Tarihiyle binlerce yıllık geçmişe ışık tutan kadim Konya tarihi günümüzdeki bu miraslarla her yıl binlerce turistin ilgini çekiyor. 3 bin yıllık Hitit mirası "İvriz Kaya Anıtı", dünyanın ilk tarım anıtı olarak, doğal güzelliklerin arasında bereketi simgeliyor.
Anıt, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer alıyor. İvriz Kaya anıtı, geçmişte Evliya Çelebi ve Katip Çelebi tarafından da varlığı ve öneminden bahsediliyor.
İvriz Kaya Anıtı, Konya’nın Ereğli ilçesine 12 km. uzaklıkta, Halkapınar ilçesi sınırları içerisinde İvriz Suyu’nun kaynak başında yer alıyor. Eser Geç Hitit dönemi eserinden kabul ediliyor. Dünyadaki ilk yazılı tarım anıtı ve dünya tarihindeki ilk yazılı kabartma kaya anıtı olma özellikleri taşıyor.
Aramileşmiş, Geç Hitit dönemine ait en önemli sanat yapıtları arasında yer alıyor. MÖ.727-742 yılları arasında, Kral Varpalavas tarafından yaptırıldığı tahmin ediliyor. 4.20 x 4.20 metre ölçülerinde, kaya zemin üzerine, kabartma tekniğiyle yapılmıştır. Aynı zamanda, Asur ve Frgy etkileri de görülmektedir. Tuvana krallığından, günümüze gelebilmiş bir eserdir. Tuvana krallığı; başkenti Ereğli olan ve ön Hititler tarafından kurulan bir krallıktır.
Anıtta; bölgenin kralı Varpalavas ile Tarhundas tasvir edilmiş. Tarhundas; krala göre daha büyük ölçüde, ellerinde üzüm salkımı ve buğday başaklarını tutuyor. Kral ise, daha küçük ve dua eder durumda tasvir edilmiş. Tasvirdeki objelerin giysileri; geç Hitit sanatının özelliklerini yansıtıyor. Her iki figürün arasında bulunan, hiyeroglif yazıda: ” Ben hakim ve kahraman Tuvana Kralı Varpalavas; sarayda bir prens iken, bu asmaları diktim, Tarhundas onlara bereket ve bolluk versin” yazı yer alıyor.