Anadolu’nun aslanı Kangalların "çelik yeleği" olarak bilinen Gürün çengeli, yaban hayatındaki ölümcül mücadelelerde dengeleri değiştiren efsanevi bir ekipman. Kurt ve ayı saldırılarında köpeklerin en hassas noktası olan boyun bölgesini bir 'demir kalkan' gibi koruyan bu geleneksel dikenli tasma, vahşi doğada ölümle yaşam arasındaki çizgiyi belirliyor. Sivas'ın Gürün ilçesinden tüm dünyaya yayılan bu özel tasarım, kurdun dişlerini işlemez hale getirirken köpeğe saldırı anında büyük bir avantaj sağlıyor.
Sivas’ta ve Anadolu’nun birçok bölgesinde kullanılan, kökeni Gürün ilçesine dayanan Gürün çengeli, Kangal ve çoban köpeklerinin boynuna takılarak yırtıcı hayvanlara karşı koruma sağlıyor.
İlk olarak Gürün’de üretilen dikenli tasma, kurt ve benzeri saldırılarda boyun bölgesinden alınabilecek darbeleri azaltarak köpekler için adeta can simidi görevi görüyor. Yetiştiriciler, özellikle sürü güvenliğinde bu geleneksel koruyucu ekipmanın hâlâ önemli bir yere sahip olduğunu ifade ediyor.
Kangal köpeği üreticisi Hüseyin Yıldız, "Boyun ve boğaz bölgesinin darbe almaması için ciddi koruma sağlayan bu çengel, farklı bölgelerde farklı isimlerle anılabilse de özellikle kangal ve diğer köpeklerin korunması açısından adeta bir kalkan görevi görür; sağlam ve sağlıklı demirden tasarlanmıştır.
Boyun bölgesine saldıran bir kurdun çenesine ve dişlerine ciddi zarar vererek o anda ısırma kabiliyetini kaybetmesine neden olurken, köpeğin de saldırıdan en az zararla kurtulmasını sağlar ve karşı tarafa caydırıcı bir etki oluşturur. Her bölgede bulunmaz; bu çengel bizim yöremize aittir, Gürün ilçesinde yapılır ve Gürün çengeli olarak bilinir.
Bir köpek için adeta can simidi sayılabilecek bu aparat, boyundan gelecek bir darbede ne kurdun ne de ayının kolay kolay yaklaşamayacağı düşünülerek tasarlanmıştır.
Bu nedenle dağda bayırda gezen tüm köpeklerin bu çengele sahip olması gerektiği kanaatindeyim; yaban hayatında görev yapan tüm köpeklerin boynunda Gürün çengelinin bulunmasının çok önemli olduğuna inanıyorum" dedi.