Bu yıl milyonlarca kişi üniversite ve lise eğitimine başlayacak. Eğitim hayatı devam ederken ücretsiz sağlık hizmeti alınabiliyor. Hatta mezuniyetten sonra da bu hak belli bir süre devam ediyor. Bu konuda bazı önemli detaylar var.

Genel sağlık sigortası; Türkiye’de ikamet eden her bireyin sağlık güvencesinden faydalanması amacı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sunulan sağlık sigortasıdır.

Bu kapsamda başta işçiler, işverenler, kamu görevlileri, emekliler olmak üzere bu kişilerin bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, anne ve babaları da 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmeti alabiliyor.

Bununla birlikte kendi sigortalı sayılmayıp bakmakla yükümlü kapsamında ailesinden de sağlık hizmeti alamayan vatandaşlar ise SGK tarafından zorunlu genel sağlık sigortasından (GSS) faydalanabiliyor.

Özellikle gençler, eğitimine devam edenler ve eğitimini tamamladıktan sonra bir süre çalışmayan gençlerin bu kapsamda sunulan imkanları bilmesinde fayda var. İşte gençlerin ve öğrencilerin sağlık güvencesi hakkında merak edilen tüm detaylar...

Anne veya babası hayatta olup genel sağlık sigortası kapsamında olan 18 yaş altındaki tüm gençler sağlık hizmetlerini anne veya babası üzerinden alabiliyor.

Anne veya baba çalışmıyorsa, emekli de değilse, 18 yaş altındaki gençler prim ödemeden ücretsiz sağlık hizmetinden yararlanıyor.

Anne ve babası hayatta olmayan 18 yaş altı gençler ise devlet tarafından ücretsiz genel sağlık sigortalısı sayılıyor. Bu işlemler SGK tarafından herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın yapılıyor.

18 yaş üstünde olan gençlerden anne veya babası genel sağlık sigortalısı olanlar lise öğrenimi için 20 yaş, üniversite öğrenimi için 25 yaşına kadar genel sağlık sigortasından faydalanmaya devam ediyor.

Üniversite öğrenciliği biten gençlerden 25 yaş altında olanlar; 25 yaşını geçmemek üzere 2 yıl daha ücretsiz genel sağlık sigortası kapsamından faydalanabiliyor.

Öğrencilik işlemleri SGK sistemine işlemediği için anne veya babasından sağlık hizmeti alamayan 25 yaş altı üniversite öğrencisi gençler ile üniversiteden mezun olan 25 yaş altı gençlerin sağlık hizmetinde sorun yaşamaları halinde SGK İl Müdürlüklerine başvurarak sağlık sigortasını kontrol ettirmeleri gerekiyor.

25 yaşını doldurmuş ve halen üniversite öğreniminde olan gençler ile anne veya babasından sağlık hizmeti alamayan 18 yaş üstü gençlerin genel sağlık sigortası tescil işlemi SGK tarafından otomatik olarak yapılıyor.

Bu kapsamda tescil edilen kişiler bulundukları ilçelerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvurarak gelir testi yaptırabilir ve gelir durumunun düşük çıkması halinde genel sağlık sigortasından ücretsiz faydalanabilir.

Gelir testi sonucu bulunmayan veya gelir testi sonucu asgari ücretin üçte birinden (3 bin 800 lira) fazla çıkanlar 2023 yılı ikinci yarısı için belirlenen aylık primleri (402 lira) ödeyerek genel sağlık sigortasından faydalanabilirler.

Genel sağlık sigortasının zorunlu olması nedeni ile herhangi bir güvencesi ve gelir testi bulunmayan tüm gençler aylık primleri ödemek zorunda kalır.

Primlerini iki aydan fazla ödemeyen öğrencilerin sağlık hizmetleri kapanacağı için genel sağlık sigortası prim borçlarını www.turkiye.gov.tr internet adresinden veya SGK İl/İlçe Müdürlüklerine başvuruda bulunarak takip etmeleri öneriliyor.

Lise ve dengi okul öğrencileri 20, yükseköğrenim görenlerde 25 yaş sınırı aşılmamak kaydıyla öğremini tamamlayan gençlerin 2 yıl süreyle sağlık hizmeti almaya devam ettiğini vurgulamıştık. Yani, bu yaz liseden veya üniversiteden mezun olan gençler, herhangi bir işe giremezlerse iki yıl boyunca GSS primi ödemeden sağlık hizmeti alabilecek.

Örneğin; lise mezunları için yaş sınırı 20 olduğundan bu yıl haziranda liseyi bitirecek bir genç 18 değil de 19 yaşındaysa, bu durumda 2 yıl değil 1 yıl parasız sağlık hizmeti alabilecek. Yine üniversiteden mezun olan 23 yaşındaki bir genç 2 yıl süreyle parasız sağlık hizmetinden yararlanabilirken, mezuniyet tarihinde 24 yaşında olan genç sadece 1 yıl yararlanabilecek.

Yükseköğretim Kurumu (YÖK) tarafından denklik belgesi verilmiş yabancı üniversitelerde okuyan gençler de aynı haktan yararlanıyor. 2 yıllık süre, her öğrencinin mezuniyet tarihinden itibaren başlıyor.

Evli olmayan, evlendikten sonra boşanan kız çocuklar, eğer ölen anne veya babaları üzerinden aldıkları yetim aylığı nedeniyle genel sağlık sigortasından yararlanıyorlarsa, bunlar evlenmedikleri ve işe girmedikleri sürece yaşları ne olursa olsun yetim aylığı almaya devam edeceklerinden, bu kapsamda 18 yaşını doldurduktan sonra da genel sağlık sigortasından yararlanmaya devam ederler.

Öte yandan babası veya annesi 1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olmuş ve kendisi de 1 Ekim 2008 tarihinden önce doğmuş, dolayısıyla anne veya babasının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamında sağlık yardımlarından yararlanma hakkı elde etmiş olup da herhangi bir işte çalışmayan ve evli olmayan kız çocukları, yaşları kaç olursa olsun, evlenmedikleri ve çalışmadıkları sürece anne veya babaları üzerinden genel sağlık sigortalısı olarak sağlık yardımı almaya devam ederler.

Aralık 2022’den önce GSS prim borcu bulunanların 31 Ağustos’a kadar anaparayı ödemeleri halinde, gecikme cezası ve zammı silinecek. Yapılandırılma için başvuru gerekmiyor. Bankaya doğrudan ödeme yapılabiliyor.

Vatandaş mağdur olmasın diye geçici düzenlemeler ile prim borcu olanlara da sağlıktan yararlanma hakkı tanınıyor. GSS borcu bulunanlar bu yılın sonuna kadar devlet hastaneleri ile üniversitelerine ait hastanelerden yararlanabilir.