Dünyada sayılı kişinin çalabildiği enstrüman Bursa’da müzeye bağışlandı

Bursa’da Nilüfer Belediyesi Dr. Hüseyin Parkan Sanlıkol Müzik Enstrümanları Müzesi (MEM) Sahne, 2026-2027 konser sezonunun açılışını sıra dışı bir performansla gerçekleştirdi. Rus fizikçi Leon Theremin tarafından 1919 yılında geliştirilen teremin, bu kez mucidinin büyük torunu Peter Theremin’in ellerinde hayat buldu. Geleneksel enstrümanlardan farklı olarak fiziksel temas gerektirmeyen teremin, sanatçının havadaki el hareketleriyle ortaya çıkardığı seslerle dikkat çekti.

Dışarıdan bakıldığında yalnızca ellerini havada hareket ettiren bir müzisyeni andıran teremin, aslında yüksek hassasiyet ve uzun süreli çalışma gerektiriyor. Enstrümanın antenlerine dokunmadan ellerinin konumunu değiştiren sanatçı, sesin perdesini ve şiddetini kontrol ederek melodiler oluşturuyor.

Teremin üzerine yayımlanan bir söyleşide enstrümanı profesyonel olarak çalanların dünya genelinde 15 kişiyi geçmediği aktarılıyor. Kesin ve güncel bir dünya sayımı bulunmasa da tereminin öğrenilmesinin güçlüğü ve hassas kontrol gerektirmesi nedeniyle yaygın enstrümanlar arasında yer almadığı belirtiliyor.

Peter Theremin, yalnızca teremin çalan bir sanatçı değil, aynı zamanda enstrümanın tarihini ve kültürel mirasını yaşatmaya çalışan bir isim olarak öne çıkıyor. Enstrümanın mucidi Leon Theremin’in büyük torunu olan sanatçı, ailesinden gelen bu mirası konserler ve eğitim çalışmalarıyla sürdürüyor.

Konser öncesinde konuşan Peter Theremin, büyük dedesinin icadını dünyada temsil etmeyi sürdürdüğünü belirterek, bu geleneği devam ettirmenin kendisi ve ailesi için büyük bir sorumluluk ve misyon olduğunu vurguladı. Bu yılın Lev Theremin’in 130’uncu doğum yılı olması sebebiyle kendisi için önem taşıdığını söyleyen Peter Theremin, "Bursa’da da artık ona ait bir yer olacak. Ümit ediyorum ki Bursa ve müzenin misafirleri müziğe farklı boyuttan bakabilecek ve dinleyebilecekler" dedi.

Enstrümanın müzik tarihindeki konumundan da bahseden Peter Theremin, "Teremin, elektronik müzik tarihinin başladığı ilk enstrümandır. Temassız çalınmasına rağmen insan sesine benzer son derece canlı ve hassas bir tınıya sahip" diye konuştu.

Peter Theremin, konserde performansıyla müzikseverlerden tam not aldı. Sanatçı, konserde dedesinin icra ettiği eserlerin yanı sıra Rus, Fransız ve Türk müziklerinden oluşan bir seçki sundu. Theremin, konserin ardından enstrümanını Nilüfer Belediyesi Dr. Hüseyin Parkan Sanlıkol Müzik Enstrümanları Müzesi’ne bağışladı. MEM Sahne kurucularından Fethiye Sanlıkol ve Nilüfer Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürü Erkan Günhan, Peter Theremin ile TEREM Kültür Platformu kurucusu Aliona Palazhchenko’ya plaket takdim etti.

Temas etmeden müzik üretmenin mümkün olduğunu gösteren teremin, hem teknolojinin hem de müzikal ustalığın buluştuğu özgün bir enstrüman olarak konser sezonunun açılışına damga vurdu.