Koronavirüs salgını nedeniyle maskeler hayatımızın bir parçası haline geldi. Koronavirüsün pandemi haline gelmesi ile birçok kişi maske bulmakta sorun yaşadı. Gelinen süreçte maske üreten firma sayısı artarken vatandaşların tercih şansı da arttı.

Herkes en güvenli maskeye ulaşmaya çalıyor. Ancak bazı maskeler insan sağlığını tehdit eder nitelikte. Bakanlık maskeler ile ilgili harekete geçti. Tek tek tespit edildi. Vatandaşlarla paylaşıldı.

Güvensiz şüphesiyle numunesi alınan ürünler testlere gönderildi ve 41 maske markası “güvensiz ürün” olarak belirlendi. Bakanlık, güvensiz olduğu tespit edilen 41 maskeye ait marka, model ve seri numaralarını Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi (GÜBİS) üzerinden kamuoyuyla paylaştı. GÜBİS üzerinden paylaşılan bu maskelerden bazılarının internet üzerinden hâlâ satışta olduğunu tespit edildi. Türkiye’nin en büyük e-ticaret sitelerinde satışı yapılan güvensiz maskeler, vatandaşların sağlığını hiçe sayıyor.

O maskelerden biri Türkiye’nin en çok girilen e-ticaret sitesi üzerinden satılıyor. Güvensiz ürünler arasında yer alan D.. isimli markaya ait “N95” virüs korumalı maskenin fiyatı 45 TL. Markanın internette satışı yapılan maskenin açıklamasında ise “EN149 standartlarına uygun 3 panelli 5 katlı solunum koruyucu” diye yazıyor. Bir başka maske ise A... isimli firmaya ait. Maske, internet sitesinde 25 tanesi 200 TL’den satışa sunulmuş.

Ürün açıklamasında ise, “Ürünümüz CE EN ayrıca ISO 13485 medikal ürünler ve tıbbi cihaz kalite yönetim belgesine sahip, N95 FFP2 koruma sınıfına sahiptir. Dört katmanlı nanwoven kumaştan üretilmiş olup Avrupa standartlarında 2 katmanlı meltblown içermektedir” ifadeleri yer alıyor.

Bakanlık denetimlerde bu ürünün “TS EN 149+A1 Standardı’nın ‘Filtre Malzemesinin Nüfuziyeti’ deneyinden geçememesi nedeniyle güvensiz olduğunu belirtti.

Yasaklı maskelerden bir diğeri ise T...FFP1 ventilli maske (20’li Paket). Maskenin satış sitesindeki ilanında, “Mikrop, virüs ve aspest gibi ince tozlara karşı kullanıma uygundur” yazıyor. Güvensiz ürünlerde teşhir edilen bu maskenin de piyasaya arzı yasaklandı. Ancak maskeler internette hâlâ 20 tanesi 89.90 TL’ye satılıyor. Toplatılan bir diğer maske ise V... M..... markasına ait. Maskenin aynı internet sitesinde 2 satıcısı bulunuyor. Maske birinde 25’li paketi 225 TL diğerinde ise 49.50 TL’ye satılıyor.

Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Malzeme Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi İlkan Özkan, merdivenaltı, uygun olmayan maskelerde bazı katmanları eksik kullanıldığına dikkat çekerek, şunları dedi: “Maskede katman eksilttiğinizde fiyatı düşecektir, daha fazla geçirgen olabilir, dolayısıyla da koruyuculuğu düşük olur ve fazla yayılım olabilir. Ağızdan çıkan partikül standarda uygun olmayan maskede 1.5 m’ye değil 3 m’ye kadar gidebilir. İnsanlar 1.5 m mesafeyi korurken o maske onları korumuyor olabilir. Yol üzerinde bile satılan maskeler var. İnsanlar bunları alıp takıyorlar ve ‘Maskemi de taktım güvendeyim’ diye düşünüyor.”

Ege Üniversitesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Zafer Kurugöl, “Uygun olmayan maskeyi taktığınız zaman kendinizi korunmadığınız gibi onun getirdiği rahatlıkla mesafeyi ihlal edince bulaşma riski artar” dedi. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Öğretim üyesi Prof. Dr. Kenan Midilli de, “Yeterince tutmayan maske risk oluşturur. Maskenin doğru düzgün takılmaması da risk oluşturur. Bu maskeler bir süre sonra takmamakla aynı şeye dönüşür. Korunduğunuzu zannedersiniz. Bunlarda bulunulacak her türlü taviz bulaşma riskini arttırır” dedi.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce güvenli kişisel koruyucu donanımların piyasaya arzını sağlamak için gözetim ve denetim faaliyetlerinin titizlikle yapıldığı belirtildi. Vatandaşın sağlığını ve güvenliğini korumanın öncelik olduğu bildirilen açıklamada, Kovid-19 salgını sürecindeki denetimler kapsamında 1 yılda, 41 marka ve model maske için "güvensiz" tespiti yapıldığı ve bunlara ilişkin bilgilerin Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi (GÜBİS) üzerinden kamuoyuyla paylaşıldığı ifade edildi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi: "Denetimlerde güvensizlik şüphesiyle numunesi alınan ürünler testlere gönderildi. Güvensizlik tespitleri, solunum koruyucu donanımlar alanında onaylanmış kuruluş olan laboratuvarlarda ilgili standartlara uygun şekilde gerçekleşti.

Salgın sürecinde vatandaşlarımızın ve sağlık çalışanlarının uygun ve güvenli kişisel koruyucu donanıma ulaşabilmesi için taviz verilmezken, bakanlık, ürettikleri ürünlerle vatandaşımızın sağlığına kast eden ve haksız rekabete yol açan kişilerin, firmaların takipçisi olmaya devam edecek." İşte güvensiz çıkan bazı maskeler ve markaları...

Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan yapılan bildirime göre Safeguard marka 2315 Model Ffp3v Nr model maskenin güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık piyasadan toplatılması yönünde karar aldı.

Nez Mask marka Ts En 149+A1 Standardının 8.11. Maddesinde Gösterilen “Filtre Malzemesinin Nüfuziyeti” deneyi sonucunda piyasadan toplatılmasına karar verildi.

Arızon marka Kn 95 model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Dna marka 2934 Ffp3v model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Bozkurt-Bzk44 marka Ventilli- Ffp2-Nr model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Emr Natural marka 1202 V (Ventilli, Ffp2v) model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Wogi marka Ffp2 model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Kgt marka Tk-N95 model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Aytı marka 20532 model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Temsan marka Tm 34 V Ffp1 model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Grup Helin marka 1120 Ffp2 model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Ert Plus marka 400 (Ffp3) model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Hori marka Ffp2 V model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Ares marka Ffp2 V model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Mist marka maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Awon marka maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Vip Mask marka Ffp2 V model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Minion marka Mn 953 model maske Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yapılan deneyler sonucunda güvensiz olduğu tespit edildi. Bakanlık bu ürünlerin piyasadan toplatılmasına karar verdi.

Safeguard marka 2313 Model Ffp2v Nr partüküllere karşı filtre edici yarım maskeler, Ts En 149+A1 Standardının 8.11. Maddesinde Gösterilen “Filtre Malzemesinin Nüfuziyeti” deneyi sonucunda piyasadan toplatılmasına karar verildi.