Fatih'te utandıran manzara! 900 yıllık tarihi Molla Gürani Camisinin önü çöplük arkası otopark

Fatih Süleymaniye'de bulunan ve yapıldığı tarihlerde kilise olmasından ötürü Vefa Kilise Camii olarak da bilinen yaklaşık 900 yıllık Molla Gürani Camii'nin çevresi çöplüğe ve otoparka döndü. İnşaa edildikten sonra yaklaşık 300 yıl kilise olarak kullanılan ve 600 yıla yakın bir süredir cami olarak ibadete açık olan Molla Gürani Camii'nin etrafında çöp yığınları oluştu. Caminin ön kısmında inşaat atıkları ve çöp yığınları göze çarparken, arka bölümü ise özel bir işletme tarafından otoparka dönüştürüldü.

Geçtiğimiz yıllarda içerisindeki 700 yıllık mozaiklerin keşfi ve restorasyon çalışmalarıyla gündeme gelen Molla Gürani Camii'nin durumu çevre sakinlerini de rahatsız ediyor. Bölgede uzun süredir esnaflık yapan Abdurrahman Altay, Çöp meselesinin suçu bizde. Millet medeniyetsiz, oradan buradan gelip çöp atıyorlar. Belediyenin suçu yok, suç millette. Poşete koyup atsalar bu kadar çöp olmaz. Yukarıda oturuyorlar, 4'üncü kattan aşağı bile çöp atıyorlar. Belediye ne yapacak Kaç senedir buradayım. Ben 1988'den beri bu semtteyim, hep böyle burası dedi.

Cami çevresinin açık hava müzesi olarak düşünülüp temizlenmesi gerektiğini belirten Tarihçi Zafer Bilgi, Vefa Kilise Cami diye bilinen bir cami, Molla Şemsettin Gürani Cami. Vefa'nın aslında sırt bir noktasına konumlandırılmış Ayios Teodoros Kilisesi'nin devamı olan bir cami. Kiliseden dönüştürülmüş fakat asli yapısını kilise olarak koruduğu için halk tarafından kilise cami diye adlandırılıyor ve öyle biliniyor. İlginçtir ki; Vefa Kilise Cami aslında Osmanlı'nın bir tekke cami. Tekke kültürünün yaşandığı yer ve şehrin kadim kültürünün cisimleşmiş noktalarından bir tanesi olması hasebiyle dikkat çekiyor.

Şehir tarihine ve şehrin kültürüne yolculuk yapabilme adına bu tarz yapıları önemsiyoruz. Burası da uzaktan bakıldığında hakikaten o şehrin kadim kültürünü bize gösteriyor. O yüzden bu tarz yapıların etrafının temizlenerek korunması ve o şehrin kültürüne ve tarihine dair kısımların korunaklı bir şekilde bugüne yansıması gerekiyor. Dünyanın dört bir tarafından bu camiye gelip gören, bu tarihi dokuyu gelip gören kişiler oluyor. Cami bir yönden iyi gözükürken, bir yönden de o Süleymaniye'nin keşmekeşini, o kaos kısmını görmek mümkün olabiliyor. İşte buna karşılık bu kadim kültürü bir tarihi obje olarak, bir açık hava müzesi noktası olarak korumamız gerekiyor ve dikkat etmemiz gerekiyor. Yani biz şehrin bu keşmekeşini, bu sıkıntılarını belli noktalarda ister istemez görebiliyoruz. Bu tarz tarihi yapıların etrafını biraz daha temizleyerek o çirkin dokuyu engellememiz gerekiyor diye konuştu.

Caminin tarihini anlatan Bilgi, Buranın alt tarafı pafta olarak Süleymaniye'nin biraz daha gözden uzak, tekin olmayan yerleri. Buraların bazıları yavaş yavaş temizlenmeye başladı. Fakat buralara doğru bazen hurdacılar, o bölgedeki bazı hurda eşyalarını yığarken caminin yakınlarına doğru taşırabiliyorlar. Bu noktada, farkına varmadan önünden geçerken yapıyı belki görmek yerine o görüntüye de yoğunlaşabiliyoruz, farklı yönlerden bakıldığında. Bu yönüyle Ayios Teodoros Vefa Kilise Cami, Molla Şemsettin Gürani Cami, aslında görülmeye değer bir nokta. Yaklaşık 900 yıllık bir yapı burası. 300 yıl Roma dönemi kilisesi, 600 yüzyıl Osmanlı Camii. Molla Şemsettin Gürani, Fatih'in yakın hocalarından biri ve gelmiş, şehrin en eski sarayında yamacına, kullanışlı noktalarına bir tekke cami olarak halkı irşat için biraz da münevver bir aydınlatma için kurmuş burayı. İnşallah amacına uygun olarak burası kullanılmaya devam eder dedi.