir hesap açmış olabileceğini söylüyor.

İnternette bir başkasının fotoğrafını izinsiz olarak kullanmak suç. Türk Ceza Kanunu'nun 136’ncı maddesine göre; kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme suçunun cezası; 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası.

Başkasının fotoğrafını kullanmanın cezai yaptırımı bulunuyor. Ancak bunun için kişinin bu durumun farkında olması gerekiyor. Pek çok sosyal medya kullanıcısı ise; kendi fotoğraflarının başkaları tarafından kullanıldığından habersiz. Peki kullanıcılar kendi fotoğraflarının kullanıldığını nasıl fark edebilir?

Sosyal medyada bir hesabınız var ise; fotoğrafınızın başkaları tarafından kullanılması tehdidi ile karşı karşıyasınız demektir. Bunu öğrenmek için zaman zaman kullanmış olduğunuz fotoğrafları Goole'da görsel olarak aratabilirsiniz. Eğer başka bir internet sitesinde size ait bir fotoğraf varsa bu şekilde bulabilirsiniz. Farklı bir isimle hesap açılmış bile olsa, fotoğrafınıza ulaşabilir ve gerekli yasal hakkınızı kullanabilirsiniz.

Avukat Kürşat Ergün gazetevatan.com'a konu ile ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu. Ergün, adına sahte hesap açılan sosyal medya kullanıcılarının yapması gerekenleri şöyle açıkladı;

Kişisel verileri koruma kanununa göre; kişinin fotoğrafı, isim soy isim gibi verileri kişisel veri olarak kabul edilir. Bunların kişinin izni olmaksızın kullanılması ise, kişisel veri ihlali olarak değerlendirilir. Sosyal medya veya diğer mecralarda başka kişilerin kimlik bilgilerini kullanmak sureti ile hesap açılması halinde doğrudan bu kişinin, kişilik haklarına müdahale edildiğini fark eden kişiler Cumhuriyet Savcılığına başvurması halinde, savcılık tarafından soruşturma başlatılacaktır. Bunu neticesinde dava açılacaktır.

Sosyal medyada açılan sahte hesaplar kişinin başına dert olabiliyor. Özellikle de adına sahte hesap açıldığını fark etmeyenler pek çok sorunla karşılaşabiliyor. Avukat Ergün sosyal medya kullanıcılarını uyararak, "Eğer bu hesaplardan atılmış olan suç içerikli tweetler var ise; o zaman ceza kanun diğer maddeleri devreye girer. Bu noktada kendisinin görseli ile hesap açıldığını fark eden kişi hiç vakit kaybetmeden bunu adli mercilere ve ilgili sosyal medya mecrasına intikal ettirmekle yükümlüdür. Sosyal medya mecraları kimliğinizi kanıtladığınızda doğrudan sahte hesapları kapatıyor. Bu nedenle sahte hesapların aktif olarak devam edebilmesi teknik olarak da mümkün değil." diye konuştu. Avukat Kürşat Ergün sözlerini şöyle sürdürdü,

Mutlaka suç duyurusunda bulunmak lazım ki yarın, öbür gün bizim ismimiz ve fotoğrafımızla açılmış olan bir hesaptan suç içerikli bir takım paylaşımlar yapılır ise; bizim bu hesabın üçüncü kişiler tarafından açıldığını ispatlama yükümlülüğü atına gireriz. Dolayısıyla zorlu bir yargılama süreci olur. Bu nedenle hiç bu noktaya gelmemek açısından bunu fark eden kişilerin ki, Google arama motorları kullanılarak kontrol edilebilir. Böyle bir tespit yapıldığı andan itibaren konuyu adli mercilere ve ilgili sosyal medya platformuna iletmelerinde fayda var."

Teknoloji yazarı Özgür Çetin ise; ünlüler adına açılan sahte hesaplara dikkat çekerek, "Özellikle ünlü kişilerin (bunların bir kısmının o sosyal ağda resmi hesabı da yok) sahte hesaplarının açılması yaygın bir durum. Bazı sahte hesaplarda bu hesabın gerçekten o ünlü kişiye ait olmadığı belli ifadelerle yazıyor. Bu tip hesaplarda 'parodi hesap' ya da 'resmi olmayan hesap' ibareleri yer alabiliyor. Ancak her hesabın böyle olmadığını belirteyim. Sosyal ağlardaki bu sahte hesaplar için belli mekanizmalar var. Birçok sosyal medya platformu şikayet mekanizması ile bu hesaplarla savaşıyor. Ancak bu savaşın çok etkili olduğu söylenemez. Zira bir hesap kapanırsa yenisi açılabiliyor. Bu da mücadeleyi zorlaştırıyor. Ayrıca çok ünlüyseniz onaylı bir hesap sahibi olmanız da yeterli olmayabiliyor. Zira bazı parodi hesaplar bu bilgiyi paylaşıyor olsa da kullanıcılar tarafından gerçek sanılarak ilgi noktası olabiliyor. Bu da işin başka bir yönü." diye konuştu.

Sahte hesap sıkıntısının sadece ünlüler için değil sokaktaki vatandaş için de sıkıntılı bir konu olduğuna değinen Çetin, "Sosyal medyada varolan bazı kullanıcıların fotoğraf ve bilgileri ile sahte hesaplar açılıp farklı amaçlar için de kullanılabiliyor. Bu da gerçek kullanıcıyı zor durumda bırakan olayların meydana gelmesini tetikleyebiliyor. Her ne kadar birçok sosyal medya platformunda 'onaylı hesap' prosedürü olsa da uygulamada sıkıntılı sonuçlar da olabiliyor. Ayrıca bu onaylı hesap kavramının uygulaması anlatıldığı kadar mükemmel değil. Herkese verilmeyen bu onaylı hesap meselesi ticari bir unsur haline geldi. Farklı platformlarda sizin adınıza onaylı hesap alan şirket ve kişiler oluştu." ifadelerini kullandı.