Milyonlarca asgari ücretli, memur ve emekli yeni yıl zamlarına kilitlenmiş durumda. Merkez Bankası'nın yüzde 65 olarak açıkladığı yılsonu enflasyon tahminine göre SSK, Bağ-Kur emeklilerinin aylığı ocak ayında refah payı hariç yüzde 37.76, memurların da yüzde 49.96 artacak. En düşük memur maaşı 33 bin liraya yaklaşırken, en düşük memur emekli aylığı da yaklaşık 15 bin lira olacak.

Asgari ücrette ise bu yıl bir kez zam yapılacağı açıklandı. Geçtiğimiz senelerde olduğu gibi ek zam yapılmayacağı için zam oranın yüksek olması bekleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Asgari ücrette mesele tarafları mağdur etmeden bir neticeye varabilmek” ifadelerini kullandı.

Erdoğan, “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, şu anda çalışmalarını yapıyor” dedi ve ekledi: “Ondan sonra en uygun asgari ücret ne ise bunun kararını vereceğiz. Bütün mesele tarafları mağdur etmeden neticeye varabilmek. Asgari ücret zaten biliyorsunuz yıl içinde bir kezdir. Bir kez verilecek zamla bu iş biter. Bunun da sorumlusu birinci derecede Çalışma Bakanımız Vedat Işıkhan’dır. Biz vatandaşımızı bugüne kadar ezdirmedik ve ezdirmeyiz”

Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, asgari ücret zammı ile ilgili yaptığı açıklamada, “Eğer yıl sonu enflasyon yüzde 62 olursa, son 6 ayda yüzde 35.26’lık zamla 11 bin 402 TL’den, 15 bin 422 liraya, geçmiş dönemlerde baktığımızda buna bir refah payı eklentisi de oluyordu. Burada yüzde 40’a 10’luk bir zamla yüzde 50’yi görmüş olacaktır. O zaman da 17 bin 103 TL olması mümkün gözüküyor.” ifadelerini kullandı.

Memur, emekli ve asgari ücretliler için zam oranları kısmen belirlendi. Peki özel sektörde asgari ücretten yüksek maaş alanlar ne kadar zam alacak? Zam oranları sektörlere göre farklılık gösteriyor.

Özel sektörde zam oranları asgari ücret zammına paralel olarak ilerliyor. Ancak bazı şirketler asgari ücret artışını beklemeden zam oranlarını açıklıyor. Özel sektörde zam oranları açıklanmaya başladı. Genel olarak yüzde 50'lik bir artıştan söz edilebilir.

Öte yandan asgari ücrete bu yıl bir kez zam yapılması nedeniyle özel sektörde de birçok firma 2024'te tek zam yapacak. Firmaların yüzde 59’u yılda bir kez, yüzde 33’ü iki kez ve yüzde 8’i üç veya daha üzerinde zam yapmayı hedefliyor.

2024'te ortalama yüzde 50 zam yapılması gündemde. Ancak bazı sektörlerde bu oran yüzde 70 seviyelerine çıkıyor. Sigorta sektöründe yeni yılda yüzde 71 zam yapılması hedefleniyor.

 Zam oranı yüksek olan diğer bir sektör ise otomotiv. Bu alanda çalışanlara yüzde 64 oranında zam yapılması bekleniyor. Kimya sektöründe de zam oranı yüzde 60'ı bulacak.

Holdinglerde zam oranı yüzde 56 iken, sağlık ve ilaç sektöründe çalışanları yüzde 55'lik zam bekliyor. Maden sektöründe ise yüzde 51'lik artış söz konusu olacak.

Otomotiv ana sanayi, bankacılık, teknoloji, finansal hizmetler, lojistik, perakende, hizmet sektörü çalışanları ise 2024'te yüzde 50 zam alacak.

Geçtiğimiz yıl en çok zam yapan sektörler yüzde 115'le lojistik, yüzde 114'le perakende, yüzde 108'le enerji sektörü olmuştu.

Dünya'da yer alan habere göre; en fazla ücret artışı gösteren iş kolları ise tedarik zinciri, üretim ve mühendislik olarak sıralandı. Firmaların en fazla bütçe ayırdığı yeni mezun rollerinde ise yapay zeka ve teknolojinin öncelik kazandığı görülüyor.

İstanbul en çok ücret alan bölge konumunda. Buna karşılık, İzmir ve Ankara bölgeleri ile İstanbul arasındaki ücret farkı her geçen yıl kapanmaya devam ediyor.

Yeni mezun ve genel müdür arasındaki ücret farkı da birbirine yaklaşmaya devam ediyor. Geçen sene 14 kat olan farkın bu sene 13 kata düştüğü gözlemleniyor.

Mercer Türkiye ve Doğu Akdeniz Kariyer Bölge Lideri Şadiye Azışık Kılcıgil, şunları söyledi: “Türkiye’de özellikle pandemi sonrasında yaşanan ekonomik dalgalanmalarla birlikte geçtiğimiz ve bu yıl daha fazla gördüğümüz yüksek enflasyon, çalışan tarafında ücret artış beklentilerini de yükseltiyor. 2024 yılında firmaların çalışanlarına yapması beklenen toplam ücret oranı artışı yüzde 50 olarak tespit edildi.

Çok daha önceki senelerde enflasyonla paralel ilerleyen ücret artışlarının 2021 yılından bu yana asgari ücret artış oranlarıyla paralel ilerlediğini görüyoruz. Bunun yanı sıra yüksek enflasyon ve asgari ücretteki artışlar, yeni mezun ücret seviyesini yukarı yönlü oynatmaya devam ederken organizasyonlardaki üst seviye rollerde benzer seviyelerde artışlar yapılmadığı görüldü. Bu durum, Türkiye’deki yeni mezun ve genel müdür seviyeleri arasındaki makasın 2021 ve geçtiğimiz yıla göre daraldığını gösteriyor."

Firmaların 2022’de yüzde 63’ünün 2023 yılında ise yüzde 67’sinin yılda iki kere ücret zammı gerçekleştirdiğine dikkat çeken Kılcıgil, “Yıl içinde üç veya daha çok kez zam yapan firmaların oranı 2022 yılında yüzde 34, 2023 yılında ise yüzde 26 idi.

2024 yılındaysa firmaların yüzde 59’unun yıl içerisinde bir kez, yüzde 33’ünün iki kez ve yüzde 8’inin ise üç veya daha fazla sayıda zam yapmayı planladığını görüyoruz. Firmaların yüzde 79’u ise Ocak ayında 2024 ücret artışını gerçekleştirmeyi düşünüyor. 2023 yılında yüzde 78 olan Temmuz ayında zam yapma oranı ise bu yıl yüzde 32’ye geriledi” dedi.