İstanbul Boğazı'nın Avrupa Yakası'nda Sarıyer ilçesi Rumelihisarı Mahallesi'nde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün hemen altında yer alan 23 oda, 5 salon ve 8 banyolu 130 yıllık Tophane Müşiri Zeki Paşa Yalısı, rekor ücretle satışa çıkarıldı. Sultan II. Abdülhamid nazırlarından 'Filinta Mustafa' olarak tanınan Tophane Müşiri Zeki Paşa için yapılan yalının satış fiyatı ise 550 milyon TL olarak belirlendi. Boğaz'ın en gözde yalısı, Türkiye'nin en pahalı, dünyanın ise en pahalı 10 evi arasında gösteriliyor.

Yalı, yakın dönemde 1981 yılında 650 milyon liraya satışa çıkarıldı. Satışı Arap ülkelerine duyurabilmek için o dönem Arapça ve İngilizce broşür bastırıldı. Yalı, 2011 yılında 200 milyon liraya yeniden satışa çıkarıldı. Ancak istenilen değere ulaşılamayınca satış gerçekleşmedi, mülk sahibi de satıştan vazgeçti. 2 yıl önce yeniden yalının satışına karar verildi. 550 milyon lira bedel üzerinden satışa çıkarılan yalının satış ilanı, 1 Ekim'de güncellendi.

19. yüzyılın ikinci yarısında birçok önemli binada imzası olan Fransız mimar Alexandre Vallaury'a yaptırılan yalıyı, Boğaz'daki diğer yalılardan ayıran en önemli özellik ise mimarisinin şato görünümünde olması. Barok üslupta olan 5 katlı 130 yıllık yalıya hem bahçeden hem de deniz tarafından girilebiliyor.

Kat kaloriferiyle ısıtılan 510 metrekare oturumlu yalı, 4 kat + bodrum kattan toplam 2 bin 489 metrekare kapalı kullanım alanına sahip. Tavan yüksekliği katlara göre değişiklik gösteren yalıda kat aralıkları 3.03 metre ile 4.78 metre arasında değişiyor. Her katta 5'i deniz manzaralı toplam 6 oda, 1 büyük orta salon (sofa) 1 banyo, 1 tuvalet, 1 mutfak bulunuyor. 4 bin 32 metrekarelik bahçesi ve 110 metrelik rıhtım boyu ile Boğaz'ın en görkemli ve son kalan sahil saraylarından biri olan asansörlü yalıda, 4 araçlık kapalı otopark da yer alıyor.

Gayrimenkul Danışmanı Sinem Ayıkcan Yılmaz, Tophane Müşiri Zeki Paşa Yalısı'nın satışını yaklaşık 2 yıldır takip ettiklerini söyledi. Boğazda şu anda satılık 52 yalı bulunduğunu belirten Yılmaz, "Zeki Paşa Yalısı 2011 yılında satışa çıkarıldı. Ancak daha sonra bu satıştan vazgeçildi. Sonra yeniden satışına karar verildi. Son 2 yıldır yalının satışından sorumlu tek emlak şirketiyiz. Özellikle Körfez ülkelerinden yoğun ilgi var. Fiyatta anlaşamadığımız için satış gerçekleşmedi" dedi.

Sinem Ayıkcan Yılmaz, Körfez ülkelerinden Boğaz yalılarına çok yoğun ilgi olmasına rağmen sanıldığının aksine çok satış yapılamadığını kaydetti. Bu ülkelerin vatandaşlarına Yeniköy'deki Erbilgin Yalısı (Şehzade Burhanettin Yalısı) ve Sarıyer'deki Kocataş Yalısı'nın satıldığını belirten Yılmaz, "Daha çok Türk vatandaşları yalıları satın alıyor. Körfez ülkelerinden gelen alıcılar daha müstakil yapılar istiyor. Daha çok, çevreden görünmeyen, büyük ailelerin yaşayabileceği tarzda mülkler talep ediliyor. Buradaki yalılar onların yaşam tarzına çok uygun değil. Onların istediği tipteki yalı ise Zeki Paşa Yalısı. Onu almak isteyenler oldu ancak fiyatta anlaşma sağlayamadık" dedi.

Tophane Müşiri Mustafa Zeki Paşa'nın 4'üncü kuşak torunlarından Gökhan Atasever, Zeki Paşa'nın mal varlığının tespiti için 2015 yılında dava açmıştı. Miras için hukuk mücadelesini sürdüren Atasever, 70 civarındaki diğer vasilerin kendisine ulaşması çağrısı yapmıştı.

Türkiye'nin en pahalı gayrimenkulü olarak gösterilen yalı için, söz konusu fiyata satıldığı ve tapuya işlendiği takdirde yıllık 5,5 milyon TL değerli konut vergisi ödenecek.

Tarihi yalıda, Zeki Paşa ve ailesinin yanı sıra, şu anki İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın dedesi olan damadı Ali Kemal de kaldı. Zeki Paşa daha sonra yalıyı Sultan Vahdettin'in kızı Sabiha Sultan'a sattı. Son halife Abdülmecit Efendi'nin oğlu Ömer Faruk'la evlenen Sabiha Sultan, yalıya taşındı. Güzelliğiyle ünlü kızları Neslişah Sultan da yalıda yaşadı ve buradan sürgüne gönderildi. Yalı daha sonra Baştımar Ailesi tarafından satın alındı.

'Filinta Mustafa' olarak tanınan Mustafa Zeki Paşa ya da Tophane Müşiri Zeki Paşa (1849-1914), Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in en güvendiği general ve devlet adamlarından biriydi. II. Abdülhamid döneminde 18 yıl boyunca Tophane Müşiri olarak görev yaptı. 18 yıl bu görevde kaldığı için Tophane Müşiri Zeki Paşa olarak biliniyor. II. Abdülhamid'in en çok güvendiği ve yakın çevresinde tuttuğu komutanlardan biriydi. Bu sadakatinin ödülü olarak 1899 yılında İtalyan mimar Alexandre Vallaury'ye, şu an İstanbul'un en değerli gayrimenkullerinden biri olan yalıyı yaptırdı. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı üzerine gözden düştü, görevinden alınarak önce Büyükada'ya, ardından Rodos Adasına sürüldü. Affedilerek İstanbul'a geri döndükten sonra son yıllarını Büyükada'da geçirdi ve 1914 yılında orada öldü.

İstanbul Boğazı'nda toplam 600 yalı bulunuyor. Bunlardan Sarıyer'de 136, Beykoz'da 109, Üsküdar'da 84, Beşiktaş'ta ise 37 olmak üzere 366'sı tarihi eser niteliğinde. Boğaz'daki toplam birinci sınıf tarihi yalı sayısı ise Beykoz'da 18, Üsküdar'da 24, Sarıyer'de 41 ve Beşiktaş'ta altı olmak üzere 89. İkinci sınıf tarihi yalıların dağılımı ise Beykoz'da 64, Üsküdar'da 20, Sarıyer'de 74 ve Beşiktaş'ta 30 olmak üzere toplam 208. Üçüncü sınıf tarihi eser niteliği taşıyan yalılar ise Beykoz'da 27, Üsküdar'da 20, Sarıyer'de 21, Beşiktaş'ta ise bir olmak üzere toplam 69.