F-35 savaş uçaklarının kazalarına bir yenisi daha eklendi. Güney Çin Denizi'ne düşen ABD Donanması filosundaki en yeni jetlerden biri olan F-35C'nin kaza görüntüleri sosyal medyaya düşerken ABD Çin'den önce enkaza ulaşmak için zamanla yarışmaya devam ediyor.

İngiliz uçak gemisi HMS Queen Elizabeth'ten kalkış yaparken düşen F-35'ten yaklaşık iki ay sonra bu kez ABD'ye ait bir yeni nesil jet aynı kaderi yaşadı.

ABD donanması Güney Çin Denizi'nde tatbikat yapıyordu, F-35C savaş uçağı Pazartesi günü bir tatbikat sırasında uçak gemisinin güvertesine çarparak suya çakıldı. F-35C, ABD Donanması'nın en yeni ve gizli ekipmanlarla donanmış uçağı.

Yedi kişinin yaralandığı kazanın üstünden neredeyse bir hafta geçti, sosyal medyada birkaç gündür dolaşımda olan fotoğrafı CNN International sayfasına taşıdı.Fotoğrafta, 100 milyon dolarlık uçağın enkazı henüz Güney Çin Denizi'nin dibine gömülmeden su üstünde görülüyor. Uçağın kokpitinin açık olduğu göze çarpıyor.

CNN Intarnational muhabiri Ivan Watson, bir başka videonun ise F-35C'yi USS Carl Vinson'a yaklaşırken gösterdiğini ancak çarpışmadan hemen önce kesildiğini aktarıyor. Watson'ın haberine göre, ABD ordusu sosyal medyaya sızan görüntü ve fotoğraflar için soruşturma başlattı.

ABD, okyanusun dibindeki F-35C enkazına Çin'den önce ulaşabilmek için zamana karşı yarışıyor. Savaş uçağının enkazı uluslararası sularda olduğu için, diğer ülkelerin de enkazı çıkarması mümkün.

Bölgeye ilk ulaşan ülke, en pahalı ve son teknolojiyle donatılmış bu uçağın sırlarına hakim olabilir.

ABD Donanması uçağın düştüğü yeri veya uçağı çıkarmanın ne kadar sürebileceğine dair bilgileri paylaşmıyor.

2016'da uluslararası bir mahkemenin aksi yöndeki kararına rağmen Güney Çin Denizi'nin neredeyse tamamında hak iddia eden ve bunu diğer ülkelere de dayatmak için son yıllarda daha aktif bir politika izleyen Çin, uçağı herkesten önce çıkarmak isteyebilir.

Ulusal güvenlik uzmanları Çin ordusunun enkazı çıkarmakla ilgilenebileceğini söylüyor.

Bölgeye en yakın ABD enkaz çıkarma gemisi ise 10 gün uzaklıkta. Savunma uzmanı Abi Austen, bunun çok geç olacağını belirtiyor. Uçağın kara kutusunun pili o zamana kadar biteceği için enkazın yerini tespit etmek daha da zor olacak:

"ABD'nin bu enkazı geri alması hayati öneme sahip. F-35 uçan bir bilgisayar gibi. ABD Hava Kuvvetleri'nin diğer sistemlerine de bağlanıyor. Çin'in henüz böyle bir teknolojisi yok, bu yüzden enkaza erişmeleri bir teknolojik atılım yapmalarını sağlayabilir. F-35'in bağlantı teknolojilerini çözebilirlerse, uçak gemilerine karşı büyük bir avantajları olur."

ABD Genelkurmay Başkanlığı'nın eski danışmanlarından, geçmişte NATO ve Avrupa Birliği'nde de görev yapmış diplomat Abi Austen'e göre Çin enkaza erişme hakkının olduğunu açıklarsa, bu durum ABD için bir stres testi olabilir.

Truman Project adlı düşünce kuruluşundan Çin ve güvenlik analisti Bryce Barros, Çin'in siber casusluk sayesinde halihazırda uçağın iç tasarımına dair bilgisi olabileceğini söylüyor: "Uçağın kendisine de ulaşıp gerçek parçalarını görmek, bunların nasıl yerleştirildiğinden yola çıkarak zayıf noktalarını anlamak isteyeceklerdir."

ABD Donanması, bir enkaz kurtarma çalışmasına başladığını duyurdu. Donanmanın enkaz ve dalış ekipleri savaş uçağına kesecikler bağlayıp bunların içini havayla dolduracak ve uçak yüzeye doğru çıkacak.

Fakat uçağın gövdesi tek parça halinde değilse bu işleri zorlaştıracak. Uçağın gövdesinde roketler varsa çıkarma işlemi daha da çetrefilli hale gelecek.

Bu tip olaylar daha önce de yaşanmıştı. 1974'te Soğuk Savaş'ın zirve yaptığı bir dönemde CIA Hawaii açıklarında deniz tabanına oturmuş bir Rus denizaltısını enkazını dev bir mekanik kıskaç ile ele geçirmişti.

Ondan iki yıl önce de Çin, doğu kıyısında batan bir İngiltere denizaltısının enkazını gizlice çıkarmıştı.

2011'de Usame Bin Ladin'in evine düzenlenen operasyonda düşen ABD'nin bir 'hayalet' helikopterinin de Çin tarafından ele geçirildiği düşünülüyor. Barros, "Çin'in helikopterdeki donanım ve yazılımı ele geçirdiğinden eminiz" diyor.

Guiness Rekorlar Kitabı'na giren, en derin başarılı enkaz kurtarma operasyonu ise Mayıs 2019'da ABD'nin Filipin Denizi'nde bir uçağını 5 bin 638 metre derinlikten çıkarması olmuştu.F-35C uçağının Çin tarafından ele geçirilmesini istemeyen ABD'nin önünde bir seçenek daha var: Enkazı torpido ile parçalamak. Fakat bu seçenek henüz gündemde değil.