Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da düşman işgaline karşı Samsun’a çıkıp Milli Mücadele’yi başlatmasının üzerinden 106 yıl geçti.

* Mondros Mütarekesi’nin 30 Ekim 1918’de imzalanmasından sonra İzmir’i Yunanlılar, Adana’yı Fransızlar, Antalya ve Konya’yı İtalyanlar işgal etti. Urfa, Maraş, Antep, Merzifon ve Samsun’a İngiliz askerleri çıktı, İngiliz donanması 13 Kasım 1918’de İstanbul önlerine demir attı.

* Vatanı korumak için yıllarını cephelerde geçiren, Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı’ndan 3 Kasım 1918’de İstanbul’a dönen Mustafa Kemal, yurdun kurtulması için harekete geçti.

* Samsun ve çevresindeki Rumlar, 17-18 Mart 1919’da Samsun’a asker çıkaran İngilizlerin de desteğiyle çete baskınları yapıp kargaşa çıkararak, Mondros Ateşkes Antlaşması uyarınca bölgeyi İtilaf Devletleri’nin işgaline açmak istiyordu. Bu gelişmeler üzerine Türk halkı kendini savunmak için teşkilatlanmaya çalışınca İngilizler, 21 Nisan 1919’da İstanbul Hükümeti’ne nota vererek bölgedeki gerilimin yatıştırılmasını talep etti.

* Bölgede asayişi sağlaması için 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal, İzmir’in işgal edildiği 15 Mayıs 1919’un ertesi günü Bandırma Vapuru ile İstanbul’dan yola çıktı.

* Mustafa Kemal ve arkadaşları, Samsun’a ilk adımlarını 19 Mayıs’ta Reji İskelesi’nden attı. Birinci Dünya Savaşı’nda Ruslar tarafından kentin bütün iskeleleri bombalanmış ancak sadece Fransızlara ait Reji (Tekel idaresi) İskelesi sağlam kalmıştı. Fransızlar o dönemde Samsun’da sigara üretiyordu. Mustafa Kemal 25 Mayıs’ta Havza’ya geçti.

* Mustafa Kemal Paşa’nın ikinci durağı olan Havza’da, İzmir’in işgali protesto edildi.

* Havza’daki hareketlilikten haberdar olan İngilizlerin yaptığı baskı ile 9. Ordu Müfettişliği görevinden alınması üzerine Mustafa Kemal, Havzalılara sivil olarak veda etti.

* Kurtuluş meşalesi Samsun’un ardından sırasıyla Amasya, Erzurum ve Sivas’ta da yakılarak tüm yurda yayıldı. Milli Mücadele sonunda 29 Ekim 1923’te kurulan Türkiye Cumhuriyeti, bu yıl 102. yaşına girecek.

Bandırma Vapuru’nun birebir ölçülerde inşa edilen müzesi, her yıl yüz binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Müze rehberi Zeynel Abidin Diktere, “Müzemizi yıllık ortalama 600 bin kişi ziyaret ediyor. 2024 yılında 400 bin kişi ziyaret etti. 19 Mayıs’ta ise 15 bin kişi ziyaret ediyor” dedi.

Bandırma Vapuru’nun birebir replikası olarak inşa edilen Bandırma Gemi Müze ve Milli Mücadele Açık Hava Müzesi’nde Mustafa Kemal Paşa ve kurmayların toplantı halindeki balmumu heykelleri yer alıyor.

Mustafa Kemal Paşa’nın yolculuğunu geçirdiği odada eşyaları bulunurken kaptan köşkünde ise kaptan İsmail Hakkı Durusu, ikinci kaptan Tahsin Kaptan ve şifre katibinin canlandırmaları görülüyor. Bandırma Gemi Müzesi haftanın 7 günü sabah 08.00’den akşam 19 .00’a kadar açık.

19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı dolayısıyla üniversitelerin mühendislik bölümü öğrencilerinden seçilen gençler, Türkiye’nin en büyük askeri gemisi TCG Anadolu ile İstanbul’dan Bandırma Vapuru güzergâhından Samsun’a gitti.

Öğrencilere seyahat boyunca hem TCG Anadolu Gemisi tanıtıldı hem de akademisyenlerin katılımıyla 19 Mayıs’ın tarihi önemi anlatıldı. Gençler bugün kutlamalara katılacak.